9 °C
A. Levent ALKAN
A. Levent ALKAN aleventalkan@gmail.com

Çatlak sesler

Biz bu yüksek tempoda büyürken, Avrupa ve dünyadan gelen çatlak sesler bitip tükenmedi. Tüketim teşvik ilişkisi ekonomiyi ateşledi. Beklenen dinamizmde zaten bu idi. Geride kalın bir tortu da bıraktı tabii ki; “teşvik bağımlılığı”. Öncü göstergelerimiz Türkiye farkını bir kez daha ortaya koymaktadır. Aralık 2018’de %8 daralmış bir Türkiye’den, bıraksanız Kasım 2019’da %6.6’e ısınan bir Türkiye temposuna geçişin hikâyesinden bahsediyoruz. OECD toplamı aynı seviyeden ancak %2 daralmaya kadar ilerleyebiliyor. Durgunluk tüm Avrupa’da. Durgunluk Asya’da, ABD’de, Latin Amerika’da. Durgunluk; Çin, Brezilya, Türkiye, Hindistan hariç tüm dünyada. Kışın soğuk akşamlarında evden eve kol gezinen “Ayaz Paşa’nın” Nisan’a dek sürecek hazin öyküsünü yaşıyoruz.

Grafik: Temel iş gücü istatistikleri (2007-2019)

Garip şeyler oluyor. Baltık Kuru Yük Endeksi son bir ayda 2500’li seviyelerden 1800’lere geriliyor. OECD ülkelerinin toplamında öncü göstergeler resesyonu fiyatlıyor. Küresel sistemik krize kadar dünya ekonomisi için kriz, bulaşma etkinliğinde gerçekleşmiş bir olgunluktur. Durgunluk ya da büyüme olgusu, bu tarihe kadar, gelişmişlerle gelişmekte olanlar arasında fark gözetmeksizin gerçekleşiyor. Gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler ilk kez 2008 küresel sistemik krizinde bıçak sırtı ayrışıma konu oluyorlar.

Ziya Paşa “Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz/Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde" derken, sonuç odaklılığın önemine büyük bir vurgu yapmıştır. Bizim OECD öncülerinde gösterdiğimiz performansın, sunuş şeklindeki sağlıklı yansıması işsizlik ve istihdam boyutunda elde edilir. Gelin öyleyse temel iş gücü gerçekleşmelerimizdeki güncel tabloya bakalım:

Grafik: OECD ve Türkiye Öncü Göstergeler

Hükümetin 2009 da uygulamaya aldığı AB ile uyumlu istihdam paketi 2012 yılının ilk yarısına kadar geçen sürede; %14.7 aldığı işsizliği %9.2’e kadar düşürdü. 4.5 milyon Suriyeli için açtığımız istihdam yapımızla, zaten daha farklı bir sonuç da beklenmiyordu. Bu işsizliğimiz, aynı tarihten başlayan yükselişiyle 2009’daki düzeyi yeniden elde etmiş oldu. Yine aynı tarihte, sermaye yatırımlarımız bıçağın ucuyla kesiliyor. İşte tüm etkiler ekonomide rahat bir nefes alabilmemize engel olmayı engelliyor. Dünyaya rağmen sürdürülebilir büyüyebilmenin iyimser öngörüsü dahi, bir çatlak ses olarak seslerin arasında yerini alıyor.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap