Bir girişim projesine 85 dakikada 2,7 milyon lira nasıl toplanır?

Sadi Özdemir
Sadi Özdemir EKONOMİDE SAĞDUYU sadi.ozdemir@dunya.com

Türkiye uzun süredir girişimciliği artırmak, girişimcilerini desteklemek ve dünya çapında şirketlerin oluşmasına yol açmak için çaba harcıyor. Her şey hazır, gençlerimiz istekli ve üretken. Geleneksel sermayemiz yeni alanlara yatırım yapmak için fırsat kolluyor. Teknoparklarda, startup merkezlerinde binlerce yeni uygulama, oyun ve teknoloji girişimi için akıl teri dökülüyor. Şimdi bunlara güçlü bir hukuki altyapıya sahip ‘paya dayalı kitle fonlama sistemi’ de eklendi. Sermaye Piyasası Kurulu’na (SPK) ilk müracaatçı olan ve 8 Nisan 2021’de lisans alarak faaliyete geçen Global Kitle Fonlama Plaformu A.Ş. (Fonbulucu. com) 1 yılda, 11 bin (küçük, büyük) yatırımcıdan 32 yeni girişim için fonlamaya çıktı. Bunlardan 26’sı başarılı oldu, 60 milyon liralık fon sağlandı. Bu dönemde Fonbulucu’ya müracaat eden 2 bine yakın girişimin talep ettiği fon tutarı 1 milyar lirayı aştı. Çok ilginç ve gerçekten bazıları birkaç yılda küresel yatırımlara konu olacak girişimler var. Peki, bütün bunların arkasında kim var? Nasıl bir tecrübeye sahip? Memleketin sermaye arayan yeni girişimcilerine belki de daha önce hiç bulamadıkları yatırımcılara ulaşma fırsatı sunan bu platformun ülke için önemi nedir? İşte bu soruların da yanıtını almak için hikâyenin başkahramanı Sayın Hakan Yıldız ile konuştum.

Bir girişime bin 716 yatırımcı para yatırdı

Ziya Paşa’nın ‘Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz’ sözüne hatırlatırcasına doğrudan rakamlarla konuşmaya başladı: “En hızlı fonlama rekorumuz, 85 dakikada 2 milyon 751 bin TL toplayan Byqee (bütün bisikletleri elektrikli yapan teknoloji) oldu. Hedefi 1 milyon 920 bin liraydı. Hedef çok kolay aşıldı ve tabii ki aşan miktarı SPK kuralları gereği yatırımcılarımıza iade ettik. En büyük fonlamamız ise SecurifyID (Siber güvenlik yazılımı) girişimi oldu. 327 dakikada 11 milyon TL geldi. SecurifyID ayrıca 1.716 bireysel ve tüzel yatırımcı ile en fazla yatırımcı ilgisine sahip girişimimiz de oldu. Fonlama öncesi bu girişimde 3 kişi çalışıyorlardı şu anda 15 kişi oldular. Hedefi en fazla aşan yatırım rekorumuz ise Fernvaille (oyun girişimi) oldu. 516 bin lira için çıktılar, 544 yatırımcıda 932 bin lira yatırım geldi.”

Hem girişimci hem mektepli bir Kayserili

Hakan Yıldız, hikâyesini de şöyle özetliyor: “Kayseriliyim, ilk girişimim 16 yaşındayken oldu ilk şirketimi de üniversiteyi bitirir bitirmez 23 yaşında kurdum. İlk girişime harçlık için başlamıştım ama bana bir ev aldırmıştı. Küçük yaştan beri teknoloji ve girişim meraklısıyım 9 yaşımdayken Comodor 64 bilgisayarım vardı. Üniversitede turizm otelcilik okudum ve eşimle de orada tanıştık, evlendik. Kayseri’de seyahat acentesi yoktu, kurduk. THY acentesi ve İATA üyesi olduk. Sonra doğal gaz için teknik altyapı şirketi, yayıncılık, organizasyon firması vs derken 12 şirket kurdum. 2003’te ise Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nda (ÖİB) çalışmam için teklif geldi, 2009’a kadar Sayın Metin Kilci’nin özel kalem müdürü olarak çalıştım. 6 yılda 40 milyar dolarlık özelleştirmeye tanıklık ettim. Sonra Başkan Sayın Kilci Enerji Bakanı Müsteşarı oldu. Orada da 2016’ya kadar danışman olarak çalıştım. Kitle Fonlama konusunu da o yıllarda takibe aldığım. TBMM alt komisyonlarına ‘kitle fonlamasıyla ilgili yasa teklifi’ sunulmuştu ve bu yasa 2017’de çıktı. 2017’de tebliğ yayınlanınca şirketimizi kurduk. Lisans için ilk müracaat (2020 Ağustos) eden olduk. 8 Nisan 2021’de de lisanslandık. Lisansımızı aldıktan 33 gün sonra ise ilk kampanyayı yaptık. Akıllı Bakteri Teknolojisi Girişimiydi. Erciyes Teknokent’ten bir projeydi ve 6 günde hedefe ulaştı. 2022’de 200 milyon lira hedefimiz var. 2023’te de 1 milyar lirayı aşacağız.”

Sırada ‘Kuşkonmaz ve mobil şarj girişimleri’ var

Hakan Yıldız’a, yakın zamanda hangi yeni girişimlerin fon bulmaya çıkacağını sorduğumda yine çok ilginç girişimlerden bahsediyor. “Bir tarım girişimi daha var. Türkiye’de kuşkonmaz üretimini artıracak bir girişim projesi geliyor. Ardından, tarımı destekleyecek enerji projesi ‘her tarlaya yeni teknoloji (patentli) bir rüzgar türbini kurmayı’ amaçlayan girişim fon bulmak için sahne alacak. Belki en ilgi çekenlerden biri de mobil e-şarj girişimi olacak. Bir de gençlerimiz göz retinasından diyabet ve bazı hastalıkları teşhis edecek cihaz geliştirmiş, onun da fonlaması olacak. Bunların her biri ‘mini bir halka arz’ gibidir. Şu anda fonlaması devam eden girişimlerimiz ise Scoper (Mobil Cihazlarla Kullanılabilen Uygulama Tabanlı Video Laringoskopi Cihazı) ki tamamı ithal ediliyordu şimdi yerli üretilecek ve Steto (Uzmanla canlı görüşme yazılımı). Tamamen reel ekonomiye kaynak sağlanıyor. Yerli olmayan girişime fon sağlamak zaten mevzuatımız gereği yasak. O nedenle memleketin kalkınmasına sağlanan katkı için de ayrıca mutluyuz.”

Kamuda çalışmak, bana büyük tecrübe kazandırdı

Hakan Yıldız’a bu kadar hızlı yol almasında ‘kamudaki kariyerinin’ etkisi olup olmadığını soruyorum. Yanıtı çok açık, “ÖİB’de, özelleştirme süreçlerinde değerleme, işletme hakkı devri, borsaya arz, marka satışı, stratejik ortaklıklar, roadshow’lar benim bakış açımı tamamen değiştirdi ve çok büyük bilgi ve tecrübe kazandım. 52 haftası olan 1 yılda 54 ihale yapıyorduk. Sonra, dünyadaki en kapsayıcı fonun, kitle fonlaması olduğunu kavradım. Hem girişim sermayesi yatırım fonu kurduk hem de melek yatırımcı ağımızı oluşturduk. Yani girişimlere kendimiz de yatırım yapıyoruz. Kapsayıcı ve demokratik bir yapı var. Yatırım yapmak isteyen için iki şartımız var; 18 yaşını doldurmuş ve 1 Lirası olması. Bu arada Fonbulucu’ya da Şubat ayında yurt dışından 15 milyon liralık yatırım geldi, geçen hafta 4,5 milyon liralık bir yatırım daha aldık. 4 kurumsal yatırımcı fon ile de yatırım turu devam ediyor. Kurum olarak İzmir, Gaziantep başta olmak üzere şubeler de açacağız. Hem yeni girişimlere hem yatırımcılara ulaşmak için daha aktif olacağız.”

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar