Dolar üç ay hiç artmasa bile yıllık tahmine ulaşıldı

Alaattin AKTAŞ
Alaattin AKTAŞ EKO ANALİZ ala.aktas@gmail.com

✔OVP'ye göre doların 8.80'li düzeylere en erken ekim sonunda gelmesi bekleniyordu. Öyle anlaşılıyor ki OVP hazırlanırken faizin indirileceği ve kur artışının hızlanacağı hesaba katılmış.

✔ Kur son üç ayda 8.80-8.90 arasında seyrederse yıl ortalamasında 8.30'luk tahmine ulaşılıyor. Ancak faiz indirimi devam ettiği takdirde bu düzeylerde kalınması zor görünüyor.

Bir göstergede ağustos sonu civarında yılın tümüne ilişkin bir tahmin yaptınız. İlk sekiz ay gerçekleşmesi belli olduğuna göre yıllık tahminin tutması için örtülü biçimde son dört ayı da tahmin etmiş oluyorsunuz. Tahmin konusu her gün oluşan bir gösterge, dolayısıyla düz mantıkla dört ayın ortalaması, ikinci ayın sonunda, yani ekim sonu gibi beklenmeli. Bu tahmin setine ilişkin doküman Resmi Gazete’nin 5 Eylül tarihli mükerrer sayısında yayımlanmış. Hani ekim sonu olması beklenir dediğimiz düzey var ya, o ise 23 Eylül’de gerçekleşmiş. Daha üç hafta bile geçmeden.

Sözünü ettiğimiz değer dolar kurudur...

Yılın ilk sekiz ayındaki ortalama kur 8.03 oldu. Yılın tümündeki ortalama ise 8.30 olarak tahmin edildi. Buna göre ilk sekiz aydaki 8.03’lük ortalamanın yılın tümünde 8.30’a gelmesi için son dört aydaki ortalama dolar kurunun 8.84 düzeyinde gerçekleşmesi gerekiyordu.

Oysa sanki aceleci davrandık ve 8.84’lere şimdiden geldik bile...

Faiz aşağı, 8.84 öne!

Bu konuyu OVP yayımlandıktan sonra 7 Eylül’de köşemizde işlemiş ve 8.84’ün yıl sonu düzeyini değil, eylül-aralık dönemine ilişkin ortalama tahmini gösterdiğini belirterek şunları yazmıştık:

“Dolayısıyla düz mantıkla bu ortalamaya iki ay sonra, yani ekim sonu gibi ulaşılacağını beklemek çok yanlış olmaz. İki ay sonrasının 8.84’ü de, bugünlerde 8.30 olan kura göre yüzde 6.5 artış anlamına geliyor.

Dolar kurunun iki ayda yüzde 6.5 dolayında artması, faize artırma ya da azaltma yönünde dokunulmayacağının işareti sayılmalı.”

7 Eylül’de faize dokunulmasını beklemediğimizi söyledik ama yanıldık.

Yüzde 6.5 artışın iki ayda gerçekleşeceği varsayımından çıkarak şöyle düşünmüştük:

-Faiz yükseltilirse iki aydaki artış yüzde 6.5’e ulaşmaz. Demek ki faiz artışı olmayacak.

-Faiz düşürülürse bu kez de yüzde 6.5 artış iki aya kalmaz.

Nitekim kalmadı ve 8.30’lardan 8.84-8.85’lere bir ay geçmeden gelindi.

Dolayısıyla faiz indirimi konusunda yanıldık ama bizi yanıltan yüzde 6.5’lik artış varsayımı oldu. Meğer bu artış oranına daha erken gelmek varmış; ama o bizim hesabımızda yoktu!

Yıllık ortalama da tamam!

OVP’ye göre dolarda yıl ortalamasının 8.30 olarak tahmin edildiğini belirttik. Bu ortalamaya bir anlamda şimdiden ulaşıldığı da dikkati çekiyor.

Eylülü geride kalmış sayalım; dolar son üç ay ortalamasında hiç artmayıp 8.84-8.85 dolayında gerçekleşse bile yıl ortalaması 8.28 olacak. Yani OVP’de yazan 8.30’a gelindi bile.

Son üç ayı 8.84-8.85 düzeyinde geçirebilir miyiz, o ayrı tabii ki.

Faizi düşürmeye başladık bir kere. Bize kim dur diyecek ki!

Faiz indirimi önümüzdeki aylarda da devam ettiği sürece kur daha da yukarı gidecek demektir. Hele hele bu indirim enfl asyon yükseldiği halde yapılırsa malum son kaçınılmazdır.

2018 yılını hatırlayalım. Rahip krizi sırasında kur ve enfl asyon yükselirken faizi zamanında artırmamak, daha sonra çok yüklü bir faiz artırımını zorunlu hale getirmişti. Şimdi ise faizi artırmak bir yana, yangına benzin dökercesine indirim yapıyoruz.

2021 dolar kuru önceki yıllarda hangi düzeyde tahmin edilmişti?

Ağustos sonunda yaptığımız tahminde bile yılın son dört ayını adeta göremiyorken biz tutup üç yıl sonrasını tahmin etmeye çalışıyoruz. Sonra da ortaya tuhaf değerler çıkıyor.

2021 yılının ilk dolar kuru tahmini 2018 yılında açıklanan 2019-2021 dönemi orta vadeli programında yapıldı. 2021 dolar kuru öngörüsü ne mi, 6.20!

2019’da açıklanan 2020-2022 programında bu kez 2021’in dolar kuru 6.41 olarak öngörüldü.

Geçen yıl açıklanan 2021-2023 programında 2021 hedefi 7.68 olarak yer aldı. 2021 kur hedefl eri sırasıyla 6.20, 6.41, 7.68 ve son olarak bu yıl yapılan tahmin 8.30.

“Küçük sapmalar” görülüyor değil mi! İbretlik bir duruma daha dikkat çekelim...

2020 yılında açıklanan 2021-2023 programında 2023’ün dolar kuru hedefi 8.02 olarak yer alıyor. Daha bir yıl önce “2023 yılı ortalamasında dolar kuru 8.02 olacak” diyorsunuz, bu yıla geliyoruz, bırakın 2023’ü, ilk sekiz aydaki ortalama bile 8.03’ü buluyor. Yılın tümündeki ortalamayı da 8.30 olarak tahmin ediyorsunuz.

Bu kadar öngörüsüz olabilmek için herhalde özel çaba göstermek gerekir!

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar