Bir kıvılcım ve ilk 11 dakika

Ormanlarımız... Hayranlıkla seyre daldı­ğımız bir manzaranın aslında çok daha ötesi… Su depomuz, iklim sigortamız… İk­lim değiştikçe, sıcaklar kavurdukça, kurak­lık aç bıraktıkça hatırladığımız... Yanan ci­ğerlerimiz... Artan sıcak dalgaları, azalan nem ve sert rüzgarlar… Hepsi birleşince sa­dece bir kıvılcıma bakıyor. Ve o kıvılcımın sebebi de çoğunlukla insan... En çok “Or­manlar satılıyor, imara açılıyor”, “Uçak ne­den yok?”, “Yangına müdahale edilmiyor!” diyenler de bu kıvılcımı çakanlar çoğu za­man... Hayatları pahasına yangınla mücade­le eden kahramanlarımızı değersizleştiren­ler hem hiçbir şey yapmayan hem de yangını sosyal medyaya taşıyanlar oluyor maalesef...

Orman yangınlarına karşı teknik kapasitemiz

Şimdi güvenilir kaynaklardan işin aslı­nı ortaya koyalım. 23,4 milyon hektar or­man varlığımızla, FAO’ya göre, ağaçlandır­mada dünyada 3. ve Avrupa'da 1. sıradayız. Orman Genel Müdürlüğü (OGM) verileri­ne göre, 2002'den bu yana orman alanları­mızı %12,5 oranında artırmışız. Tek başına bu rakam ormancılıktaki başarımızı tescil­lemeye yeterli değil mi sizce? Bunlar elbet­te ki her yıl toprakla buluşan 500 milyon tohum ve fidanın sonucu. Dünyada orman alanları dört bin yılda %60’tan %30 oranı­na gerilerken ülkemizdeki bu pozitif artış takdir edilmeli, değil mi? Yine son OGM ve­rileri; 28 yangın söndürme uçağı, 119 heli­kopter, 14 İHA, 6 bin kadar kara aracı ve 28 bin personel ile orman yangınlarıyla müca­dele edildiğini söylüyor.

Ormanlarımızı ne kadar koruyabiliyoruz?

Yangında kritik hedef yangını büyüme­den yakalamak. Yangına ilk müdahale sü­resi 2002’deki 40 dakikadan bugün yapay zekâ desteğiyle 11 dakikaya düşürülmüş. Yangın başına düşen alan, yangınla mü­cadelede yine önemli bir kriter. Bu değer 2002’de 6,62 hektar iken bugün 0,38 hekta­ra kadar gerilemiş. Uçak yok, müdahale yok diyenlere verilecek en anlaşılır cevap ise 2002’deki 73 tonluk su atma kapasitesinin 6,3 kat artarak 462 tona çıkmış olması.

Yanan alanların toplam orman alanları­na oranı ise bir başka somut gösterge. EF­FIS başta olmak üzere uluslararası kay­naklardan OGM’nin hesaplamalarına göre, 5 Ağustos 2026 itibariyle, Kanada %1,07, Portekiz %0,80, İspanya %0,81, ABD %0,69, Fransa %0,53 iken bu oran Türkiye’de sa­dece %0,06. 2021-2025 ortalamasında da Fransa’dan sonra en iyi ülkeyiz.

OGM, uluslararası alanda da yangınlar­la mücadelede sorumluluk üstleniyor. Geç­tiğimiz ay, İspanya ve Fransa’da çıkan yan­gınlarda görev alan 4 uçağımızın yurda dön­düğünü ve 2020 yılından bu yana 8 ülkeye 24 uçak ve 23 helikopter desteği sağladığı­mızı belirtiyor OGM yetkilileri.

Başarının sırrı: Yangın Koordinasyon Merkezi

Orman yangınlarıyla mücadelede sadece uçak, helikopter ve ekipmanlara sahip ol­manız elbette ki yeterli olmaz. Tüm mesele kaptan köşkünden, ülkenin dört bir yanında bir anda çıkan yangınları yönetebilmekte. OGM’nin 7/24 çalışan Yangın Koordinas­yon Merkezi; İHA'lar ve izleme kuleleriy­le risk haritaları üzerinden erken uyarıla­rı yapmak, iklim ve yer örtüsü başta olmak üzere birçok parametreye göre işleyen ka­rar destek sistemlerini çalıştırmak ve ni­hayetinde hava ve kara araçlarını ve insan kaynaklarını bölgeler arasında kaydırmak gibi en optimum yangın mücadelesinin ana karargahı. Bazen günlerce uyumadan bu ko­ordinasyon merkezinin başında, her ayrın­tıyı takip eden ve OGM kurmayları ile en iyi mücadeleyi vermeye çalışan bu devasa ge­minin kaptanı ise Tarım ve Orman Baka­nı İbrahim Yumaklı. Ezcümle; ormancılık­ta en iyi performansı gösteren, yangınlar­la mücadelede en başarılı, risk büyüdükçe teknik kapasitesini artıran, koca yürekli or­man kahramanları ile Yeşil Vatanımızı ko­ruyan büyük bir ülkeyiz.