‘Epstein sınıfı’ vergi cennetlerinde doğdu

BROOKE HARRINGTON
Dartmouth College- Sosyoloji Profesörü

Jeffrey Epstein ve ortakları­nın cezasızlığı, offshore fi­nans sisteminin kolaylaştırdığı sınırsız servet yoğunlaşmasının öngörülebilir sonucudur. Aşırı ekonomik eşitsizlik kaçınılmaz olarak siyasi eşitsizlik yaratır ve bu da ayrıcalıklı azlığın en temel ahlaki normlardan bile muaf tu­tulmasına yol açabilir. Geçtiği­miz on yıl, Amerikalılara uzun za­mandır gizli kalan zengin elitler ağlarına olağanüstü canlı bir ba­kış sundu. Komplo teorisyenleri ve magazin dergileri tarafından sevilen zenginlerin ve ünlülerin güçlü bağlantılar kurduğu, ayrı­calıkları paylaştığı ve servet ile nüfuz biriktirdiği gizli sistemler, efsane yaratık Kocaayak’a benzi­yordu: Yani nadiren görülüyordu, sürekli araştırılıyordu ve yaygın olarak var olmadığına inanılırdı. Ancak son on yılda, sanki Kocaa­yak ara sıra ormandan çıkıp ara­mızda dolaşır oldu.

Vergiden muaf gizli offshore sistemi

Trump'ın siyasi yükselişi, “bro­ligarşların” (servet ve güç sahibi finans milyarderlerinin) seçim politikasını kendi lehlerine şe­killendirme çabalarını da ortaya koydu. 2024 seçim döngüsünde, Trump'ın ikinci başkanlığını or­taya çıkardı ve hem Temsilciler Meclisi hem de Senato'da Cum­huriyetçi çoğunluklar sağladı, sadece 100 ultra zengin aile 2,6 milyar dolar harcadı. Trump'ın yemin töreninde demokrasinin müstehcen sapkınlığı; Jeff Bezos, Elon Musk ve Mark Zuckerberg gibi broligarşların ön sıralarda yer aldığı ve seçilmiş temsilcile­rin arka planda kaldığı açıkça gö­rüldü.

Tüm bunlar yaşanırken, dün­ya aynı zamanda bu elitlerin bü­yük servetlerini vergi otoritele­rinden ve daha geniş anlamda hukukun üstünlüğünden gizle­mesini sağlayan gizli offshore sistemine de bir bakış attı. Nisan 2016'da, sözde Panama Belgele­ri sızıntısı, dünyanın aşırı zen­ginlerine ait 11,5 milyondan fazla finansal ve hukuki kayıtları orta­ya çıkardı. Bunu ek sızıntılar iz­ledi: 2017'de Paradise Papers ve 2021'de Pandora Papers.

Ancak bu bomba gibi açıklama­lar, olaya dahil olanlar için tam hesap verebilirlikle takip edil­medi, sistematik reform ise hiç mümkün değildi. Offshore finan­sal sistemi kötüye kullanmakla ifşa edilenlere karşı neredeyse hiç kovuşturma yoktu, mahkumi­yete gerek görülmemişti. Bu, elit ağların tanımlayıcı özelliği olan cezasızlık duygusunu pekiştirdi. Aşırı zenginler, çoğu zaman ya­sa dışı davranışlarının yasal ve­ya sosyal sonuçlarından kaçın­ma konusunda o kadar eminler ki geçmişin takdir yetkisini giderek daha fazla terk ettiler.

Eşi benzeri görülmemiş servet yaratımı

Bu ahlak yoksunu elitize yak­laşımın başlıca simgesi ise Trump'ın uzun zamandır dos­tu olan ve tarihe en nefret edilen elit ağlardan biri olarak geçecek olan “Jeffrey Epstein”den başka­sı olamazdı pek tabi. Epstein'ın ağı, Avrupa ve Orta Doğu krali­yet ailesini, Amerikalı endüstri, sanat ve akademinin önde gelen isimlerini ve teknoloji sektörün­den uzun bir CEO listesini içe­riyordu. Epstein aracılığıyla bu figürler birbirleriyle iyilikler, fi­nans, tavsiye ve hatta ulusal sır­lar alışverişinde bulundular. Ağı­nın etkisini ve değerini artırmak için Epstein, toplumun bağım­lı olduğu kurumlarla da ilişkiler kurdu; bankalar, hastaneler, üni­versiteler ve kitap yayıncılarına kadar etkisini genişletti.

Üniversite diploması olmayan Epstein'ın, milyarderlere "finans doktoru" olarak çalıştığını iddia ettiğini ve onlara "vergi optimi­zasyonu stratejileri" olarak bili­nen yöntemler konusunda tav­siyede bulunduğunu öğrenince birçok kişi şaşırabilir. Epstein hi­kayesi birçok açıdan bir offsho­re finans hikayesidir. Epstein'in vergi minimasyon işinden elde ettiği gelirleri sadece offshore fi­nansman bölgesinin ortasında Karayipler adası satın almak için kullanmadı. Aynı zamanda Eps­tein'ın yerel yetkililere suç ka­nıtlarıyla karşılaştıklarında göz yummamaları için para vermesi de klasik bir offshore finansman manevrasıdır.

Offshore finansal sistem, ayrı­calıklı bir azınlığın hukukun üs­tünlüğünden seçici olarak çe­kilmesini temsil eder. Sistem sayesinde sapkın elitler mül­kiyet hakları ve sözleşmeleri­nin uygulanması gibi haklarını korumuş olur. Bir şeyi bedava al­mak ise oyunun amacıdır. Elitler, çoğunluk fakirleri vergi yükünün altına koyarak, bir sonsuzluk sar­malının esiri yaparlar. Eşi benze­ri görülmemiş servet yaratımı ile sınırsız servet yoğunlaşması bir­leştiğinde ise Epstein tarzı ver­gi memurları sayesinde ABD'de gördüğümüz devleti ele geçirme ve sosyal çöküşün artışına tanık­lık ediyoruz.