COVID-19 sürerken eylül ihracatı arttı

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

İhracattaki artış önemli ama bunun kadar derininde yatan sorunların da ele alınması gerekiyor. Kamu yönetiminin ihracatı destek programlarını çeşitlendirmesi, kritik yeni pazarların tamamında ihracat sigortası sisteminin oluşturulması büyük önem taşıyor.

İhracatın ağustos ayına göre büyük bir artış göstererek 16.1 milyar $ olarak gerçekleştiği anlaşılıyor. Son 12 aylık dönemin 9 ayında düşüş gösteren ihracat, eylülde en büyük artışı göstermiş oldu. Bunda TL’nin dolar ve Euro karşısındaki değer kaybı kuşkusuz çok etkili. Ama bunun kadar sanayicilerimizin ve ihracatçılarımızın gösterdiği çabaları da kaydetmem gerekir. TİM verilerine göre, sanayi sektörünü oluşturan 16 sektörde eylül ihracatında artış kaydedildi. En düşük artış gösteren sektör yüzde 7.8 ile çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri olurken, en yüksek artış otomotivde görüldü. Bu sektördeki aylık ihracat artışı yüzde 86.6 olarak gerçekleşti. Otomotiv ihracatı toplam ihracatın içinde altıda bir paya sahip. Diğer yüksek artış gösteren sektörler aylık bazda yüzde 68.1’lik artışla mücevher, yüzde 58.7 artışla savunma/havacılık sektörleri oldu.

Yılın ilk dokuz aylık döneminde 88.9 milyar dolarlık ihracat gerçekleşti. Bu, geçen yılın 180.7 milyar dolarlık ihracatının sadece % 49’u düzeyinde. Bu da gösteriyor ki, 2020 ihracatının 2019 yılı ihracatını karşılaması mümkün olamayacak. 2020 yılı toplam ihracatı, son üç ayda da eylüldeki gibi sürerse, 130-140 milyar dolar seviyesinde kalarak, geçmiş yılın değerinin altında gerçekleşecek. Dikkatimi çekti, ihracatın kompozisyonunda yüksek ve orta teknolojileri, savunma sanayi ve makine dışında yok. Klasik, ilksel mallarda rekabetçi fiyat sağlamanın güçlüğünü ise hepimiz biliyoruz. İhracatın tablosu, dış ticaret açığı sorununun 2020’de önemini koruduğunu gösteriyor. Üstelik bu önemli artış petrol fiyatlarındaki makul düzey ile sağlandı. Ayrıca bu 16 kalem ihracat ürününün tamamı ithal girdi kullanıyor ve dövizdeki sıçrama maliyetlerin yükselme nedeni olacak. İhracatın tekrar yükseltilmesi için önümüzdeki yıllarda da ihracatçıların gayretlerini sürdürmesi önemli. Ama bundan da önemlisi, kamu yönetiminin ihracatı destek programlarını çeşitlendirmesinden geçiyor. Kritik yeni pazarların tamamında ihracat sigortası sisteminin oluşturulması büyük önem taşıyor. İhracat kadar, ihracat ürünlerinin çeşitlendirilmesinin ve pazarın genişletilmesinin en az global ihracat artışı kadar önemli olduğunu unutmayalım.

GÜNÜN NOTU:
IMF Yıllık Toplantısında Başkan K. Georgieva’nın “Uzun Dik Yol” başlıklı konuşması, 2020 için kötümserliğin korunduğunu gösteriyor.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar