Enflasyon düzeltmesi uygulaması, dördüncü geçici vergi ve merak edilen konu
Vergi mevzuatında bazı düzenlemeler vardır ki yalnızca teknik bir değişiklik olmanın ötesine geçer, uygulamanın genel yönünü de ele verir. Enflasyon düzeltmesi uygulaması ve dördüncü geçici vergi dönemi de bugün tam olarak böyle bir noktada duruyor.
Bu köşede daha önce, 7566 sayılı Kanun’un Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilmesinin ardından, dört yıl aradan sonra dördüncü geçici vergi uygulamasının 2025 yılı için yeniden devreye alınacağını ve bunun için yasanın yürürlüğe girmesinin beklendiğini belirtmiştik. Nitekim söz konusu Kanun, 19 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Bu gelişmenin ardından kamuoyunda dördüncü geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapılacak mı konusu da merak edilir olmuştu.
Bakanlık ne dedi?
Hatırlanacağı üzere Hazine ve Maliye Bakanlığı, 15 Şubat 2025 tarihli genel tebliğ ile 2025 yılının ilk üç geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapılmayacağını açıklamıştı. Ardından 24 Aralık 2025’te yayımlanan yeni bir tebliğ ile, Kanun’da yer alan yetki kullanılarak, yeniden uygulamaya giren dördüncü geçici vergi beyanlarında da enflasyon düzeltmesi yapılmayacağı netleşmiş oldu.
Bu açıklama yalnızca teknik bir tercihi değil, Mali İdare’nin 2025 yılına ilişkin genel yaklaşımını da ortaya koyması bakımından son derece önemliydi.
Yıllık beyanlarda risk devam ediyor
Ancak burada kritik bir sorun hâlâ çözülmüş değil. Mevcut mevzuat uyarınca enflasyon düzeltmesine ilişkin yasal şartlar yürürlükte olmaya devam ediyor. Dolayısıyla yeni bir yasal düzenleme yapılmadığı sürece, 2025 yılı gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde enflasyon düzeltmesi yapılması zorunluluğu devam ediyor.
Bu durum, uygulamada ciddi çelişkiler doğurma potansiyeli taşıyor. Zira geçici vergi dönemlerinin tamamında enflasyon düzeltmesi yapılmazken, yıl sonunda kurumlar vergisinde bu uygulamaya dönülmesi halinde, çok sayıda mükellef açısından vergi iadesi doğuran sonuçlar ortaya çıkabilecektir. Bu ise hem idari anlamda büyük bir bürokrasiye, hem de uygulama tutarlılığının zedelenmesine yol açacaktır.
Rakamlar ne anlatıyor?
Açıklanan 11 aylık bütçe verileri bu konuda oldukça çarpıcı bir tablo sunuyor. Enflasyon düzeltmesi uygulanmayan 2023 yılı Kasım sonu itibarıyla kurumlar vergisi artışı %13,5 seviyesinde kalırken, aynı dönemde TÜFE artışı %47’yi aşmıştı. Buna karşılık enflasyon düzeltmesinin yapılmadığı 2025 yılında kurumlar vergisi artışı %37,5, TÜFE artışı ise %31,07 olarak gerçekleşti.
Bu rakamlar, enflasyon düzeltmesinin vergi tahsilatları üzerindeki etkisini açık biçimde ortaya koyuyor.
Bu nedenle, 2025 yılı gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri açısından da enflasyon düzeltmesinin uygulanmayacağının yasal bir düzenleme ile açıkça hükme bağlanması büyük önem taşıyor. Aksi halde hem mükellefler hem de idare açısından gereksiz bir karmaşa yaşanması kaçınılmaz görünüyor. Dördüncü geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapılmayacağının açıklanması, Mali İdare’nin genel eğilimini göstermesi bakımından kritik bir işarettir. Bu çerçevede, tereddütlerin tamamen giderilmesi için Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek’in konuyla ilgili açık ve net bir irade beyanında bulunması da yerinde olacaktır.
SPK’ya da görev düşüyor
Vergi uygulaması bakımından enflasyon düzeltmesinin yapılmaması, halka açık şirketler açısından Sermaye Piyasası Kurulu’nun da devreye girmesini gerektiriyor. SPK’nın, UFRS kapsamında da enflasyon muhasebesi uygulanmayacağına ilişkin bir açıklama yapması, uygulama birliği açısından önemlidir. Elbette yabancı ortağı bulunan bazı şirketler bakımından, uluslararası mevzuat gereği enflasyon düzeltmesine tabi mali tabloların yabancı ortaklara sunulması gerekecektir. Ancak bu durum sınırlı bir mükellef grubunu ilgilendirdiğinden, genel uygulama açısından belirleyici olmayacaktır.
Sonuç olarak, enflasyon düzeltmesi meselesi artık teknik bir tartışma olmaktan çıkmış, mali yönetimde tutarlılık ve öngörülebilirlik meselesi haline gelmiştir. Gecikmeden atılacak net adımlar hem mükellefleri hem de idareyi gereksiz yüklerden kurtaracaktır.
