14 °C
Dr. Hakan ÇINAR
Dr. Hakan ÇINAR SIRADIŞI hakan.cinar@mentorgumruk.com.tr

Bakanlığın kayıt dışı ile mücadele projesi

Bu sıralar Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilileri ile iş dünyası hararetli bir şekilde kayıt dışı ekonomi ile mücadele konusunda çalışmalar yürütüyor. Sivil toplum örgüt temsilcileri, özel sektör firmaları ve pek çok kamu kuruluşu aynı anda birçok başlık ve sektör altında çalışmalar yürütürken projeye olan inancı, yüksek katılım gözler önüne sermekte. Kayıt dışı ekonomiyle mücadeleye yönelik yürütülen "Kayıt Dışı Ekonominin Azaltılması Kapsamında Denetim Kapasitesinin Güçlendirilmesi ve Kurumlar Arası Veri Paylaşımının Artırılması" konulu bir AB projesi Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın himayesinde gerçekleşirken, PWC firması da projenin tüm organizasyonunu gerçekleştiriyor.

Program bazı kritik sektörleri ve kesişen ana konuları içeriyor. Bu konu başlıklarından birisi de dış ticaret. Konuya dair ilk çalıştayı benim moderatörlüğümde 5-6-7 Kasım tarihlerinde Bursa’da üç gün süre ile gerçekleştirerek geride bıraktık. Gelir Yönetimi Daire Başkanlığı Daire Başkanı Adem Bilgili’nin programın amacını anlatması ile başlayan çalıştayda yine aynı kurumda Grup Başkanı olan Muhammet Ali Ayaz’da hedeflere yönelik olarak katılımcılara net bilgiler sundu.

Değinilen konulara başlıklar halinde göz atarak, çalıştayın dış ticaretçileri ne denli ilgilendirdiklerine bu yazımla dikkat çekmek istedim. İki çalıştay daha gerçekleştirilecek olan bu ilk toplantıya ilgi öylesine fazlaydı ki, beklenen katılımın iki katı oranda bir iştirak ve yoğun ilgi, konunun ne denli önemli olduğunu ortaya koydu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yanı sıra, Ticaret Bakanlığı yetkilileri, İstanbul, Ege ve Uludağ Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürleri, TİM, Vergi Dairesi Müdürleri, TÜSİAD, MÜSİAD, YMM Odaları, Gümrük Müşavirleri Dernekleri, Gümrük Müşavirliği firmaları, İhracatçı Birlikleri, özel sektör temsilcileri, antrepo işletmecileri gibi ilgili neredeyse her kesimin katıldığı yaklaşık yüz kişi ile sürdürülen bu çalışanın ana başlıkları şöyleydi: Dahilde İşleme Rejimi, Transit Rejimi, Antrepo Rejimi, Hariçte İşleme Rejimi, İhracat Rejimi, Serbest Bölgeler mevzuatı, Geçici İthalat ve ihracat ithalattaki kıymet farklılıkları ve menşe sapmaları. Katılımcılar, dış ticarette tüm işlemlerin kayıt içerisinde yer aldığını dile getirirken, çalışmanın amacının kayıtlardaki uygunsuzlukların yaratacağı vergi kayıpları olduğuna çalışma boyunca dikkatleri çekmeye gayret ettik.

Dahilde İşleme Rejimi tüm başlıklar arasında en çok ön plana çıkan konu oldu. Firmaların Kapasite Raporu alımından itibaren belgelerin kullanımına, ayniyat tespitlerinin öneminden fire ve ikincil işlem görmüş ürünlerin tespitine kadar konu her yönüyle ele alındı. Bir diğer konu ise menşe idi. Gümrük vergilerini hesaplanmasında en temel unsur ürünün menşeidir düşüncesinden hareketle menşe ile ilgili sorunlar ele alınarak, menşe konusunun mükellefleri de, gümrük idarelerini de en çok meşgul eden konular arasında yer aldığı dile getirildi. Transit rejimde yetkili makamlar tarafından yapılacak bilgi ve belge denetiminin elektronik sistemle yapılması, ticaretin kolaylaştırılması bağlamında nakliyeciye ve sektöre fayda sağlayacaktır görüşü üzerinde durulurken, Türkiye gümrük bölgesinde transit rejimi kapsamında taşınan eşyanın olası bir iç piyasaya sürülmesini engellemeye yönelik tedbirler üzerinde duruldu. Yanı sıra transit ticaret adı altında yurtdışına gönderilen transit ticaret mal bedelinin doğruluğu, gümrük kıymeti, kurumlar vergisi açısından risk unsuru içerdiği üzerinde de duruldu.
Antrepolarda bulunan eşyalara dair kontrollerin daha sağlıklı hale getirilmesi gerekliliği yine konuşulan konular arasında idi. Antrepo işletmelerine log kayıtlarının tutulabileceği tapa standartlarında giriş çıkış ve kontrol sistemleri standart olarak yaptırılmalı görüşü de yine çalıştayda yer buldu.

Geçici ithalat rejimi kapsamı işlemlerin kayıt dışılık açısından çok büyük risk oluşturduğu hususu da çalıştayda dile getirildi. Bu alanda en çok karşılaşılan sorunlar, tam muafiyet kısmi muafiyet ayrımında yaşanan karışıklıklar olup, geçici ithal edilen eşyanın amacına uygun kullanılmaması, eşyanın yurtta bırakılması, süresi içinde yurt dışı edilmemesi kayıt dışılığa neden olabilmektedir görüşüne yer verilirken, fuarda sergilenmek üzere tam muafiyet ile getirilen eşyaların 6 aylık bekleyebilme süresinin de uzun olduğuna vurgu yapıldı.

Serbest bölgelere dair konu başlığında ise, en çok gümrük ve serbest bölge idarelerinin bir arada çalışması sebebiyle sistemlerin birbirine entegre edilmesinin gerekliliği öne çıktı. Yanı sıra stok takibi ve ayniyat tespiti gibi konularda da iyileştirilebilecek alanlar olduğuna da vurgu yapıldı.

Verimli bir çalıştay oldu. Ben neden bu kadar detayı kaleme alarak aktardığımı açıklamakta yarar görüyorum. Toplam Gayri Safi Hasılamız içerisinde dış ticaretin payı bir hayli yüksek ve konuların tamamı pek çok kesimi yakından ilgilendiriyor. O yüzden ben de bir özeti kaleme alıp zaten moderatörü olduğum bu çalıştayı dillendireyim dedim. Olur ya buradan çıkacak sonuçlar bazı mevzuat değişimlerine yol açar ise, hani sonra dış ticaretçiler haberimiz yoktu demesinler.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap