Eşitlikle güçlenmek için özel sektör ve akademi buluşması

Sosyal adaletin sağlanması ve eşitsiz­liklerin azaltılması ile sürdürülebilir kalkınma arasında çok önemli bağlan­tılar var. Eşitsizlikler uzun vadede top­lumsal ve ekonomik kalkınmayı tehdit eder. Dünya nüfusunun yarısını kadın­lar ve kız çocukları oluşturuyor.

Sağlıklı toplumlar ve gerçek kalkınma ancak on­ları güçlendirerek mümkün olabilir. Bir­leşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkın­ma Amaçları Madde 5. Toplumsal Cin­siyet Eşitliği; ücretsiz bakım hizmetine değer biçilmesini ve hane içi sorumlu­lukların paylaşılmasının teşvik edilme­sini öneriyor. Cinsiyete ve yaşa göre üc­retsiz ev işleri ve bakıcılık için harcanan zaman oranına dikkat çekiyor.

Ücretsiz bakım ve ev işlerinin kamu hizmetleri, altyapı ve sosyal koruma politikalarının sağlanmasının, hane ve aile içinde so­rumluluğun değer görmesinin ve payla­şılmasının önemine değiniyor. Madde 10. Eşitsizliklerin Azaltılması ise; yaşa, cinsiyete, engelliliğe, ırka, etnik kökene, dine, ekonomik ya da başka bir statüye bakılmaksızın herkesin güçlendirilmesi, sosyal ve ekonomik kapsayıcılığın des­teklenmesi gerektiğini belirtiyor.

Bakım emeğinin eşitliği için 'Şirketler Ağı'

Eşitlik için güçlü, kapsayıcı ve entegre işbirliklerine ihtiyacımız var. Bu amaç­la etki potansiyeli güçlü örnek bir çalış­ma başladı. Özyeğin Üniversitesi yürü­tücülüğünde, TÜSİAD iş birliği ile “Ba­kım Eşitliği Şirketler Ağı” kuruluyor. Bu yeni ağ; veri temelli araçlar ile şirketle­re kurumsal politika geliştirme, eğitim ve deneyim paylaşımı desteği sunacak. Özyeğin Üniversitesi’nin 2025 yılı “Ba­kım Emeği ve Zihinsel İş Yükünün Be­yaz Yakalı Çalışanlar Üzerindeki Etkisi Araştırma Raporu” gösteriyor ki: Hane içinde adil paylaşılmayan çocuk, yaşlı, engelli bakımı ve diğer ev sorumlulukla­rı için harcanan bakım emeği ve zihinsel iş yükü, kadınların çalışma hayatına ka­tılmalarını olumsuz etkiliyor ve onları iş gücünün dışına itiyor.

Bakım Eşitliği Şirketler Ağı’nın ve­riye dayalı politikalarla şirketlerde so­mut kurumsal dönüşümü destekleyen önemli bir adım olduğunu söyleyen TÜ­SİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ozan Di­ren, bu yolda akademi ve özel sektör viz­yonunu buluşturduklarını belirtiyor. “Türkiye’de 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubu kadınların %27,1’i is­tihdamda kalabilirken, erkeklerde oran %90,6. Bakım sadece bireysel ya da aile içi bir mesele değil. İşgücü piyasaların­dan sosyal güvenlik sistemlerine uzanan bir ekonomik altyapı meselesi. İş yaşa­mında eşitliğin sağlanması için haklar ve fırsatlarla birlikte sorumlulukların da eşit paylaşılması gerekiyor.”

“Eşitsiz yük bir kalkınma meselesi” di­yen Özyeğin Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Barış Tan ise, ağın bilimsel temelli ve uygulamaya dönük yapısına değini­yor. “2025 yılında Türkiye genelindeki araştırmamız eşitsizliğin, kadınların ka­riyer yolculuğunda somut kayıplara yol açtığını gösteriyor. Kadınların yüzde 31’i hayatlarının bir noktasında işinden ay­rılıyor, evli ve çocuklu kadınların yüz­de 14,5’i terfi tekliflerini reddediyor. İş dünyasında etkisi güçlü bir kuruluş olan TÜSİAD ile, dönüşümün veriye dayalı ve kalıcı adımlarla gerçekleşeceği güçlü bir zemin sunmayı hedefliyoruz.”

Bakım Eşitliği Şirketler Ağı, katılı­mı teşvik eden etkinlikler düzenleye­cek, bakım sorumluluklarının eşit pay­laşılmasını destekleyen politikaların kurumsal performansa etkisini ölçüm­leyen araçlar geliştirecek. Uzun yıl­lar bakım emeği veren bir kadın olarak, emeğimin değerinin anlaşılması benim için çok önemli bir ihtiyaç. Çevresel, sosyal, ekonomik birçok karmaşık soru­na rağmen, ne mutlu ki yürek ferahlatan iyi haberler de var.