Dünya ve sosyal girişimcilik

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

Dünyada değişim getirmeye aday 3 ekonomi deneyini sergiliyorum. Hepsi kendi içinde anlamlı, sosyal değişim yaratacak 3 önemli deney. Bunların sayısını 33’e, 333’e çıkarmak, insanın ve insanlığın elinde. Buna çok ihtiyacımız var.

Korona salgınının olumlu yanı, insanlığı “daha yaşanılır bir dünya” konusunu düşünmeye götürmesi oldu. Düne dek cılız olan kimi deneyler serpildi. Sosyal girişimcilik, yepyeni bir destek tabanı yarattı.

DÜNYA okurlarıyla dikkatimi çeken 3 deneyi paylaşmak istiyorum.

İlki SPAC, bir şirket ve halk buluşma modeli. 20 yıldır ABD’de var ama ilgi görmesi geçen yıl oldu. 2020’de 250 şirket ve halk buluşmasıyla 150 milyar dolar yaratıldı. Olayın ateşlenmesi bir sosyal girişimcinin içi boş ama hedefi büyük bir organizasyonu üstlenmesiyle başlıyor. Sonra, en az 10 dolar paydaşlıkla halk tabanı yaratılıyor. Sonrasında birleşecek bir firma bulunuyor. Bundan sonra da borsaya kote ediliyor. Her aşamanın iyi tanımlanmış koruma ve oylama mekanizmaları var. Bu modelde bir dizi sivil toplumcunun yer alması şaşılır bir olgu değil. Bu olay özellikle “unicorn şirketleri” (milyar dolarlık şirket) modelini gölgeleyeceğe benzer. İkincisi, Bill ve Melinda Gates Vakfı’nın destekleri… İnsanlığın yararına olabilecek her proje destek alabiliyor. Özellikle iklim cinayetlerini önleyecek yenilenebilir enerji tekniği projeleri öncelikli. Vakfın web sitesinde yer alan “Keşif Merkezi” sizi güzel bir düş/gerçek yolculuğuna çıkarıyor.

Üçüncüsü “Babban Gona Tarım Organizasyon Grubu.” Afrika’nın petrol zengini ama insanı yoksul 202 milyonluk Nijerya’sında 2012’de kuruldu. Kurucusu Kola Masha, Harvard eğitimli. Ülkenin yoksul çiftçisine finansman sağlıyor, eğitim veriyor, ürün depolaması yapıyor. Bu sosyal girişimcilik olgusu için ülkemizde de bildiğimiz “tarım-kredi organizasyonu” demek mümkün. Tek farkla ki, burada demokratik denetim mekanizmaları egemen. Bu misyon için Nijerya Varlık Fonu ve uluslararası kalkınma bankalarından destek yaratılmış. 2025’te 1 milyon paydaş-küçük üretici tabanı yaratmayı hedefliyor.

Hepsi kendi içinde anlamlı, sosyal değişim yaratacak 3 önemli deney. Bunların sayısını 33’e, 333’e çıkarmak, insanın ve insanlığın elinde. Yeter ki gündemin pusulası bu işlere dönük olsun.

Buna çok ama çok ihtiyacımız var.

GÜNÜN NOTU:
Bill Gates’in yeni kitabı “How to Avoid a Climate Disaster” dünyayı iklim yıkımından koruyacak önlemleri anlatıyor, öneriyorum.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar