10 °C
Uğur CİVELEK
Uğur CİVELEK ARKA PLAN dunyaweb@dunya.com

Beklentiler ekonomik hedeflere kilitlenemiyor!

Bu hafta başında açıklanan 2019 yılı Kasım ayı İş gücü İstatistikleri, ilginç ve çelişkili sayılabilecek görünümler nedeniyle gelecek konusunda çok fazla bir şey söylemiyor. İşsizlik oranı bir yıl öncesinin aynı dönemine göre yükselmiş, fakat olumsuz mevsimlik koşullara rağmen 2019 yılı içinde gördüğü en yüksek seviyelerden belirgin bir şekilde gerilemiş! 2020 yılı ekonomik hedeflerini destekleyecek türden eğilim değişikliklerinin hareketlendiği izlenimini yaratmak adına, çok çaba harcanmış!

Tam bir yıl öncesine göre istihdam 145 bin kişi kadar daralmış ve bu durum daha çok tarım sektöründen kaynaklanmış. İş gücüne yeni katılan nüfus oranında bir kitlenin söz konusu büyüklükten çıkmış olması, rakamsal verilere yönelik güveni sınırlayan unsur olarak ön plana çıkmış!

İstihdam oranı yüzde 45,6 seviyesine inmiş; bir yıl öncesinin aynı dönemine göre yüzde 0,9 puan azalmış! İş gücüne katılım oranı da benzer şekilde azalarak yüzde 52,5 düzeyine gerilemiş; bir yıl öncesine göre söz konusu orandaki daralma yüzde 0,5 ile sınırlı kalmış! Mevsimlik etkilerden arındırılmamış işsizlik oranı ise, bir yıl öncesinde yüzde 12,3 iken yüzde 13,3 oranına yükselmiş.

Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre işsizlik oranı 2019 yılının ikinci çeyrek döneminde zirve yaparak yüzde 14 seviyesine kadar tırmanmış; gerek mevsimsel koşulların ve gerek ise ekonomi yönetiminin farklı türden uygulamaları sayesinde yüzde 13,2 düzeyine gerilemiş! Hem de Ekim ayı ortasında seri bir şekilde devreye giren olumsuz mevsimlik koşullara rağmen!

Fakat kayıt dışı çalışanların oranının 0,2 puan kadar yükselerek yüzde 33,8 düzeyine tırmanması, bir önceki yıla göre Kamu İstihdamının yüzde 6,7’lik artışla 4 milyon 644 bin kişiye yükselmesi görünüme ilişkin belirsizliği artırmış. Bu veriler iş gücüne katılım oranındaki gerileme ile birlikte değerlendirildiğinde, işsizlik oranına yansıyan görünümün aldatıcı olma olasılığı güçlenmiş. İstihdam teşvikleri olmasa idi sonuç ne olurdu türünden sorular, olumlu düşünmeyi zorlaştırmış!

Açıklanan iş gücü istatistikleri, 2019 yılının son çeyrek dönemi açısından beklentileri 2020 hedefleri lehine ve olumlu yönde etkilemek adına fazla zorlanmış izlenimi yaratıyor! Enflasyon ve işsizlik gerilerken ekonomi toparlanıyor yönünde algı değişimi fazla zorlanmış! Görünümün tek başına yeterli olamayacağı fazlasıyla ihmal edilmiş, küresel koşullar ve jeopolitik gelişmelerin daha önemli olduğu unutulmuş; tehdit ve teşvik zorlamasının dozunun artmasının beklentiler konusunda tehlikeli geri tepmelere ve güvensizliğe sebep olabileceği herhalde dikkate alınmamış!

2020 yılı ilk çeyreğinin ortalarında bir dönemde sayılırız ve diğer koşullar, geleceğe yönelik beklentileri olumsuzlaştırıyor ve hedeflere yaklaşılabilmesini bile zorlaştırıyor! Çin kökenli salgının ekonomik beklentiler üzerindeki etkisi, ABD istihdam verilerinin dolar faizlerine ilişkin beklentileri farklılaştırması ile Suriye konusunda Rusya ile aramızdaki gerginlikte yaşanan artışlar belirsizliği artırıyor! Durumu telafi için devreye alınmaya çalışılan yaklaşımlar ise dayatılan tedbirsizlikler nedeniyle kırılganlıkları yeni rekorlara taşıyor! Ekonomik görünüm konusundaki zafiyetler, dış politika ile jeopolitik konularda pazarlık gücümüzü azaltıyor ve kırılganlığı besliyor!

Ayrıca hesaba katılması gereken önemli bir konu daha var! Gelir dağılımı tehlikeli sayılabilecek ölçüde bozulmuş durumda ve nüfusumuzun yarıdan fazlası yoksulluk sınırında veya altında yaşam mücadelesi veriyor. Her hanede daha fazla kişi çalışmak istiyor ve iş arıyor; bu sıkıntıyı yoğun bir şekilde yaşayan kesimler enflasyon ve işsizliğin gerilediğine inanmıyor durumun düzelmeye başladığını söyleyenlere güvenmiyor!

Zira ekonomik görünümü bozan olarak görülüp dışlandıkları algısından arınamıyorlar! Tüketici kredileri bu olumsuzluğu gideremiyor! Bu tablo, büyüme konusunda iç talepten beklenen katkının gelmemesi ve hedeflerden uzaklaşılması olasılığını güçlendiriyor ve makroekonomik görünümün düzelmesi olasılığını fazlası ile örseliyor!

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap