Brezilya 2 Ekim’de hayati bir seçim yaşayacak…

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

200 milyon nüfuslu Brezilya Ekim’de kritik bir seçim yapacak. Seçim diktacılar ile demokrasi arasında. İbre demokrat Lula’dan yana…

Seçim, hapisten çıkıp tekrar aday olan eski Başkan Lula ile ‘’kleptokrasi şahı‘’ olarak ünlenen mevcut Başkan Bolsonaro arasında.

Bu seçim neden hayati?

Başkan Lula döneminde 22 milyon istihdam yaratan, dünyanın 7. büyük ekonomisi konumuna yükselen Brezilya’nın, Bolsonaro döneminde enflasyonu %11’e fırladı. Yoksulluk çizgisi altındaki insan sayısı 125 milyon oldu. Amazon yağmur ormanlarının %10’u tümüyle tahrip oldu, ülke parası dolar karşısında %40 değer kaybetti. Sosyal yardım alan 68 milyon insanın desteği kesildi.

Lula, 2003-2010 yılları arasında Başkanlık yaptı. 2017‘de ‘’rüşvet aldığı‘’ suçlamasıyla 9,5 yıl hapis cezası aldı. 580 gün hapis yattıktan sonra, Yüksek Mahkeme kararın ‘’adil‘’ olmadığına hükmetti, tahliye oldu.

Lula yeniden aday oldu… Şimdi ülkenin dört bir yanında turluyor, programını anlatıyor.

Ona göre, ekonominin özü, istihdam yaratan bir ekonomi olmalı. Bunu da ancak reel ekonomi yaratır, spekülasyon ekonomisi değil. Bunu derken vurgulamış olayım: Totaliter Bolsonaro döneminde ülkenin dolar milyoneri sayısı 65‘e çıktı, reel ekonomi kaleleri birer-ikişer kapandı. İstikrar yokluğundan Ford gibi bir şirket ülkeden ayrılma kararı aldı.

Lula, gıda üretiminin arttırılacağını, garanti gıda stoku uygulanacağını açıklıyor. Bu yolla gıda fiyatlarını düşürebileceğini düşünüyor. Aile-temelli- tarım programını yeniden uygulayacak. Bu bağlamda ‘’sosyal yardım programını’’ yeniden yerleştirecek. Asgari ücret yeniden yasal olacak. Dışlanan kara derililerin istihdamını öngörüyor.

Bir önemli açmazı Amozon Yağmur Ormanları… Amazon’lar 5,5 milyon kilometrekare bir alanı kaplıyor. İçinde 350 etnik grup ve yaklaşık 30 milyon nüfus yaşıyor. Bolsonaro döneminde fosil enerji kaynaklarının keşfi petrol tekellerini iştahlandırdı. 2019‘da Brezilya-ABD özel sektör Amazon işbirliği anlaşmasıyla petrol araması yükselişe geçti. Yolların açılması orman tahribatını hızlandırdı, iklim ısındı, olur olmaz yangınlar çıktı. 2021’de ormanın karbon salgısı, temiz havayı geçti.

Amazon’lar konusunda Lula’nın henüz net bir çıkışı olmadı ama bugün yarın bekleniyor. 

Halen dünyanın 12. büyük ekonomisi. Türkiye’nin 2 katından büyük, 1,8 trilyon dolarlık ulusal gelir yaratan, 200 milyon nüfuslu bu ülke 2 Ekim’de sadece ülkesi için değil, yükselen bağnaz dikta özlemcisi siyasete karşı ‘’umudu yükseltme’’ adına bir seçim yapacak.

İbre, Lula’dan yana…

Bu ibrenin daha da saydamlaşmasını umuyor ve bekliyorum. 

GÜNÜN SÖZÜ:

Ormansızlaşan Amazon oranı yüzde 17. Yüzde 25’e ulaşıldığında Amazon orman alanı özelliğini kaybediyor, ya sonrası?

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Torba yasada neler yok ki? 30 Haziran 2022
Cezayir 60 yaşında 27 Haziran 2022
Gündemde bir gezinti… 23 Haziran 2022