Bir “emir” ile başlayan değişim

Sosyal medyada veya işye­rinde sürekli duymaya, görmeye başladın; bu yapay zekâ ajanlarına artık birçok işi tek bir komutla yaptırabi­liyoruz: analiz et, yaz, düzelt, özetle. Üstelik bu sistemler yorulmuyor, itiraz etmiyor, kı­rılmıyor. Bu da insana fark et­tirmeden güçlü bir his veriyor: kontrol tamamen sende.

Ama tam bu noktada dikkat edilmesi gereken bir şey var. Ajanlarla kurduğumuz iletişim dili, zamanla insanlarla kurdu­ğumuz iletişimi etkileyebilir.

Emir kipinin sessiz etkisi

YZ ajanlarına genelde şöyle konuşuruz: “Bunu yap”, “şunu hazırla”, “hemen gönder.” Bu normaldir. Çünkü karşımız­da bir insan yok. Ve diğer bir etken de; ilk zamanlarda Sam Altman’ın ChatGPT kullanı­mında “nazik olursanız daha fazla enerji harcanır” söylemi akıllarda yer etti.

Ancak gün içinde aynı dili insanlara da kullanmaya baş­ladığımızda, iletişim fark edil­meden değişir. “Rica” azalır, “teşekkür” azalır, ton sertleş­mese bile mesafe artar.

Görünmez bir alışkanlık

Ajanlar 7/24 çalışan, hiçbir beklentisi olmayan sistemler­dir. Bu durum, insanda fark edilmeden bir alışkanlık oluş­turabilir: emir ver, sonuç al. Ve hatta bu hoşuna gidecektir, işine gelecektir.

Zamanla bu alışkanlık insan ilişkilerine sızar­sa, iletişim me­kanikleşir. Karşı taraf kendini bir ekip arkadaşı gibi değil, bir görev uygulayıcı gibi hisset­meye başlayabilir.

Aynı şeyi iki farklı şekilde söylemek mümkündür: “Bu­nu bugün bitir.” ve “Bunu bu­gün bitirebilir miyiz?” Arada­ki fark sadece birkaç kelime değil, aynı zamanda yaklaşım farkıdır. Biri kontrol eder, di­ğeri iş birliği kurar.

İki ayrı dünya

Ajanlarla iletişim “görev” odaklıdır. İnsanlarla iletişim ise hem “görev” hem “ilişki” odaklıdır.

Kendine şu soruyu sor: Gün içinde ajanlara nasıl konuşu­yorsun ve bu dil insanlara da yansıyor olabilir mi?

Bir de tersini düşün: Senin­le konuşan biri sürekli emir kipinde konuşsa, nasıl hisse­dersin?

Ajanları istediğin gibi kulla­nabilirsin. Emir vererek, hızlı ve net şekilde… Bu doğası ge­reği doğru.

Ama önemli olan şu: Ajan­lara karşı geliştirdiğin dil, in­sanlara karşı alışkanlığına dö­nüşmesin.

Çünkü teknoloji araçtır. İlişki ise değerdir.

Ve o değeri koruyan şey ço­ğu zaman sadece bir kelimedir:

Lütfen.