Beklenti ve gerçeklik arasındaki ince çizgi

2026 yılının ilk dört ayı, Türki­ye ekonomisinde de­zenflasyon sürecinin hem kararlılıkla sür­dürüldüğü hem de yapısal direnç nok­talarıyla karşılaştı­ğı kritik bir dönem olarak kayıtlara geç­ti. Ekonomi yöneti­minin rasyonel po­litikalara dönüş sürecinde hedeflediği dezenflasyon pa­tikası, piyasa katılımcılarının beklentileri ile TÜİK tarafın­dan açıklanan makroekono­mik gerçekleşmeler arasın­daki dinamik etkileşimle şe­killenmeye devam ediyor. Bu süreçte özellikle enerji, gıda ve hizmetler sektöründeki fi­yatlama davranışları, makro­ekonomik istikrarın kalıcılı­ğı açısından belirleyici bir rol üstleniyor.

İlk sinyal ocakta geldi

Yılın başlangıcı olan ocak ayı, dezenflasyon sürecinde­ki “ivme kaybı” riskinin ilk sinyallerini verdi. Piyasa Ka­tılımcıları Anketi sonuçla­rına göre, ocak ayı için aylık enflasyon beklentisi %3,8 se­viyesinde şekillenmişti. An­cak TÜİK tarafından açıkla­nan veriler, aylık %4,84’lük bir artışla bu projeksiyonun yaklaşık 1 puan üzerinde bir gerçekleşmeye işaret etti. Bu sapma, büyük ölçüde yılın ilk ayına özgü ücret ayarlamaları ve vergi düzenlemelerinin ge­çişkenlik etkisinden kaynak­lanırken, piyasa oyuncuları­nın gelecek dönem tahminle­rini daha temkinli bir zemine çekmesine neden oldu. Nite­kim Şubat ayı anketinde 2026 yıl sonu TÜFE beklentisinin %23,2’den %24,1’e revize edil­mesi, bu temkinli duruşun so­mut bir göstergesiydi.

Şubat ayına gelindiğinde, para politikasındaki sıkı du­ruşun iç talebi dengeleme ça­baları meyvelerini vermeye başlasa da, aylık bazda %2,5 olan piyasa beklentisinin üze­rinde gelen %2,96’lık gerçek­leşme, enflasyon ataletinin henüz tam anlamıyla kırılma­dığını gösterdi. Mart ayı ise yılın ilk çeyreğinde beklen­ti yönetimi açısından en ba­şarılı dönem olarak öne çıktı. Katılımcıların %2,18’lik tah­minine karşın, gerçekleşen %1,94’lük aylık enflasyon, pi­yasalara moral verdi ve yıllık enflasyonun %30,87 seviye­sinde dengelenmesini sağla­dı. Bu dönemde döviz kurla­rındaki göreceli istikrar ve dış ticaret dengesindeki iyileşme emareleri, makroekonomik tutarlılığı destekleyen temel unsurlar oldu.

Ancak Nisan ayı, küresel ve yerel faktörlerin birleşmesiy­le dezenflasyon sürecindeki “katılık” riskini yeniden gün­deme taşıdı. Nisan ayı anke­tinde %2,93 olarak öngörü­len aylık enflasyon beklentisi, %4,18’lik gerçekleşme ile cid­di bir negatif sapma gösterdi. Bu durum, yıllık enflasyonu tekrar ivmelendirerek %32,37 seviyesine taşırken, baz etki­sinin dezenflasyon lehine ça­lışmaya başlayacağı döneme yönelik belirsizlikleri artır­dı. Özellikle Mart ayından itibaren küresel piyasalar­da yükseliş trendine giren petrol fiyatları, enerji mali­yetleri kanalıyla enflasyon sepetini doğrudan etkile­yerek piyasa tahminlerin­de “yukarı yönlü riskleri” tetikledi.

Sıkı para politikası tavizsin sürmeli

Emtia fiyatlarındaki bu dal­galanmalar, dezenflasyon pa­tikasındaki iyileşmenin bir miktar ötelenebileceği ihti­malini güçlendiriyor. Bu du­rumun uzun vadeli yansıması, enflasyon bekleyişlerindeki bozulma olarak karşımıza çı­kıyor. Ocak ayında 24 ay son­rası için öngörülen %16,9’luk enflasyon beklentisinin Ni­san ayında %18,02’ye yüksel­mesi, fiyat istikrarına yöne­lik güvenin tam anlamıyla te­sis edilmesi için daha uzun bir zamana ihtiyaç olduğunu ka­nıtlıyor.

Sonuç olarak, 2026 yılının ilk dört aylık tablosu, dezenf­lasyon sürecinin doğrusal ol­mayan, zaman zaman dışsal şoklarla test edilen bir süreç olduğunu göstermektedir. Ni­san ayında görülen ivmelen­menin, hizmet enflasyonunda­ki katılık ve enerji fiyatların­daki artışla birleşmesi, para ve maliye politikası arasında­ki eşgüdümün hayati önemini bir kez daha teyit etmiştir. Ka­tılımcıların 12 ay sonrası için %23,39 seviyesinde kümele­nen beklentileri, ekonomideki normalleşme sürecinin deva­mı için sıkı para politikasının tavizsiz sürdürülmesinin ve yapısal reformlarla desteklen­mesinin şart olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.