Çorba yazı

Milei’nin ekonomik mucizesinde 70 yıl­da ilk defa enflasyon aralıksız 10 aydır yükseliyor. Dünyanın et üreticisi ve ihracat­çısı Arjantin’de ete ulaşamayan halka yayın­larda eşek etinin faydaları anlatılıyor. Küre­sel PR katkılı neoliberal rock yıldızının büt­çeyi denkleştirmesini, kamu harcamalarını kısmasını, bakanlıkları kapatmasını öven es­ki bürokrat, kürsü başkanı, başekonomist ol­muştu ana akımda. Engellilerin ve emekli­lerin bütçesini fazla vermek için keserken, özelleştirmelerinde su idaresini İsrail şirke­tine satmıştı. Şimdi yine İsrail’de bir Ağlama Duvarında, bir sahnede şarkı söylüyor, iki ül­ke arasında direkt uçuşları başlatırken.

Gelinen noktada hanehalkının borcunun GSYİH’ya oranı hızla artıyor, Latin Ameri­ka’nın en düşük asgari ücreti ile en yüksek ay­lık enflasyonuna sahip Arjantin şu anda. Söz verdiği para arzını kısmayıp roket gibi uzaya çıkardığı gibi, merkez bankasını da kapamadı. Yetmez ama IMF’e en borçlu ülke haline geti­rip, 57.5 milyar dolar borç ile tarihinin reko­runu kırdı. Neoliberal piyasa ekonomisi yan yatıp su aldıkça IMF, Fed imdadına yetişiyor, son olarak 1 milyar dolar daha IBAN’ına ateş­lediler kuru baskılayabilsin diye. Çünkü ser­best piyasa naraları atan ekonomik modelin­de enflasyonu tutabilmesi kur ve sermaye ha­reketleri kontrolü ile olmuştu.

Dalgalandım da duruldum

Ulusal Kanalda hafta sonu Hürmüz Boğazı üzerinden petrol fiyatını yorumlarken, vola­tilite nedeni ile manipülasyon olasılığına da dikkat çektim. Nitekim, BBC.com 20 Nisan 2026 Nick Marsh haberi “The insider tra­ding suspicions looming over Trump’s pre­sidency” konuya dikkat çekiyor. Unutma­mak lazım, LIBOR’un ortadan kalkmasının da nedeni faiz manipülasyonu idi. Dünyada ve televizyonlarda TV100 Nazlı Bolak prog­ramında (27 Şubat 2020) ilk defa dile getir­diğim “serbest dalgalı faiz rejimine” giri­şimizin de resmiyet kazanmasının başlan­gıcıydı. Sonrası malum. Enflasyon ve Fed faizleri, tahvil faizleri, Çin’in Yankee Bond satışları, faizler dalgalandıkça altının ons tsunamisi. Şimdiyse petrol varil fiyatı altına göre düzeltmesini yaptı.

Kur ve ticaret savaşlarında gürültü ris­ki üzerinden algoritmik işlemler ile bu iş­ler daha kolay hale geldi. Finansal savaşın en şiddetlisinin bizzat ABD başkanı tarafın­dan başlatıldığı gümrük tarifeleri ile Hür­müz Boğazını silah gibi doğrultan İran’ı gö­rüp, kural bazlı iktisat ve rasyonellik arayışı iddiasında bulunmak bu piyasalarda fazla­sıyla naiflik olur. Davranışsal finans ve nöro iktisat ile amigdalaya (loss aversion) oyna­mak, prefrontal korteksi devre dışına çıkar­mak için Kaos Teorisinden faydalanmak ar­tık bir komplo teorisi değil, hayatın gerçeği. Epistemolojik Kopuş yazımda finansal okur­yazarlık, esenlik ve özgürlük konularına gir­miştim, araya son dakikalar girdi ama yazı­yı unutmadım. Kısmetse haftaya kaldığımız yerden devam. Müzeyyen Senar seslendirin­ce dinlenmez mi bu Rüştü Demirci parçası.

Orta koridor

Bölgemizdeki savaşla Yeni Çin İpek Yo­lu projesi üzerindeki orta koridor hattı ye­niden gündem oldu. Beyrut yerine Dubai tercihinde bulunan küresel finans kapital şimdilerde yeni bir arayış içinde. En yakın adaylar, Mısır, Bakü, İstanbul kanaatimce. Ama bence bu sefer üyesi olduğum Finans Kulüp Vakfının 1980’lerin sonunda Lübnan İç Savaşı’nın sona erdiği yıllarda dile getir­diği İstanbul çok daha şanslı. Finans, lojis­tik, enerji, savunma sanayi, geçiş yolu ola­rak her şey lehimize.

Bu hattı konu eden, Azerbaycan “Centre for Analysis of Economic Reforms and Commu­nication” (Ekonomik Reformlar ve İletişim Analiz Merkezi) tarafından “Ekonomik İşbir­liği ve Kalkınma Örgütü” (OECD) işbirliğiy­le Romanya’da uluslararası basılan İngilizce kitap “THE MIDDLE CORRIDOR: NAVIGA­TING CURRENT REALITIES AND EMB­RACING FUTURE PROSPECTS” 2025 ya­zında çıktı. “Dış ticarette ulusal para birim­lerinin kullanımı için yeni ödeme ve takas sistemlerinin, fintech’lerin, merkezi olmayan finansmanın etkileri ve fırsatları” bölümünü de ben yazdım.

Akdeniz’deki bir diğer üssümüz olan KKT­C’de ise 12-14 Kasım 2026’da “IV. Örgütlerin Yönetimi Uluslararası Kongremizi” gerçek­leştireceğiz. Bildiri özetlerinizi bekleriz. 77th International Astronautical Congress - IAC 2026, Antalya için geri sayım başladı. İki bil­dirimizin kabulü için de iyi haber diliyorum.