Çiftçi, “üretimle kazandıran” tarlaya, ev yapar mı?
Patates ve soğan üreticileri, geçtiğimiz hafta durumu özetlemişti:
“2025’te kilogramı 6-7 lira maliyetle soğan ürettik…
5 liradan zor sattık…
Zarar ettik…
Tarlaya ev yapsaydık, hiç olmazsa ev kirasından kurtulurduk…”
***
Üretmek, üreticiye kazandırmayınca ne oluyor?
Soğan üreticileri örneğinde olduğu gibi: Üretici, üretimden uzaklaşıyor… Ve yerli üretimle talep karşılanamıyor…
İthalata kapı aralanıyor…
***
Sonuç mu?
Veriler anlatıyor:
2026 yılının ilk 2 ayında, mecburen, yaklaşık 900 ton soğan ithalatı gerçekleştiriliyor…
İthal soğanda kilogram fiyatı ortalaması mı*
Yeşil soğanda 100 liraya yaklaşıyor…
***
Dahası… Üretim kazandırmayınca, konut gibi rant alanlarına ilgi artıyor… Ve, verimli arazilere dahi, konut yapma iştahını artırıyor…
Ve…
Hobi bahçelerinde yaşanan sorun (Ki, doğal dengeyi sağlaması, atıl alanları ekonomiye kazandırması, kent tarımını canlandırması ve tarımsal üretimi özendirmesi açısından, faydası sayarak bitirilemeyecek bir model…) gibi, çözümü zor sorunlarla baş başa kalınıyor…
VELHASIL
Fabrikalarda ve/veya tarlada çalışanlar/üretenler, son dönemde sıklıkla, “Üreterek/çalışarak kazandığımla, ev kiramı karşılayamıyorum…” cümlesini kuruyor… Bu nedenle: Fabrikalarımızda da, tarlalarımızda da “çalışacak eleman” sıkıntısı yaşanıyor… Verimli araziler için dahi imar yolu gözleniyor…
Bu nedenlerle Arz talep dengesi sağlanamıyor, açıklar/borçlanma/ithalat artıyor, kalkınma sağlanamıyor…
***
Ve bu nedenle: Hobi bahçeleri için ilham aldığımız Almanya,
“Kişiler, tarla alıp, ‘hobi bahçesi kurdum” diyemez;
Şartları yerine getiren kooperatifler ve/veya dernekler kurabilir;
Güniçi, kısıtlı sürelerle, kişilere kiraya verilebilir;
Küçük bir kural hatasında dahi, kooperatife veya derneğe para cezası kesilir, hatta işlevine son verilebilir…” gibi kurallarla, tarım vasfını yitirmiş, kurak ve kayalık arazilerde, hobi bahçelerini destekleyip, doğal dengeyi yeniden oluşturmaya çalışırken… Bizde tersi yapılabiliyor…
