Enflasyona kaç puanlık revizyon gelir?
TCMB yarın yılın ikinci Enflasyon Raporu’nu yayımlayacak. En yakından takip edilecek başlık ise enflasyon tahminlerinde yapılacak revizyon olacak. Çok büyük bir revizyon, enflasyonla mücadele konusunda isteksizlik algısı yaratma riski taşırken; sınırlı bir revizyon ise gerçekçi bulunmayacaktır. Bu ikisi arasındaki dengeyi kurmak ise savaşın yarattığı belirsizlik ortamında hiç kolay olmayacak.
Petrol ve gıdadan 7 puanlık revizyon ihtiyacı
Şubat ayında yayımlanan son raporda, bu yıl için %16’lık enflasyon hedefi korunurken, enflasyon tahmin orta noktası %18’e, tahmin üst sınırı ise %21’e yükseltilmişti. Ancak yılın ilk 4 ayında kümülatif enflasyonun %14.6’ya ulaşmış olması dikkate alındığında, bu seviyelerin artık gerçekçi olmadığı görülüyor.
%18’lik enflasyon tahmini oluşturulurken TCMB, bu yıl için ortalama petrol fiyatını 60.9 dolar, yıl sonu gıda enflasyonunu ise %19 olarak varsaymıştı. Bu varsayımların daha gerçekçi seviyelere güncellenmesi gerekecektir.
Petrol fiyatı varsayımıyla başlarsak, petrol fiyatları yıl başından bu yana ortalama 86 dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu ortalamada yılın ilk aylarındaki düşük fiyatların da etkisi bulunuyor. Vadeli işlem fiyatlamalarına bakıldığında ise petrol fiyatının Eylül ayına kadar 100 doların üzerinde kaldıktan sonra yıl sonunda 90 dolar civarına gerilemesi bekleniyor. Bu durumda yıllık ortalama petrol fiyatı yaklaşık 92 dolar seviyesine geliyor.
Petrol fiyatı varsayımının vadeli işlemlerle uyumlu seviyelere çekilmesi, yaklaşık %50’lik yukarı yönlü revizyon anlamına gelecektir. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek daha önce yaptığı açıklamalarda, petrol fiyatlarında %10’luk artışın enflasyona yaklaşık 1.1 puan etki yaptığını belirtmişti. Bu çerçevede yalnızca petrol kanalı üzerinden 5.5 puanlık yukarı yönlü revizyon ihtiyacı ortaya çıkıyor.
Gıda fiyatlarındaki yıllık artış ise geçen yıl Kasım ayında %27.4’e kadar geriledikten sonra yeniden yükselişe geçmiş ve Nisan itibarıyla %34.5’e ulaşmıştır. Yağış koşullarındaki olumlu görünüm gibi destekleyici unsurlar dikkate alınsa bile, yıl sonu gıda enflasyonu tahmininin %25’in altında kalması gerçekçi görünmemektedir. Bu kalemden de yaklaşık 1.5 puanlık yukarı yönlü revizyon ihtiyacı doğabilir. Böylece petrol ve gıda kaynaklı toplam revizyon ihtiyacı yaklaşık 7 puana ulaşıyor.
Kurdan gelen etki, çıktı açığı ile dengelenebilir
TCMB son dönemde kur artış hızında da sınırlı bir yükselişe izin verdi. Önceden yıl sonunda 49-49.5 civarında tamamlanması beklenen dolar kuru, mevcut eğilim korunursa yılı 51-51.5 bandında kapatacak gibi görünüyor. Bunun enflasyona etkisi ise kur geçişkenliği varsayımlarına bağlı olarak yaklaşık 1-1.5 puan olabilir. (TCMB buradaki revizyonun etkisini sunumlarında TL cinsi ithalat fiyatları içerisine ekliyor.) Bununla birlikte, kur patikasına ilişkin açık bir taahhüt bulunmadığı için bu kanaldan yapılacak revizyon daha sınırlı da tutulabilir.
Büyüme tarafında ise hem dış talepteki zayıflama hem de yurtiçinde faizlerin daha uzun süre yüksek kalacak olması nedeniyle ekonomik aktivitede yavaşlama beklenmektedir. Bu durum TCMB’nin çıktı açığı tahminlerini aşağı yönlü revize etmesine yol açacaktır. Çıktı açığındaki bu bozulma da enflasyon tahminleri üzerinde aşağı yönlü etki yaratacaktır. Ancak TCMB’nin geçmiş çalışmalarında ve önceki tahmin revizyonlarında, çıktı açığı değişimlerinin enflasyon tahminleri üzerindeki etkisinin görece sınırlı olduğu görülmüştü. Bu nedenle, kur kaynaklı yukarı yönlü revizyon ihtiyacı ile çıktı açığı kaynaklı aşağı yönlü etkinin büyük ölçüde birbirini dengelemesi şaşırtıcı olmayacaktır.
Önümüzdeki sene için de revizyon gerekli
Sonuç olarak, son Enflasyon Raporu’nda %18 olarak açıklanan 2026 yılsonu enflasyon tahmininin %25’e, tahmin üst sınırının ise %28’e revize edilmesi beklenebilir. Bunun altında kalacak bir revizyonun gerçekçi görünmesi zor olacaktır. Üstelik %28’lik üst banda ulaşabilmek için dahi hem maliye politikasında hem de para politikasında ciddi bir sıkılık gerekecektir.
2026 yılı için böylesi bir revizyon sonrasında, 2027 yılı için mevcut %9’luk enflasyon hedefi ve tahmini ile %12’lik üst banda ulaşacak bir patika çizmek de gerçekçi görünmeyecektir. Bu nedenle 2027 tahmininin ve ara hedefinin yukarı revize edilmesi, buna karşılık 2028 yılı için %8’lik hedefin —bugünden bakıldığında oldukça iddialı görünse de — korunması TCMB açısından tercih edilebilir.
