Dünya ‘Evrensel Asgari Ücret’i konuşuyor

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

COVID-19 salgını, ‘Evrensel Asgari Ücret’in ne denli yaşamsal bir konu olduğunu gündeme getirdi. Dünyadaki pilot uygulamalardan olumlu sonuçlar alındı.

COVID salgını koruyucu her türden nakit programının önemini ortaya çıkardı. ‘’Kısa Çalışma Ödeneği‘’ bunlardan biriydi.

2. Dünya Savaşı sonrası ifadesini bulan ‘’Sosyal Devlet‘’ anlayışı devletlerin bu türden koruyucu programlara ‘’süreklilik‘’ kazandırması ilkesi üzerine kuruldu, ‘’asgari ücret’’ kavramı bunlardan sadece biri.

‘’Evrensel Asgari Ücret-EAÜ’’ de bu anlayışın ürünü. İlk kez İsviçre’de tartışıldı, iş referanduma kadar gitti, küçük bir oy farkıyla kabul edilmedi.

Konu şu: Devlet her koşul altında çalışamayan yurttaşına bir ‘’koruyucu aylık‘’ verecek... Bu kavramın geçmişi İngiliz Thomas Peine‘nın (1737-1809) ‘’Dünya ortak bir kamusal üründür‘’ saptamasına dayanıyor.

2020’deki ABD Başkanlık seçimlerinde adaylardan Young bir ‘’özgürlük ödemesi” sloganını savundu. Güney Kore, 2022 Başkanlık seçimleri için EAÜ seçim başlıkları içine yerleşmiş durumda. Finlandiya, 2017‘den bu yana EAÜ konusunu 2000 işsiz denek üstünde uyguluyor, ilk sonuç bununla ‘’sisteme güvenin arttığı‘’ oldu. Stanford Üniversitesi bir EAÜ Laboratuvarı kurdu, olumlu sonuçlar gözlüyor. Alaska‘da EAÜ süreklilik kazandı.

ABD’de Kaliforniya eyaletinin nüfusu az olan Stockton kasabası EAÜ uygulamasını 2019‘dan bu yana pilot bir proje olarak yürütüyor. Gönüllü olarak seçilen 125 kişi her ayın 15’inde 500 dolarlık bir ‘’asgari ücret çeki‘’ alıyor. Harcama yapacakları yerlerde özgürler...

Mart 2021‘de Stockton Belediyesi sonuçları test etti. Bulgular 3 noktada toplanıyor:

1-İnsanlara güven geliyor.

2-Harcamalar çok akıllı alanlara yapılıyor.

3-Eğitim kurslarına daha yoğun ve daha bilinçli bir katılım var, tam gün iş bulma olasılığı yükseliyor.

Kuşkusuz bir modelleme yapmak için çok erken. ‘’Bu iş için bütçe kaynakları yok‘’ eleştirisi çok yaygın.

Ancak COVID-19, bu konuyu düşünmemizi artık gerektiriyor.

John Rawls’ın (1921-2002) 1971’de yazdığı ‘’Adaletin Teorisi‘’ eserinde refah devletinde koruyuculuğun ‘’zorunlu‘’ olduğunun altını çizer. Şimdi bunu yaşama aktarmanın günü de geldi.

GÜNÜN NOTU :

Yaşanan doğa felaketleri ‘’doğa ve iklim göçü‘’nü tetikliyor, siyaset buna hazır olmalı...

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar