Ekim enflasyonu için son, Kasım enflasyonu için ilk tahmin

Önümüzdeki hafta Pazartesi günü Ekim enflasyonu açıklanacak. Geçen haftaki yazımda aylık enflasyonu %3’e yakın beklediğimizi söylemiştim. Son haftalarda fiyat toplama sürecini tamamlayarak, son tahminimizi %2,9 olarak belirledik.

Bu durumda, yıllık enflasyon oranı geçen ay yükseldiği %33,3 seviyesinde yatay kalacak gibi görünüyor. Yalnızca ana rakama yönelik tahmin, enflasyon eğilimlerini anlamak açısından yeterli değil. Bu enflasyon rakamına alt gruplardaki gelişmelerin katkısını da değerlendirmek gerekiyor. Kısaca özetleyelim:

Ekim’de enflasyon ana eğilimi yüksek kalacak

Gıda grubunda bu ay da %4’e yakın bir aylık artış bekliyoruz. Ayın ikinci yarısında taze meyve-sebze fiyat artışlarının bir miktar hızlandığını gözlemledik. Enerji grubunda ise bu ay LPG ve tüp gaz fiyatları artarken, akaryakıt fiyatları hafif geriledi. Doğal gaz ve elektrik tarifelerinde ise genel bir değişiklik yapılmadı. Bu doğrultuda, aylık enerji enflasyonunun %1 civarında gerçekleşeceğini hesaplıyoruz.

Ayrıca sigara fiyatlarında ay ortasında yapılan artışın, bu ayki TÜFE’ye yaklaşık 0,1 puan katkı yapmasını bekliyoruz. Temel mallar grubunda, otomobil, beyaz eşya ve elektronik ürünlerde geçen ay hızlanan fiyat artışlarının benzer bir tempoda sürdüğünü izliyoruz. Giyim fiyatlarının ise mevsimsel etkiler nedeniyle bu ay yüksek oranda artmasını bekliyoruz.

Hizmetler tarafında, toplu taşıma ve servis ücretlerinde Eylül ayında yapılan zamların etkisinin bu ay da sürdüğünü tahmin ediyoruz. Lokanta fiyat artışlarının son aylardaki eğiliminde belirgin bir değişiklik görülmezken, sözleşme yenilemelerinin azalmasıyla aylık kira enflasyonunda bir miktar yavaşlama bekliyoruz. Ayrıca şehirler arası otobüs bilet fiyatlarında mevsimsel etkilerle birlikte düşüş gözledik.

Bu gelişmeler ışığında, C endeksine göre aylık enflasyonun %2,9 olacağını; yıllık çekirdek enflasyonun ise %32,5’ten %32,7’ye hafif yükseleceğini tahmin ediyoruz. Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre, geçen ay TÜFE %2,7, C endeksi ise %2,3 seviyesindeydi. Bu ayki tahminlerimiz, manşet TÜFE’nin geçen ayki yüksek seviyesine göre gerileyeceğini; ancak çekirdek C endeksinin benzer düzeylerde kalabileceğini gösteriyor. Enflasyonun ana eğiliminin, geçen ayki yükselişin ardından yatay seyire yakın kalacağını düşünüyoruz.

Enflasyon yılı bu seviyelerde kapatır

Kasım ayında ise birçok kalemde mevsimselliğin desteğiyle daha düşük fiyat artışları bekliyoruz. Kira yenileme oranlarının daha da düşmesiyle aylık kira artışının %3’ün altına gerilemesi olası. Giyim fiyatları, bu ayki yüksek artışın ardından yatay seyredecektir. Önceki aylarda hızlı artan altın fiyatları ise mevcut verilerle Kasım ayında negatife dönebilir.

Kurlardaki artış hızının son dönemde belirgin şekilde yavaşlaması da enflasyona olumlu katkı yapacaktır. Diğer taraftan, sigara fiyatlarındaki artış Kasım enflasyonuna da yaklaşık 0,1 puan yükseltici etki yapacaktır. Enerji fiyatlarının katkısı ise ham petrol fiyatları ve rafineri marjlarındaki artış nedeniyle bir miktar yükselebilir. Ayrıca son bir yıldır güncellenmeyen ilaç fiyatlarında artış ihtimali de bu aylarda gündeme gelebilir.

Bu gelişmeleri dikkate alarak, Kasım enflasyonunun %1,5–2,0 aralığında olabileceğini düşünüyoruz. Gıda fiyatlarındaki gidişat, rakamın bu aralıkta hangi tarafa yakın olacağını belirleyecektir. Bu da yıllık enflasyon oranında 0,5–1,0 puan arasında düşüş anlamına gelecektir. Geçen yıl Aralık ayında çok düşük gelen gıda enflasyonu nedeniyle aylık TÜFE %1,0 gibi oldukça düşük bir seviyede gerçekleşmişti. Verinin mevsimsel düzeltilmiş değeri de %1,8 düzeyindeydi ki bu, o dönemde son 19 ayın en düşük seviyesiydi. Ayrıca o tarihten bu yana gerçekleşen en düşük mevsimsel düzeltilmiş aylık enflasyon, Mayıs ve Haziran aylarında %2,0 oldu.

Düşük baz etkisi nedeniyle, yıllık enflasyonda Aralık ayında sınırlı bir yükseliş olasılığı daha yüksek görünüyor. Bu durumda yıllık enflasyonun seneyi %33 civarında kapatma ihtimali artmış gözüküyor.

Enflasyon raporunda tahmin-hedef ayrışması

7 Kasım’da yılın son Enflasyon Raporu açıklanacak. Burada, 2025 ve 2026 sonu enflasyon hedefleri olan sırasıyla %24 ve %16 değerlerine karşılık, TCMB kendi enflasyon patika tahminini açıklayacak. Bu yıl sonu için zaten 10 puana yakın bir fark oluşması kaçınılmaz görünüyor. Önümüzdeki yıl için de son anketlerde %22’nin üzerine çıkan piyasa beklentileri şimdiden 6 puandan fazla farka işaret ediyor.

Böylesi bir kredibilite açığı karşısında TCMB’nin iki seçeneği olabilir. İlki, tahminlerini daha inandırıcı ama yüksek seviyelere çekmek. Bu durumda, enflasyon hedeflerinin anlamı ve beklentileri çıpalama işlevi kalmayacaktır. İkincisi, enflasyon tahminlerini yükseltse de iddialı ve hedeflere daha yakın seviyelerde korumaktır. Ancak bunun inandırıcı olabilmesi için, PPK karar metninde yer alan “Enflasyon görünümünün ara hedeflerden belirgin bir biçimde ayrışması durumunda, para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır.” ifadesinin gereğini yerine getirmek gerekir.