Emeklinin promosyon yarışı kızıştı: 30 bin lirayı aşan para için banka değiştirilir mi? – 1
Emeklinin banka promosyonunda rekabet yeniden kızıştı. Bankaların emekli maaşını kendi bünyelerine çekebilmek için sunduğu kampanyalarda rakamlar büyürken, promosyon ve ek avantajlarla birlikte ciddi tutarlar konuşulmaya başlandı. Güncel kampanyalara baktığımızda promosyon tutarlarının 30 bin lira bandını aşabildiğini görüyoruz. Hal böyle olunca emeklinin hesabı da değişiyor.
“Ben mevcut bankamda neden kalıyorum? Daha fazla para veren bankaya geçebilir miyim? Daha önce aldığım promosyonu geri vermem gerekir mi? Banka değiştirirsem cebimde gerçekte ne kadar para kalır?”
Özellikle geçim sıkıntısının arttığı, emekli aylığının her kuruşunun önem kazandığı bir dönemde birkaç bin liralık promosyon farkı bile önemli.
Ancak burada büyük rakama bakıp hemen karar vermemek gerekiyor. Çünkü bankanın ilan ettiği rakam ile emeklinin cebine koşulsuz olarak girecek para her zaman aynı olmayabiliyor.
30 bin liranın üzerini görmek mümkün ama…
Bankaların kampanyalarına baktığımızda emekli promosyonlarında geniş bir makas oluştuğunu görüyoruz. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyon öne çıkarken bazılarında toplam avantajın yükselmesi için kredi kartı kullanımı, otomatik fatura talimatı veya farklı bankacılık ürünlerinin kullanılması gerekebiliyor.
Dolayısıyla reklamda büyük puntolarla gördüğünüz rakamın tamamının hiçbir koşul olmadan hesabınıza yatırılacağını düşünmemek gerekiyor.
Örneğin kampanyada yüksek bir toplam tutar açıklanmış olabilir. Bunun bir bölümü maaş taşıma karşılığında verilen temel promosyon, diğer bölümü ise ek şartları yerine getirdiğinizde kazanabileceğiniz ödüllerden oluşabilir.
* Bu nedenle emeklinin bankaya soracağı ilk soru şu olmalı: “Hiçbir ek koşulu yerine getirmeden hesabıma nakit olarak kaç lira yatıracaksınız?”
* İkinci soru ise: “İlan ettiğiniz toplam rakama ulaşabilmem için benden ne istiyorsunuz?”
Bu iki sorunun cevabı alınmadan promosyon karşılaştırması yapmak sağlıklı değil.
Promosyon SGK’nın verdiği bir para değildir.
Öncelikle sistemin nasıl çalıştığını hatırlatalım.
* Emekli promosyonu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda düzenlenmiş bir sosyal güvenlik ödemesi değil.
* Kanunda sigortalılara ve hak sahiplerine yapılacak ödemeler gelir, aylık, ödenek ve bayram ikramiyesi olarak belirlenmiş durumda. Promosyon bunların arasında bulunmuyor.
* Dolayısıyla promosyon kanuni bir sosyal güvenlik hakkı olmadığı gibi, para SGK’nın bütçesinden de çıkmıyor.
* Promosyonu bankalar kendi bütçelerinden ödüyor.
* Bankaların bunun karşılığında elde ettiği şey ise emeklinin maaş müşterisi olması.
* Emekli maaşı banka açısından her ay düzenli para girişi ve uzun süreli müşteri ilişkisi anlamına geliyor. Bu nedenle bankalar emekliyi kendi bünyelerine çekmek için promosyon yarışına giriyor.
Bugünkü sistemin temeli de SGK ile bankalar arasında 2017 yılında imzalanmaya başlanan “Promosyon Protokolü”ne dayanıyor.
Para peşin, taahhüt üç yıllık!
Promosyon sistemindeki en önemli ayrıntılardan biri üç yıllık taahhüt.
Emekli, promosyon karşılığında aylığını üç yıl boyunca tercih ettiği bankadan almayı taahhüt ediyor.
Banka ise promosyonu tek seferde ve peşin ödüyor.
Emekli aylığının SGK tarafından ilgili bankaya gönderilmesi ve promosyon taahhütnamesinin imzalanmasının ardından promosyonun en geç üç iş günü içerisinde hesaba yatırılması gerekiyor.
Fakat üç yıllık taahhüt konusunda önemli bir yanlış anlaşılma var.
“Promosyonu aldım, üç yıl boyunca bu bankadan ayrılamam” düşüncesi doğru değil.
Daha fazla para veren bankaya geçilebilir
Emekli bugün bankasıyla promosyon anlaşması yaptıktan birkaç ay sonra başka bir bankanın çok daha yüksek bir kampanyasıyla karşılaşabilir.
Bu durumda üç yılın dolmasını beklemek zorunda değil.
SGK’nın Emekli Promosyonu ve Banka Değişikliği Rehberine göre gerekli şartları sağlayan emekli, daha yüksek promosyon veren başka bir bankaya aylığını taşıyabiliyor.
Ancak eski bankadan alınan promosyonun kalan taahhüt süresine karşılık gelen kısmının iade edilmesi gerekiyor.
İşte promosyon yarışında emeklinin yapması gereken en önemli hesap burada başlıyor.
12 bin lira aldınız, bir yıl sonra ayrıldınız: Hesap nasıl yapılacak?
Basit bir örnek üzerinden gidelim.
Bir emeklinin bankasından 12 bin lira promosyon aldığını düşünelim.
Karşılığında 36 aylık taahhüt verdi.
Aradan 12 ay geçti ve emekli başka bir bankanın çok daha cazip kampanyasını gördü.
36 aylık taahhüdün 12 ayı tamamlandığına göre geriye 24 ay kalıyor.
Basit oransal hesapla 12 bin liralık promosyonun kalan 24 aya karşılık gelen bölümü 8 bin lira olacaktır.
Dolayısıyla emekli yaklaşık 8 bin liralık cayma bedelini ödeyerek eski promosyon taahhüdünden çıkabilir.
Yeni bankanın 30 bin lira promosyon verdiğini varsayalım.
O zaman emeklinin hesabı şöyle olacak:
30 bin lira yeni promosyon – 8 bin lira eski bankaya iade = 22 bin lira.
Elbette bu örnek yalnızca hesaplama mantığını göstermek için.
Gerçek cayma tutarı ve yeni kampanyanın koşulları bankadan öğrenilmeli.
Ama temel mantık değişmiyor.
Emeklinin bakacağı rakam yeni bankanın reklamında yazan para değil, banka değişikliğinden sonra cebinde kalacak net para olmalı.
Kredi kullanan emekli dikkat!
Banka değiştirmek isteyen emekliler açısından önemli engellerden biri de kredi.
SGK’nın açıklamasına göre, emekli aylığı karşılığında kredi kullanılmış olması banka değişikliğine engel.
Bunun yanında emeklinin kendi isteği ve rızasıyla buna ilişkin taahhütname, virman-takas-mahsup talimatı imzalamış olması veya bankacılık işlemlerinden kaynaklanan başka bir sorunun bulunması da taşıma işlemini etkileyebiliyor.
Kredi kartı ile kullanılmamış kredili mevduat hesabı ise bu kapsamın dışında tutuluyor…
