Bir ödevden doğan marka: FedEx

KERİM ÜLKER
KERİM ÜLKER Perde Arkası kerim.ulker@dunya.com

Son dönemin ekonomideki en güçlü insanlarının yaşam öyküsünde eğitim çok fazla yer almıyor ne yazık ki. Dünyanın en önemli okullarına adım atan, çoğu zaman garajlarda zamanını geçiren hikayelerin, şimdilerde başarılarla dolu olduğunu görüyoruz. Bundan bir asır önce de markaları oluşturan isimlerin, eğitimden çok girişimle uğraştıklarını öğreniyoruz. Eğitim kurumlarında başlayan başarı hikayeleri de azımsanmayacak kadar var aslında. Hele ki FedEx gibi, bir ödevden doğan markalar da var. Dünyanın en büyük lojistik şirketlerinden FedEx, bu sene 50’nci yılını kutluyor. Tennessee’de Toodle House restoranlarının ve Smith Motor Company’nin sahibi James Frederick Fred Smith’in küçük oğlu Fred Smith, 4 yaşındayken babasını kaybetti. Ardından yaşadığı kemik hastalığı 10 yaşına kadar peşini bırakmadı. Lise yıllarında amatör pilotluğa merak saran Smith, 1962 yılında dünyaca ünlü eğitim kurumu Yale Üniversitesi’ne başladı. Ekonomi dersi için gecelik teslimat hizmeti ödevini kaleme alan Fred, nakliyecilerin, kamyon veya yolcu uçakları vasıtasıyla ABD genelinde büyük paketlerin taşınmasına bel bağladığını tespit etti. Smith daha verimli bir ulaşım fikri düşündü. Uçakla küçük ve önemli öğeleri taşıyan bir şirketin daha iyi bir iş olacağı üzerine bir makale yazdı. Ancak bu ödev neredeyse, o dersten kalmasını sağlıyordu. Smith’in bu projesinin karşılığı “C” notunu alması oldu. Ancak Smith, ödevini proje haline getirmek için neredeyse 10 yıl beklemek zorunda kaldı.

Şirketi, blackjack masasına koydu

Lise dönemindeki hobisine devam etme kararı alan Smith, Delta Kappa Epsilon (DKE) ve Skull and Bones adlı cemiyetler ve kulüplere üye oldu, başkanlığını yaptı. Kulüpteki arkadaşlarından George W. Bush, ABD’nin 43’üncü Başkanı oldu. Pilotluk kulübündeki arkadaşı John Kerry ise geleceğin en önemli dışişleri bakanlarından biri olacaktı. 1966-1969 yılları arasında deniz piyadelerine katılan ve yüzbaşılığa kadar yükselen Kerry, 1969’da Vietnam Savaşı’ndaki başarılarından ötürü Gümüş ve Bronz Yıldız aldı. Terhisinin ardından ülkesine dönen Smith, uçaklara merakını iş hayatına yansıtmaya başladı. 1970’te uçak bakım şirketi Ark Aviation Sales’in ana hissedarı oldu, jetlere merak sardı. 1971 Haziran’da ise Federal Express adını verdiği FedEx’i kurdu. 3 yılın ardından filosunda 14 jeti bulunan şirket, 1974’te iflasın eşiğine geldi. Smith, daha fazla yatırım için General Dynamics’e başvurdu ama talebi reddedildi. Çoğu sıradan insan bu noktada şirketi kapatır ve işten ayrılırdı ama Smith öyle yapmadı. Daha sonra atmış olduğu adım, şirketin kurucusu tarafından atılmış en cesur adımdı. Şirketin 24 bin dolarlık yakıt faturasını hemen ödemesi gerektiğini düşünüyordu. Smith hafta sonu Las Vegas’a gitti ve orada şirketin kalan fonlarıyla yani 5 bin dolarla blackjack oynadı. 27 bin dolar kazandı, ayakta kaldı, büyüdü…

Okul arkadaşları Beyaz Saray için yarışıyor

Fred Smith’in, okul yıllarından arkadaşı Bush’un kabinesine girmesi bekleniyordu. 2000 yılında teklif yapıldı ve Savunma Bakanlığı koltuğu için yapılan teklifi sağlık sorunları nedeniyle kabul etmedi. Yerine Donald Rumsfeld atandı. 2004 yılında ise Yale’den iki dostu karşı karşıya geldi; John Kerry ve George W. Bush başkanlık için yarıştı. Smith, Bush’u tercih etti. Tekrar Savunma Bakanlığı teklif edildi ancak hasta olan kızı nedeniyle bu teklifi de reddetti. Smith, şu anda politikada olmasa da dünya ekonomisinin en önemli isimlerinden biri. Yarattığı FedEx, dünya genelinde 600 binden fazla kişiye istihdam sağlıyor. Geçen yılı 69 milyar dolarlık ciro ile kapatan firmanın varlıkları ise 74 milyar dolar. Küresel ekonominin tamamlanmamış kitabında fi kirlerin, çoğunlukla okul garajlarında doğduğunu görüyoruz. Bazen de başarısız kabul edilen ödevlerin içinde…

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar