En hayati seçim

Serbest Kürsü
Serbest Kürsü

TUNÇ DİPTAŞ

tunch@tunchdptas.com

Son yirmi yıla baktığımızda her seçim dönemi yaklaşıldığında gazeteler, köşe yazarları yukarıdaki başlığı atarlar. En hayati seçim… Seçimlerin hayati derecede önem taşıdığını söyler, verilecek kararın kaderimizi belirleyeceğini anlatırlar. Öyle bir durum ortaya konur ki seçim sonunda ya büyük bir kâbus yaşanacak ya da mutlu son olacak sanırsınız. Ancak seçimler sona erer, sonuçlar açıklanır ve ertesi gün hayat kaldığı yerden devam eder. Hayat hiçbir zaman siyah ya da beyaz değildir, griler de yaşanır. Seçimler ve kararlar önemlidir ama asla hayati değildir. Mutlu son ya da kâbus ile sona ermez. Hayatın bir devamlılığı vardır. Bir seçim yapıp, karar alırsınız ve bu kararı uygularsınız. Uygulama sırasında da yepyeni bir karar alarak yeni bir yön çizebilirsiniz.

Yöneticinin karar travması

Geçtiğimiz günlerde mentorluk yaptığım bir müşterim karar verme konusunda nasıl zorlandığından, her karar aşamasının kendisi için büyük sıkıntı oluşturduğundan bahsetti.

Büyük bir şirkette müdür olarak görev yapan bu kişi, önemli kararları verirken resmen acı çektiğini söyledi.

Öyle ki önemli kararları vermemek için bazen bilinçli olarak fırsatları yok saydığını, müdahale etmesi gereken yerlerde geç kaldığını, kariyer basamaklarını da potansiyeline göre bu yüzden çok yavaş tırmandığını anlattı.

Şüphe ve kuşku arasında bocaladığını, bunun da etrafını etkilediğini, çalışanlarının kendisine saygısının azaldığını hissettiğini belirtti.

Bu yöneticinin de tecrübe ettiği üzere “karar vermek” gerek özel gerek iş hayatımızda su içmek, yemek yemek kadar önemlidir.

İnsanlar her gün çok sayıda karar vermek durumunda kalırlar. Verilen ya da verilemeyen kararlar yalnızca kendilerini değil çalıştıkları kurumları ve birlikte iş yaptıkları insanları da etkiler.

Ve yapılan bütün araştırmalar gösterir ki verilemeyen kararlar başarısızlığın reçetesidir. Başarılı insanlar hızlı karar verip, verilen karara sadık kalırlar.

Kişisel gelişim alanında başucu kitabı olarak bilinen, Napolian Hill’in başarılı insanları gözlemlerinden oluşan Düşün ve Zengin Ol’da da belirtildiği üzere kararlı bir zihin başarının anahtarıdır.

Henry Ford, Abraham Lincoln gibi tarihe mal olmuş isimler hızlı karar verip, bu kararlarını uygulamalarıyla ünlüdürler.

Henry Ford’un arabanın icadını gerçekleştirmesinde, Abraham Lincoln’ün tüm eleştiri ve karşı tavra rağmen siyahilere özgürlük yolunu açan Özgürlük Bildirisi’ni yayınlamasının arkasında, kararlı bir zihin vardır.

Atatürk’ün kararları

Bizim tarihimiz de kararlı liderlerle doludur. Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı sırasında gösterdiği kararlılık da dillere destandır. Özellikle Sakarya Savaşı’nda düşmanın beklemediği türden savaş taktikleri, diğer komutanların karşı çıkmalarına rağmen kendi bildiği planı ısrarla uygulaması ancak gerçek bir liderin yapabileceği türdendi. Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethinde gemileri karadan yürütmesi ve düşmanı hiç beklemediği yerden vurması bir kararlılık örneğidir. Peki, bu kritik durumlarda kıvrak kararları hızla verebilen başarılı liderlerin sırrı nedir? Onlarda bulunan bu liderlik özelliğini oluşturmak için ne yapmalı?

1-Hayata dair bir amacınız varsa ve hedeflerinize neden ulaşmak istediğinizi net olarak biliyorsanız kendinizden emin bir şekilde hızlı karar alırsınız. İnsanın neyi neden yapmak istediğini bilmesi kararlılık için en önemli faktördür. Yaptığınız işi neden yaptığınızı biliyorsanız, net bir vizyonunuz varsa bu bütün hareketlerinize yansıyacaktır ve daha çabuk karar almanızı sağlayacaktır.

2-İnsanın aklını her gün nelerle doldurduğu çok önemlidir. Kiminle arkadaşlık ettiğiniz, hangi kitapları okuduğunuz tüm kararlarınızı etkiler. Örneğin Atatürk’ün hayatı boyunca kaliteli insanlarla bir araya geldiği, sürekli kitap okuduğu bilinen bir gerçektir.

3-Her davranışımız gibi karar almak da vücuttaki kaslar gibidir. Ne kadar çok kaslarınızı kullanırsanız o kadar güçlenirsiniz. Karar verme kasını kuvvetlendirmenin yolu da daha çok karar almaktan geçer. Ne kadar çok karar alıp, bunları vazgeçmeden uygularsanız, o kadar daha kendine güvenli bir şekilde daha fazla karar alabilirsiniz.

4-Karar alma aşamasında asla mükemmellik aramayın. Eğer mükemmeli ararsanız bulamazsınız, bu arayış sırasında da fırsatları yitirirsiniz.

5-Beynin her kararı alırken müthiş bir enerji harcadığı nörobilimcilerin son dönemde yaptığı araştırmalarla tespit edilmiştir. Bu yüzden önemli bir karar aşamasındaysanız enerjinizi idareli kullanın.

6-Hemen hemen hiçbir karar mutlak değildir. Daha sonra değiştirilebilir.

7-Karar alırken kalbinizi, hedefe giden yolda yürürken aklınızı dinleyin. Kalbiniz size gitmeniz gereken yönü, aklınız oraya nasıl gideceğinizi gösterir.

Yazımızı Napoleon Bonaparte’nin sözleriyle bitirelim: “Hiçbir şey, karar verebilme yeteneğine sahip olmak kadar zor ve onun kadar kıymetli değildir.”

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Tanıştırayım; enflasyon 18 Ağustos 2022