Devralınan sorunlar ile eğilimler mirası!

Uğur CİVELEK
Uğur CİVELEK ARKA PLAN dunyaweb@dunya.com

Her yeni yılın ilk haftasında olduğu gibi, iyimser temennilerin gündemdeki ağırlığı hızla ortadan kalkmaya başlayacak ve gerçeklerin dayanılmaz ağırlığının daha yoğun bir şekilde hissedilmesi gündeme gelecek. Avcıların sayısının hızla arttığı ve av adayı olduğunun farkında olamayanların hızla azaldığı koşullarda daha farklı olmasını beklemek pek anlamlı olamıyor!
Bilançoları olduğundan daha iyi gösterme çabası, işlem hacimlerindeki düşüklük ve gerçeklerin gündem içindeki ağırlığının yapay bir şekilde azaltılması yönündeki içgüdüsel çabalar önemsizleşecek. Bir süre için görmezden gelinen belirsizlikler başrol oyuncusu olarak yeniden sahne almaya başlayacak. Dalgalı bir şekilde artan güvensizlikler ve ağırlaşmış sorunlar daha farklı olmasına izin vermeyecek! Gerek küresel ve bölgesel, gerekse ulusal düzeyde benzer dengesizlikler daha belirleyici olabilecek.

Geride bıraktığımız yılın son çeyrek döneminde, görmezden gelinen dip dalgaları, etkili ve yetkili kesimlerin acil ihtiyaçlara yönelik yapay zorlamaları nedeniyle algılarla fazlasıyla oynanmıştı. Başka bir deyişle güncellenmesi gereken geleceğe yönelik eğilimler konusunda, çok farklı endişe ve kırılganlıklar nedeniyle pek bir şey yapılmamıştı!

Daha açık ifade etmeye çalışalım, olumsuzluklar sorunların ağırlaşması pahasına günü kurtarma meraklısı olan kesimleri dört bir koldan kuşatıyor. Yakın gelecekte yaşanacak olanların, geçmişten çok daha farklı olması ihtimali güçleniyor ve riskten kaçınma eğilimini bloke etmeye çalışanların direncini kırmaya koşuyor. Umudu dışarıda veya içeride aramak zorunda kalanlar, umduklarını bulma şanslarının azaldığını artık görebiliyorlar!
Özellikle Latin Amerika, Orta Doğu ve Avrupa bölgelerinde 2019 yılından 2020’ye devreden eğilimler ve sorunlar mirasını çok ciddiye almak gerekiyor! Para politikalarındaki etkisizleşmenin fazlasıyla tescil edildiği koşullarda, ABD ile Çin arasındaki ticaret görüşmelerinden çıkan zorunlu ateşkesin durgunluktan çıkış anlamına gelmeyebileceğini dikkate alarak hesap yapmak gerekiyor.

İngiltere, Avrupa Birliği’nin (AB) vesayetinden çıkarak bir çözüm aramak zorunda kalıyor; diğerleri bunu bile yapamıyor! Fransa’da sarı yelekliler olarak başlayan dip dalgası, çözüm üretme şekline ve yapısına isyan ederek tüm AB’yi kırılganlaştırıyor; ağrı kesicilerle geçici olarak etkisiz hale getirilmiş tüm sorunlar açığa çıkıyor ve durgunluktan çıkışın reçetesi yazılamıyor!

Latin Amerika yanıyor! Pek çok gelişen ekonomi Venezuela’nın durumuna düşme yolunda ilerliyor. Arjantin, emperyalist damgalı çözümleri fırlatıp attı; Şili benzer bir sıkıntıya abone oldu. Bolivya’daki gelişmeler ise bulaşıcı bir istikrarsızlık dalgasının fitilini ateşleme riskini bünyesinde taşıyor. Sormak gerekiyor; Latin Amerika durgunluktan çıkabilir mi? İstikrarsızlık ihraç edip beklentileri olumsuzlaştırması engellenebilir mi? Bu açmazı görenleri, risk almaya ikna etmenin bedelinin umulan faydayı aşması engellenebilir mi?

Orta Doğu yanıyor, yakılıyor! İran konusundaki yaptırım ve bunu başarılı kılmaya yönelik diğer girişimler, gelişmelerin kontrol altında tutulabilmesinin giderek olanaksızlaşmaya başladığını düşündürüyor. Evdeki hesapları tutmayanları, Afrika’ya yayılabilecek şekilde tüm bu coğrafyaya yaptırım uygulamaya kalkışmasının nelere yol açabileceğini kimse düşünmek bile istemiyor!
Küresel düzeyde sorunlar ağırlaşıyor ve sistemik kırılganlık yeni rekorlara koşuyor!

Aralık ayı boyunca, olumsuzluklar konusunda, küresel gündem üç maymunu oynayarak görünümü kurtarmaya çalıştı! Ocak ayının ikinci haftasına doğru bunlar fazlası ile hatırlanacak ve avcı olmaya soyunanların bir kısmı av olmaktan kurtulamayacak! Küresel ve bölgesel ölçekte gerçeklerin ağır basmaya başlaması, doğal olarak ulusal gündemi de etkileyecek! Son haftalardaki iç gündem kutuplaşmalarını keskinleştirmenin veya bunlardan kaçınmanın, sürpriz sayılabilecek sonuçları da olacak!

Son yıllarda olageldiği gibi ocak ayı başlarken sergilenen yapay sakinlik, korunamayabilir!

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar