Dünya bu seçimleri konuşacak

2026 yılında dünya siyasetine birçok ülkede düzenlenecek seçimler damgasını vuracak. İsrail’deki parlamento seçimlerinden ABD’deki ara seçimlere kadar birçok ülkede sandık başına gidecek olan seçmenler, aynı zamanda dünyanın da kaderini belirleyecek.

2026 yılında dünyada bir­çok ülkedeki seçmenler sandık başına gidecek. Bunlardan bazıları şüphesiz kri­tik ve herkesi ilgilendiren seçim­ler. İşte 2026’da izlememiz gere­ken en önemli yedi seçim:

Macaristan parlamento seçimleri (12 Nisan)

Macaristan Başbakanı Viktor Orbán ve Fidesz Partisi, 2022'de halk oylarının yüzde 54'ünü al­dı ve bu, partinin parlamentoda üst üste dördüncü kez üçte iki çoğunluğu elde etmesine yol aç­tı. Orbán, bu çoğunluğu muha­lefetin sesini kısmak ve basında sansürü artırmak için kullandı. 2026’daki seçimler, Macar seç­menlerin 15 yılı aşkın bir süre­dir iktidarda olan Orbán ve Fi­desz'den bıkıp bıkmadığını orta­ya çıkaracak.

Kolombiya'da cumhurbaşkanlığı seçimleri (31 Mayıs)

Kolombiya'da yapılacak cum­hurbaşkanlığı seçimi, Latin Amerika'da son dönemde görü­len sağa kayma eğiliminin devam edip etmeyeceğini test edecek. Eski bir solcu gerilla olan mevcut Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, yeniden aday olamaz. Petro'nun cumhurbaşkanlığı, yolsuz­luk skandalları, Kolombiya'nın Marksist-devrimci FARC ile ya­rım asır süren iç savaşını sona er­dirmek için 2016'da imzalanan tarihi anlaşmanın şartlarını uy­gulamaya yönelik başarısız çaba­lar ve ABD ile artan siyasi geri­limler nedeniyle gölgelendi.

Kolombiya'nın muhafaza­kar çoğunluklu Senatosu ve Ko­lombiya mahkemelerinin iç hu­kukun büyük bir kısmını engel­lemesinden bıkmış olan Petro, ülkenin anayasasını yeniden yazmak için Ulusal Anayasa Meclisi'nin toplanmasını istedi. Ülkede artan siyasi şiddetle bir­likte Petro'nun popülaritesi düş­tü. 2026'da cumhurbaşkanlığına aday olması beklenen muhalefet senatörü Miguel Uribe Turbay, Haziran ayında bir konuşma ya­parken vurulduktan iki ay sonra hayatını kaybetti.

Ermenistan'da parlamento seçimleri (7 Haziran)

Ermenistan'da 2026'da yapı­lacak parlamento seçimlerinin en belirleyici unsurlarından biri, Azerbaycan ile uzun süredir de­vam eden çatışmalar sonucunda Dağlık Karabağ’ı kaybetmesi ve Mart 2025’ye ABD Başkanı Do­nald Trump arabuluculuğunda Azerbaycan ile Ermenistan ara­sında imzalanan barış anlaşma­sı olacak. Ermenistan halkının önemli bir bölümü bu anlaşmayı benimsemedi. Öte yandan Baş­bakan Paşinyan her şeye rağmen Ermenistan'ın en popüler politi­kacısı olmaya hala devam ediyor.

İsveç genel seçimleri (13 Eylül)

İsveç genel seçimleri, Avru­pa'da popülist siyasetin gücüy­le ilgili bir gösterge niteliği ta­şıyor. 2022'den beri Başbakan Ulf Kristersson liderliğindeki ülke; ılımlılar, İsveç Demokrat­ları, Hıristiyan Demokratlar ve liberal partilerden oluşan mer­kez sağ bir hükümet tarafından yönetiliyor. Hükümet, çete şid­detindeki artışın yanısıra göç ve vatandaşlık kuralları konusun­daki tartışmalarla da karşı kar­şıya. Şu anda Magdalena An­dersson'un lideri olduğu Sosyal Demokratlar anketlerde tüm partilerin önünde yer alıyor, an­cak koalisyon hükümetine katı­labilecek diğer merkez sol parti­ler anketlerde düşük gözüküyor.

Brezilya cumhurbaşkanlığı seçimleri (4 Ekim)

Brezilyalılar önümüzdeki son­baharda sandık başına gittiğinde birden fazla alanda oy kullana­caklar: Cumhurbaşkanlığı, cum­hurbaşkanı yardımcılığı, Ulusal Kongre'nin her iki meclisi, tüm eyalet valilikleri ve meclisleri. Seçmenlerin en büyük endişele­ri muhtemelen yavaşlayan eko­nomik büyüme, enflasyon ve ar­tan suç oranları olacak. Brezilya ekonomisi resesyona (durgunlu­ğa) giriyor olabilir ve enflasyon yüzde 5'in biraz altında. Donald Trump'ın yüzde 50'lik gümrük vergileri, ek ekonomik zorluklar anlamına geliyor. Brezilya'nın cinayet oranı dünyanın en yük­sek oranlarından biri olmaya devam ediyor. Geçen ay Rio de Janeiro'daki iki mahalleye dü­zenlenen polis baskını, suç çete­lerinin gücünü azaltmadı ancak 132 kişinin ölümüne neden oldu. Görevdeki Cumhurbaşkanı Lu­iz Inácio Lula da Silva, 2022'de dördüncü bir dönem için aday olmayacağını söyledi. Ancak daha sonra fikrini değiştirdi ve Ekim ayında yeniden adaylığı­nı açıklayarak, “80 yaşına giriyo­rum, ama emin olun ki 30 yaşın­dayken sahip olduğum enerji­nin aynısına sahibim” dedi. Eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro, dört yıl önce Lula'ya yenildikten sonra darbeyi kışkırtmaktan 27 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve aday olmaktan men edildi. Bol­sonaro'nun oğlu Eduardo Bolso­naro ve Brezilya'nın en kalaba­lık eyaletinin valisi Tarcísio de Freitas, Brezilya'nın sağ kanadı­nın bayrağını taşıyacak muhte­mel rakipler. İlk anketlerde Lula önde görünüyor, ancak bu üstün­lüğü, Trump ile son zamanlarda yaşadığı çatışmaların bir sonucu olarak kendisine verilen destek oylarına bağlı olabilir.

İsrail parlamento seçimleri (27 Ekim)

İsrailliler 2018 ile 2022 ara­sında beş kez sandık başına git­ti, ancak istikrarlı bir koalisyon hükümeti kuramadı. Bu durum, Başbakan Benjamin Netanya­hu'nun İsrail tarihinin en sağcı ve en dinci hükümetini kurduğu 2022'de değişti. Netanyahu, son 29 yılın 18’inde başbakanlık yap­mış bir lider.

2019'da “güveni kötüye kul­lanma, rüşvet alma ve dolan­dırıcılık” suçlamalarıyla yar­gılanmaya başlananan Netan­yahu’nun davası hala devam ediyor. 2022'deki seçim zaferi­nin ardından, yargı denetimini kısıtlamak için yasalar çıkarma­ya çalıştı.

Hamas'ın 7 Ekim 2023'teki saldırısının ardından Netanya­hu ulusal birlik hükümeti kurdu. Ancak Gazze’de yaşanan soykı­rım, Batı Şeria'daki Yahudi yer­leşimcilerin Filistinlilere uygu­ladığı şiddet ve Gazze için savaş sonrası planlar konusunda an­laşmazlıklar ortaya çıkınca, hü­kümet sadece sekiz ay sonra da­ğıldı. İsrail Parlamentosu yani Knesset, 2026 Mart ayına kadar yeni bir bütçeyi kabul etmek zo­runda, aksi takdirde seçimler otomatik olarak tetiklenecek. Normal şartlarda ise seçimlerin Ekim ayına kadar yapılması ge­rekiyor. Ülkede her ne kadar Ne­tanyahu’ya muhalif ciddi bir ke­sim bulunsa da muhalefetin bö­lünmüş olması Netanyahu’nun seçilme şansını artırıyor.

ABD ara seçimleri (3 Kasım)

Geldik zurnanın zırt dediği ye­re. ABD’deki Temsilciler Mecli­si’nde 2026 Kasım ayında yapıla­cak ara seçimlerin sonuçları, sa­dece Amerikan siyasetinin değil, dünyanın da gidişatını önemli öl­çüde etkileyebilecek nitelikte.

ABD’de Temsilciler Mecli­si için yapılan ara seçimler ge­nellikle görevdeki başkan için bir referandum işlevi görür. Ve genellikle iktidardaki partinin aleyhine sonuçlanır. Başkan Donald Trump’ın lideri oldu­ğu Cumhuriyetçi Parti şu anda Temsilciler Meclisi'nde sadece yedi sandalye farkla önde.

Anketlerde seçmenlerin yak­laşık yüzde 60'ı ülkenin yan­lış yöne gittiğini düşünüyor ve Amerikalıların yaşam maliyet­lerinin artması nedeniyle eko­nomik konularda endişe duyu­yor. Öte yandan muhalefetteki Demokrat Parti de tıpkı Cumhu­riyetçiler gibi seçmenler nezdin­de popüler değil.

Demokratlar Kongre'de Tem­silciler Meclisi’nde ve Senato’da çoğunluğu geri alırsa Washing­ton'daki siyasi gerginlik muhte­melen daha da derinleşecek. Ay­rıca, Donald Trump’ın Epstein belgelerinin açıklanmasıyla or­taya çıkan görüntüleri nedeniyle Kongre’de Trump hakkında gö­revden alma girişimi ortaya çı­kabilir. Bu nedenle ABD ara se­çimleri tüm dünyayı ilgilendiri­yor.