Deprem sonrası dönüşümde son viraj Suriye’ye ticaret hazırlığı: Sınırda serbest endüstri bölgesi için düğmeye basıldı

Hatay, deprem sonrası yeniden inşa sürecini tamamlarken ekonomik rotasını da Suriye’ye çeviriyor. Ticari sınır kapılarının kapasitesi artırılırken, üretim ve lojistiği güçlendirecek serbest endüstri bölgesi için düğmeye basıldı.

6 Şubat depremlerinin ardın­dan başlatılan devasa ihya ve inşa sürecinde sona yakla­şan Hatay, bir yandan kent ekono­misi ile sosyal hayatını ayağa kal­dırırken diğer yandan Suriye’de başlayan yeni dönemle birlikte sı­nır ticareti, sanayi ve lojistikte böl­gesel bir merkeze dönüşüyor. Ha­tay Valisi Mustafa Masatlı, sınırın iki tarafında ortak bir serbest en­düstri bölgesi kurulmasına yöne­lik alan çalışmasının sürdüğünü açıkladı. Kumlu ve Yayladağı çev­resindeki olasılıkların değerlen­dirildiğini belirten Masatlı, Suriye tarafında da sınıra yakın bir böl­gede çalışma yürütüldüğünü söy­ledi. Serbest endüstri bölgesinin özellikle tekstil, dokuma, boyama ve konfeksiyon alanlarında iki ta­rafın üretim kapasitesini birbirini tamamlayacak şekilde değerlen­dirmesine imkân sağlayabileceği belirtiliyor. Suriye tarafında özel­likle Afrin ve çevresinde tekstil sektörüne ilişkin geçmişten gelen bir üretim altyapısı bulunduğuna dikkat çekilirken Hatay’ın da üre­tim, lojistik ve liman altyapısıyla bu sürecin önemli merkezlerin­den biri olması hedefleniyor.

TIR trafiği 1.500’e çıktı

Tarihi Cilvegözü Sınır Kapı­sı’nın ticari, dini ve insani bir işlevi olduğunu ve kapının yeniden ha­reketleneceğini öngördükleri için TIR Parkı yapımına başladıkları­nı kaydeden Vali Masatlı, “Gelirin yüzde 60'ı işletmeci kuruluşa, yüz­de 40'ı ise Valiliğe kalacak; böylece Valiliğe düzenli bir gelir sağlanmış olacak” dedi.

Masatlı, Cilvegözü ve Kum­lu üzerinden gerçekleşen TIR gi­riş-çıkışlarının günlük yaklaşık 450 seviyesinden, Hürmüz Boğa­zı’ndaki sıkıntıların da etkisiyle bugün 1.500’e yükseldiğini söyle­di. Hatay’ın Suriye’ye açılan üçün­cü kapısı olan Yayladağı’nda da ti­cari hareketlilik için hazırlıklar sürüyor. Daha önce sadece insa­ni geçişlere açık olan kapının tica­ri geçişlere açılması için yatırım programına alındığını, ödeneğinin sağlandığını ve ihalesinin yapıl­dığını belirten Masatlı, “Yaklaşık iki-üç ay içinde burayı ticari bir sı­nır kapısına dönüştürmeyi planlı­yoruz” dedi.

Türkiye’nin üçüncü büyük OSB’si

Hatay’ın Suriye ile ticarette üst­leneceği rol, kentteki sanayi ve lo­jistik yatırımlarıyla da destekle­niyor. Kentte 19 organize sanayi bölgesi bulunduğunu belirten Ma­satlı, özellikle Hassa Organize Sa­nayi Bölgesi’nin gelecek dönemde stratejik önem taşıyacağını söyle­di. 1.347 hektarlık büyüklüğe sahip Hassa OSB’nin Türkiye’nin bü­yüklük açısından ilk üç organize sanayi bölgesinden biri olacağını belirten Masatlı, altyapı çalışma­larının başladığını ve bölgenin tü­nel çıkışında yer almasının önem­li bir avantaj olduğunu ifade etti. Projenin tamamlanmasıyla Ela­zığ, Şanlıurfa, Diyarbakır, Kahra­manmaraş ve Gaziantep gibi üre­tim merkezlerinin İskenderun Körfezi ile daha kısa bir güzergâh­tan buluşturulması hedefleniyor.

Hassa Tüneli projesinin 2032 yılında tamamlanmasının plan­landığını belirten Masatlı, mevcut yatırım büyüklüğünün 70 milyar liranın üzerinde olduğunu söyledi. Masatlı, projenin tamamlandığın­da toplam yatırım büyüklüğünün 250-300 milyar liraya ulaşabilece­ğini ifade etti.

Erzin OSB’de de deprem sonra­sında yatırım hareketliliğinin art­tığını belirten Masatlı, 2023 ön­cesinde iki faal işletmenin bu­lunduğu bölgede bu sayının 12’ye çıktığını ve hedefin 25 işletme­ye ulaşmak olduğunu söyledi. Kı­rıkhan OSB’nin altyapısının ta­mamlandığını, büyük bir tekstil firmasının üretime geçtiğini ve savunma sanayisine yönelik yatı­rımların da devreye alındığını be­lirten Masatlı, Antakya OSB’nin ise kapasitesinin üzerinde çalıştı­ğını ve genişleme hazırlıklarının sürdüğünü kaydetti.

Hatay'da dönüşümün sosyal ayağı

Vali Mustafa Masatlı, “Deprem sonrasındaki çalışmalarımızı bütüncül bir anlayışla yürütüyoruz. Yalnızca konut, yol ve altyapı yapmak yeterli değil. Sosyal hayatı da yeniden kurmak gerekiyor. Coğrafi işaretlerden kadın kooperatiflerine, öksüz ve yetim çocuklardan engelli bireylere kadar birçok alanda çalışma yürütüyoruz” dedi. Masatlı, çalışmaları şöyle özetledi:

Coğrafi işarette Türkiye üçüncülüğü: Tescilli ürün sayısı 25’ten 75’e çıkarılarak Hatay, Türkiye’de üçüncü sıraya yükseldi. Hedef, 40 yeni başvuru ile birincilik.

Kadın Kooperatifleri: Kooperatif sayısı 35’ten 53’e (600’den fazla kadın üretici) yükseltildi. Restore edilen tarihi Belen Kanuni Sultan Süleyman Kervansarayı, kadın üreticilerin satış merkezine dönüştürüldü.

KOBİ ve tarım destekleri: Telef olan 1.800 büyükbaş ve 10 bin küçükbaş hayvanın tamamı karşılandı. Pamukta rekolte artarken narenciye üreticileri ile artan gübre fiyatlarından etkilenen çiftçiler destekleniyor.

9 bin 500 çocuğa himaye: Depremde öksüz ve yetim kalan yaklaşık 9.500 çocuk, mülki idare amirleri ve kurum müdürlerinin takibiyle eğitimden psikososyal desteğe kadar güvence altına alındı.

3D yazıcıyla protez: Depremde uzuv kaybı yaşayan yaklaşık 1.500 vatandaş için kurulan Engelli Sosyal Girişimcilik Merkezi’nde 3D yazıcılarla 1.000’den fazla ücretsiz protez uygulaması yapıldı.

Spor turizmi: Samandağ’da Türkiye’nin ilk ve tek dalga sörfü merkezi ile atıl bir alandan dönüştürülen ilk dalış köyü faaliyete geçirildi.

104 milyar dolarlık deprem yatırımı

Deprem bölgesine aktarılan kamu kaynağının büyüklüğüne de değinen Masatlı, merkezi yönetim tarafından doğrudan deprem bölgesine yönelik 104 milyar dolarlık harcama açıklandığını söyledi. Dolaylı ekonomik etkinin ise 150 milyar dolar seviyesinde ifade edildiğini belirten Masatlı, bu tutarlara özel bağışlar ve bazı kurumların bütçe dışı yatırımlarının tam olarak dahil olmadığını söyledi.

"Hataylılar kentini terk etmedi"

Hatay halkının kente bağlılığının yeniden yapılanma sürecini desteklediğini belirten Masatlı, “33 yıldır idareciyim, yurdun birçok bölgesinde çalıştım. Az insanın bu kadar toprağına bağlı olduğunu gördüm. İnsanlar ticaret veya eğitim için buradan gittiler ama Hataylılar şehirlerini terk etmediler” dedi. Kent dışındaki Hataylıların sayısının geçen yıl yaklaşık 130 bine kadar gerilediğini belirten Masatlı, geri dönüşün sürdüğünü söyledi. Kesin rakamların okulların açılmasının ardından daha net ortaya çıkacağını ifade eden Masatlı, öğrenci sayısındaki değişimin de geri dönüşün önemli göstergelerinden biri olduğunu kaydetti.