Dünyada göçmen krizleri artarak sürecek

Avrupa, geçen hafta ufak çaplı bir “göçmen kriziy­le” sarsıldı. Perşem­be ve Cuma günleri Fas sınırındaki kü­çük bir İspanyol top­rağı olan Ceuta’ya, Fas’tan yaklaşık 60 bine yakın göçmen girdi. Bunlardan en az 48 bini sosyal medyadaki vaatlerin asılsız çık­ması, barınma ve gıda gibi temel ihtiyaçların karşılanamaması ve Avrupa ana karasına geçiş imkâ­nının bulunmaması nedeniyle ge­ri döndü.

Ancak ani bir baskınla 24 ila 48 saat arasında gerçekleşen bu kit­lesel geçiş, Avrupa’daki aşırı sağcı siyasetçilerden anında tepki gör­mesine yetti de arttı.

İspanya’nın yüzyıllardır elinde tuttuğu Kuzey Afrika’daki Fas’a komşu ufak bir bölge olan Ceu­ta’da yaşanan kaos sahneleri, ha­ber kanallarında ve sosyal medya­da geniş yer buldu.

Ceuta hükümeti Başkanı Juan Jesús Vivas, yaklaşık 83 bin nü­fusa sahip bu bölgede yaşanan du­rumu “kesinlikle sürdürülemez” olarak nitelendirdi. Yerel yetkili­lere göre, bölgeye girmeye çalışır­ken en az 72 kişi hayatını kaybetti.

İspanya, ani göçmen akınının ardından, Kuzey Afrika’daki Ceu­ta bölgesi ile Fas arasındaki deniz sınırı boyunca 500 metrelik bir güvenlik bariyeri kurdu.

Aşırı sağa gün doğdu

Öte yandan bu akın, Avrupa’da­ki aşırı sağcı siyasi partiler ve ABD Başkanı Trump yönetiminin üyeleri tarafından hemen fırsat olarak değerlendirildi.

İran'a karşı yürüttüğü savaşa İspanya'nın karşı çıkmasına öf­keli olan ABD Başkanı Donald Trump, bunu bir "felaket" ve bir "işgal" olarak nitelendirdi.

İtalya İçişleri Bakanı ise Ağus­tos ayı boyunca İspanya’dan İtal­ya’ya giren Avrupa Birliği vatan­daşı olmayan kişilere ek güvenlik kontrolleri uygulanacağını açıkla­dı. Eleştirilerin büyük bir kısmı­nın hedefi, kendisini “göç yanlısı bir liberal” olarak tanıtan İspan­ya Başbakanı Pedro Sánchez oldu. Sánchez’in hükümeti, hâlihazırda İspanya’da bulunan 1 milyondan fazla izinsiz göçmenin statüleri­ni yasallaştırmak için başvuruda bulunmalarına izin veren bir ya­sa duyurmuştu. Ancak bu hüküm, yeni gelen göçmenler için geçerli değildi.

Öte yandan ne ABD Başkanı Trump’ın ne de Avrupa’daki aşı­rı sağcı politikacıların anlamadı­ğı şey şu: Göç dalgası dünyada hiç bir zaman bitmeyecek, tam tersi artarak büyüyecek. Neden mi?

Bunun için bilimsel rakamlara bakmak yeterli. Savaş ve ekono­mik zorluklar gibi nedenleri bir kenara bırakın, önümüzdeki yıl­larda en büyük göç sebebi iklim krizi olacak.

Göçmen krizinden kaçış yok

Dünya Bankası'nın çalışması­na göre, dünyada 2050 yılına ka­dar 216 milyon kişinin su ve gıda kıtlıkları ve aşırı hava olayları yü­zünden göç etmek zorunda kala­bileceği belirtiliyor.

Mülteci tanımı içinde “iklim göçmenleri” hala resmi olarak yer almıyor, ancak iklim krizi kaynak­lı göçlerin önümüzdeki 20-25 yıla damgasını vuracağı düşünülüyor. Peki, bu nasıl olacak?

Küresel ısınma nedeniyle dün­yanın belli bölgelerinde kuraklık ve çölleşmenin tarımı bitireceği düşünülüyor. Aynı şekilde eriyen buzullar sebebiyle deniz seviye­sinin yükselmesinin ve aşırı hava olayları gibi çevresel baskıların, su ve gıda kıtlığının, milyonlar­ca insanı yerinden etmesi bekle­niyor. Bundan en çok etkilenecek yerlerin ise Sahra altı Afrika, Asya ve Latin Amerika olacağı belirtili­yor. Bu da şu anlama geliyor: Bu­ralardan göçmek zorunda kalan milyonlarca kişi kuzeye, yani Av­rupa ülkeleri ve ABD’ye doğru gi­decekler. Ve hayatta kalmak için göç eden bu kitleleri hiç bir duvar ya da çit durduramayacak.

Bundan tam 10 yıl önce Avru­pa’da Suriye’deki savaş kaynak­lı büyük bir göçmen krizi yaşa­nırken Sosyalist Enternasyonal Başkanı ve eski Yunanistan Baş­bakanı Yorgo Papandreu ile bir röportaj yapmıştım. Papandreu, Avrupa’yı yeni göç dalgalarına karşı uyararak, “Ne kadar duvar ve çit örersek örelim, Avrupa’ya gelmenin bir yolunu bulacaklar­dır” demişti.

Dolayısıyla mülteciler gelme­sin diye çitler, duvarlar örmek, “Kültürümüzü bozuyorlar, cad­deleri pisletiyorlar” diye mül­tecilere kızmak, söylenmek ko­lay. Ancak Papandreu’nun da dediği gibi, canını kurtarmak için ölümden kaçan bir insanı hiç bir çit ve duvar kolay kolay durduramayacak.