Can boğazdan gelir...ve gider...

Kanada geçtiğimiz hafta ciddi bir gıda zehirlenmesi haberi ile sarsıldı. Maple Leaf et fabrikasının ürettiği salam, sosis ve diğer et ürünlerinde ortaya çıkan Listeria Monocytogenes bakterisi bu güne kadar 38 kişinin ölümüne neden oldu. Bu bakteri özellikle yaşlılar, bebekler, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde hayati tehlike oluşturabiliyor. Zaten ölümlerin büyük bölümü de 65 ve üzeri yaşlıların kaldığı huzur evlerinde oldu. Firma ürünlerinin en çok hastane ve huzur evlerinde kullanıldığı ve ölü sayısının artmasından endişe edildiği belirtildi.

Zehir dozdadır...

Gıda zehirlenmesine neden olan mikroorganizmalar, yer yüzünde insanlardan da önce var olan, binlerce ve hatta milyonlarca yıldır varlıklarını sürdüren canlılardır. Hayatta kalmak konusunda en az bizim kadar deneyimli ve başarılıdırlar. Mikroorganizmalar hemen hemen her yerde yaşarlar. Sterilizasyonun sağlanmadığı tüm yaşam alanlarında, soluduğumuz havada, yediğimiz bütün gıdalarda mikroorganizmalar bulunur.

Gıda zehirlenmesinin kritik unsurları; mikroorganizmanın sayısı, zarar verme kapasitesi ve kişinin bağışıklık sisteminin gücüdür. Tıp fakültesinde devam ettiğimiz farmakoloji dersinde öğrendiğimiz ilk şey ''zehir dozdadır'' cümlesi olmuştu. Mikroorganizmaların çoğalma hızını belirleyen üç temel unsur vardır; ısı, nem ve zaman. Bu kurallar hem evimiz hemde yemek yediğimiz her yer için geçerlidir. Her türlü yemek üretiminin yapıldığı lüks restoranlardan, en küçük kafeteryalara, toplu yemeklerin yenildiği toplantılar veya çalışan yemekhanelerine kadar her yerde gıda zehirlenmesine neden olunabilir. Özellikle yeterince temiz olmayan ortamlarda, hijyen ve sanitasyon kuralarına uyulmadan hazırlanan gıdalar; tüketici için son derece sakıncalı yiyecek zehirlenmelerine yol açar, işletmeye maddi, tüketiciyi de sağlık kayıplarına uğratır.

Gıda zehirlenmesini önlemek mümkündür...

Asgari koşulların sağlanmadığı ortamlarda hazırlanan yiyeceklerde, mikroorganizmalar çoğalmaya ve toksin oluşturmaya başlar. Oluşan toksinler de mikroorganizmanın türüne göre çeşitlilik gösterir. Gıdalarda toksin oluşturan en yaygın neden Staphlococcal gıda zehirlenmesi, en tehlikelisi ise Botulizm'dir. İş kazalarından olduğu gibi, ölümle sonuçlanabilen gıda zehirlenmelerinden de korunmak mümkündür. Mikrobiyal gıda zehirlenmelerinin önlenmesi için temel bazı kurallar şunlardır;

·Yiyecekleri hazırlayan ve sunan personelin hijyen kurallarına uyması sağlanmalıdır,

·Hayvansal yiyecekler tam olarak pişirilmelidir,

·Çiğ tüketilen meyve-sebze ve salatalar kurallara uygun olarak yıkanmalıdır,

·Gıdalar, mikroorganizmaların çoğalamayacağı sıcaklıkta muhafaza edilmelidir,

·Buzdolabında tutulmayan gıdalar, uygun şartlarda depolanmalıdır,

·Hazır gıda satın alırken; sağlıklı şartlarda hazırlandığından, soğuk zincir kuralına uyulduğundan, uygun şartlarda depolandığından ve son kullanma tarihinin geçmediğinden emin olunmalıdır.

Özellikle, hamileler, bebekler ve yaşlılar için bu kuralların hayati olabileceğini unutmayın.