Biyoekonomi coşarken

Filiz KARAOSMANOĞLU
Filiz KARAOSMANOĞLU SÜRDÜRÜLEBİLİR YAŞAM filiz@itu.edu.tr

Yemyeşil bu sayfamızda sürdürülebilir üretim-tüketim, yeşil dönüşüm, döngüsel ekonomi, yeşil ekonomi, iklim kriziyle mücadele, enerjinin değişmek için dönüşümünü, insan-doğa-iklim dostu ürünleri, iş dünyamızın en iyi örneklerini ulusal ve küresel takipteyiz.

Biyoekonomi öz bilgilerini dikkatinize sunma vaktim geldi. Çünkü Avrupa Birliği, dünya coşmakta. Yakın gelecekte artan nüfus ile iklim krizi etkileri sonucu doğal kaynaklar için artan rekabet ve gıda güvenliği sorunu bizleri bekliyor. İklim değişiminin tarım, ormancılık, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğinde etkisi yüksek olacak. Burada sayılan bu mühim alanların iklim değişimine etkileri de kesinlikle unutulmamalıdır. Bir yandan yaşamımızda her yerde baskın enerji ve endüstri girdisi olan kömür, petrol, doğal gaz ve cevherlerin azalan rezervleri, tedarik zinciri sorununu işaret ederken, fosil kaynakların sera gazı salımları ürkütücü düzeyde.

Gezegenimizin sunduğu bitkisel ve hayvansal kaynaklar ile artık ve atıklarını, diğer deyişle biyokütleyi de sürdürülebilir üretmeli ve tüketmeliyiz. Gezegenimizde karbon, su ve azot döngüsü var. Bitkilerde güneş ışığı, su ve karbondioksidin fotosenteziyle karbonhidratlar depolanır. Bitki ve hayvanların enerjisini karbonhidratlar sağlar. Vücudumuz aynı bir bitki veya termik santral gibi oksijen soluyarak karbonhidratları yakar ve karbondioksit salar. Diğer deyişle biyokütlede karbondioksit, yeşil karbon gizlidir. Sadece bu miktarda karbondioksit döngüden çıktığında, yandığında veya işlendiğinde biyojenik karbon olarak, biyokütle kullanımının karbon nötr aşamasını yaşam döngüsünde sağlar. Yaşam döngüsündeki diğer enerji, kaynak tüketimi gibi tüm etkiler ise karbon ayak izi yapar. Biyokütle işlenerek gıda, yem ve biyokökenli endüstriyel ürünler (biyokimyasallar; biyoyakıtlar; biyomalzemeler) bizlere sunulmaktadır.

Sakın burada hemen biyoendüstriyel ürünler olursa aç kalacağız basmakalıp sözü ve doğru sanılan yanlış bilgilere değer vermeyiniz. Gerçek bilgileri takip ediniz. Biyorafineriler insanın gıdasına, hayvanın yemine etikleri gereği dokunmazlar. Biyorafinerilerde ayçiçek sapı, pirinç kepeği, hayvansal atıklar, orman ve orman endüstrisi atıkları, gıda endüstrisi ve tüketimdeki atıklar, kullanılmış kızartma yağı, algler gibi girdiler işlenerek biyoendüstriyel ürünler insana sunulur.

Biyoendüstriyel üretimlerin lokomotifi atıktır. Girdiler için tarım ve ormancılık yapılması da belli koşullarda olur. Örneğin hızlı büyüyen ağaçlarla enerji ormancılığı, meşe baltacılığı, aspir, kenevir, ketencik gibi yağlı tohum bitkileri için enerji tarımı gibi. Açlık için, gıda güvenliğimiz için gerçek uzmanlarını dinlemek gerek. Açlığın nedeni kanaatimce yine insandır. Suçluyu biyoendüstriyel ürünler dışında aramak gerek. En kolayı hep bir günah keçisi bulmaktır. Devasa tarımsal üretim ve gıda endüstrisi bir yanda. Büyümeye çalışan biyorafineriler bir yanda. Hele de gıda israfı. El-insaf. Biyoekonomi gıda, yem ile kâğıt, kimya ve enerji sektörlerindeki biyoürünleri bize sunar. Biyokökenli ileri karbon malzemeler çok mühim.

Biyoteknoloji çağındayız. Biyoekonomi bilgi, bilim, teknoloji, yenilik ve doğa temelli sürdürülebilir bir ekonomiye değişimdir. Biyoekonomi değişmek için dönüşüm yolunda. Yeşil toparlanmamız, düşük karbon ekonomisi için biyokökenli ürünler mühim. Günümüzde 60’tan fazla ülke ve bölge biyoekonomi stratejilerine sahip. Mevzuatımızda biyorafinerilere vurgulamalar var. Biyokökenli Döngüsel Avrupa Ortak Girişimi (CBE JU) 30 Kasım 2021’de başladı. Son gelişmeleri ve biyoendüstriyel ürünleri gelecek yazılarımda bulabilirsiniz..

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
İTÜ’müzün arısı 10 Mayıs 2022
Yaratıcı ekonomi 21 Nisan 2022
Bahar gelirken 29 Mart 2022
İklim şövalyeleri 25 Kasım 2021
Yeşil pasaportlu ihracat 17 Ağustos 2021