Dünya dönüyor sen ne dersen de

Hani bir söz vardır, yeni yıla nasıl baş­larsanız yılın geri kala­nı da öyle devam eder diye. Benzeri de ABD Başkanı Trump için di­le getirilmişti, göre­vi devraldığı zaman ilk haftalar nasıl geçerse dönemi boyunca ben­zer bir süreç göreceğiz şeklinde. Ne yazık ki bu tahmi­nin gerçekleştiğini hep birlik­te izliyoruz. Son yaşadığımız 15 aylık dönemde sürekli bir tan­siyon ile karşı karşıya kaldık, geçen sene olduğu gibi bu sene de İran konusunda hava ope­rasyonları ile yönünü bulmak­ta zorlanan ekonomiler ve piya­salar görüyoruz.

Petrol fiyatları haftaya 120 dolar varil seviye­sini test ederek başladı ve bu­radan itibaren gelen açıklama­ların etkisiyle yönünü aşağı çe­virdi. Başta ABD olmak üzere ülkelerin zor zamanlar için ke­nara ayırdığı stratejik rezerv­lerin devreye alınmasına da­ir yönelim şüphesiz önemli bir adımdı. ABD Başkanı Trump ta­rafından gelen savaşın sona er­mesine yakınız açıklaması ge­çici bir iyimserlik yarattıysa da, peşi sıra gelen eylemler ile bu durum kalıcı olamadı. Hürmüz Boğazı’ndan geçişler ve Basra Körfezi’ndeki durum uluslara­rası ticaret adına çok belirleyi­ci.

Tedarik zincirinin darbe al­maması ve özellikle Avrupa’ya yapılacak sevkiyatın sekteye uğ­ramaması burada işlerin kont­rol altına alınabilmesine bağ­lı. ABD mal taşıyan tankerlerin makul fiyatlara sigorta edile­bilmesine dair inisiyatif ortaya koysa da yine işler göründüğü kadar kolay değil. İran’ın sadece İsrail’e değil, operasyona tepki göstermeyen ve üsleri ile konu­ya dahil olan ülkelere gerçekleş­tirdiği saldırılar konuyu farklı bir boyuta taşıdı.

Yabancıların pozisyon azaltması

Ülkemiz için de kronik dış ti­caret açığını dengelemek açısın­dan çok önemli bir kalem olan turizme dair pozitif beklentileri korumak adına bölgede yeniden barışın ve huzurun tesis edile­bilmesi çok önemli.Gelelim biz­ler için haftanın en mühim geliş­mesi olan TCMB faiz kararına. Bu gelişmelerin hemen başında aldığı pro aktif önlemlerle hafta­lık repo ihalelerini durduran ve gecelik repo ile piyasayı 300 baz puan yukarıdan fonlayan TCMB için bu durumun teyit edildiği bir toplantı oldu diyebiliriz.

Eşel mobil sisteminin devreye alın­ması ile akaryakıt fiyatlarında­ki artışın kontrol altına alınması arzulansa da, konunun psikolo­jik boyutu yok sayılamaz. Artan petrol fiyatları ile enerji fatura­mızın arttığı noktada, ÖTV ge­lirinden vazgeçildiğinde bütçe dengelerinde bozulma görece­ğiz. TL varlıklara çok daha opor­tünist bir yaklaşım içinde olan yabancı yatırımcının son hafta­larda pozisyon azaltması ile be­lirgin hale gelen döviz talebi de yakından izlenmeli.

Sınırlı kur artışı daha makul karşılanabilir

Dolar kurunun yataya yakın bir seyir izlemesinin tercih edil­mesi ile yabancı yatırımcının buradan bir bedel ödemeden ya­tırımlarını çıkarması ne kadar doğru tartışılır. Dünyadaki tüm para birimlerinin dolar karşı­sında değer yitirdiği bir düzlem­de, bölgeye bu kadar yakın olan ve enerji ithalatçısı konumun­daki ülkemizde de sınırlı bir kur artışı daha makul karşılanabi­lirdi.

En azından orta yol olarak Türk Lirasının döviz sepeti kar­şısındaki değerinin değişmeme­si yönünde bir irade konabilirdi. Zira mevcut durumda dolar ku­ru yerinde saydığından ve euro da diğer para birimleri gibi dolar karşısında değer yitirdiğinden euro kuru aşağı geliyor ve ihra­catçı ya da sanayici bu açıdan da zor durumda kalıyor. Sözün özü dengeleri bozmamak için global trendlere fazla karşı koymadan makul bir orta yol bulmalıyız.