Ekonomiyi canlandıran “çek”, ekonominin kabusu mu oluyor?

Ferit Barış PARLAK
Ferit Barış PARLAK AYRINTI ferit.parlak@dunya.com

Para arzındaki azalmanın…

Ekonomik canlılığı ve üretimi düşürücü, faiz oranlarını yükseltici etkisi de vardır…

*          *          *

Para basmak ise Merkez Bankası’nın yetkisindedir…

(Paranın değerinin düşmemesi için ise basılacak para miktarı, basit anlatımıyla, gayrisafi milli hasıladaki artışa (ihracat getirisi olan dövize, altına…) endeksli olmalıdır…)

*          *          *

Çek mi?

Para arzını (para basmadan) (illüzyonla) artıran, dolayısıyla ekonomik canlılığı artıran “dahice bir fikir”dir…

Yatırımcıya/üreticiye/tüccara sunulan bir tür “para basma yetkisi”dir…

*          *          *

Bu “dahice buluş”, son zamanlarda amacı dışında kullanılıyor…

Amacı doğrultusunda kullananlar büyük zararlar görürken; amacı dışında kullananların yanına kar kalıyor!

*          *          *

Sistem şöyle işliyor…

Çek yaprağını müşterisine veren bankanın, her yapraktaki sorumluluğu yaklaşık 2.300,-TL ile sınırlı kalıyor…

Yani…

Banka müşterisi, alacaklısına “1.000.000,-TL’lik” çek de kesse, bankanın o çekteki sorumluluğu 2.300,-TL ile sınırlanıyor…

*          *          *

Banka müşterisi, mal/hizmet aldığı alacaklısına kestiği 1.000.000,-TL’lik çeki ödemezse…

Yüzde 10’unu 1 yılda, kalanını ikişer aylık taksitlerle 30 ayda öderse, tüm cezalardan kurtuluyor…

*          *          *

Mal veya hizmeti, aldığı çek karşılığında üreten/pazarlayan ise…

Çek kesen iyi niyetli değilse, yüzde 19-45 arasındaki enflasyonist ortamda, sattığı malın/hizmetin parasını 3.5 yılda “vade farksız” alabiliyor (ki alabilirse)…

VELHASIL…

Çeki veren banka rahat…

Çeki kesen rahat…

Çek kesilen; yani emek harcayan, geliştiren, üreten ve pazarlayan (ekonominin ihtiyaç duyduğu kişi) çeki karşılıksız çıktığında ya batıyor, ya üretmekten uzaklaşıyor ya da…

Yani…

Ekonomiye canlılık vermesi için “dahice geliştirilen çek sistemi”, tarafların ortak sorumluluk almaması nedeniyle, ekonominin kabusu olma yolunda ilerliyor…

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar