Ey halkım, arz ederim

Dr. Hakan ÇINAR
Dr. Hakan ÇINAR SIRADIŞI hakan.cinar@mentorgumruk.com.tr

Bu sözün sahibi, halka arz kararı alan şirketler. Birazdan detaylarını aktaracağım verilere baktığımızda son iki yılda halka arzda rekorlar kırdığımızı belirtmem gerekiyor. İyimser bakıldığında halka arzın, bu yönde adım atan şirketlere pek çok yarar sağladığını söylemek mümkün. Makro ekonomi açısından bakıldığında kaynak sorununu çözmek, üretim ve istihdam artışına yarar sağlamak ve sermayenin tabana doğru yayılmasını sağlamak gibi önemli faydaları olduğunu söyleyebilirim. Yatırımcılar açısından bakıldığındaysa; yatırım çeşitliliği yaratma, risk ve getiri değişkenliği sağlama, fiyat avantajı, izleme ve denetlemenin son derece şeffaf olması gibi faydalar sıralanabilir. Sürecin elbette halka açılan firmalar açısından da sağladığı yararların çok fazla olduğunu söylemek gerekiyor. Bunların en başında hiç şüphesiz finansman sağlamak geliyor. Bu sayede firmalar likit bir duruma gelmeyi başarırken, finansman giderlerini düşürme imkanını da elde edebiliyorlar. Öte yandan halka açılma sürecinin tanınmaya ve kurumsallaşmaya da büyük yarar sağladığını söylemek mümkün. Globalleşmeyi düşünen bir firmanın da halka arz yolunu seçmesi önemli.

2022’de neler olmuş, bir göz atalım. Panelsan, Baştaş Başkent Çimento, Lider Filo, Trendyol, Hup Yenilebilir Enerji, DAP Gayrimenkul Geliştirme, Suwen Tekstil, Hitit Bilgisayar, Investco Holding, Koleksiyon Mobilya, Consus Enerji, Gür-sel Turizm, Gezinomi Seyahat, Ensari Deri Gıda Sanayi, Smart Güneş Enerjisi Sanayi, Kimpur, LDR Turizm, Kimteks Poliüretan, BMS Birleşik Metal Sanayi, İmaş Makine Sanayi AŞ. ve son olarak Sun Tekstil 2022’nin halka açılan veya açılmak üzere SPK’dan onay alan şirketler. 5,5 ayda 21 şirket. COVID’in etkisi ile 2020’deki toplam halka arz sayısı yalnızca 8 iken bu sayı 2021 yılında 52’yi buldu. 2021 öncesindeki 7 yılın toplamında ise halka arz olan firma sayısı yalnızca 47.

Görüldüğü üzere son iki yılda halka arzlar önemli ölçüde artmış durumda. Halka açılmak, özellikle borçlanmanın yüksek olduğu dönemlerde firmalar açısından hiç şüphesiz büyük avantaj sağlıyor. Düşük maliyetli ve geri ödeme zorunluluğu bulunmayan bir kaynak. Tabi bu durum firmaların büyümesi, daha kurumsal ve şeffaf bir yapıya ulaşabilmeleri, global olma yolunda kaynak sıkıntısı yaşamamaları açısından önemli bir avantaj sağlamakta. Öte yandan şirketler sadece birincil halka arz ile değil, daha sonra da finansal ihtiyaçları sebebiyle oluşabilecek bir kaynak ihtiyacını da ikincil halka arzlar ile sağlayabilirler. Bu da daha sürdürülebilir bir yapıya kavuşmaları açısından kuşkusuz önemli bir avantaj.  

Gerek ülkelerin, gerekse firmaların sermaye birikiminin yetersiz seviyede olması şirketlerin önünde engel teşkil etmekte. Yazımı tamamlarken bu konuyu kaleme almaya beni hangi faktörlerin ittiğini düşündüm. Acaba son dönemde sıkça karşılaştığımız ve sürekli artış gösteren halka arzların sebebi; şirketlerin pozitif bir hava olduğuna kanaat getirerek büyüme yolundaki motivasyonları mı, yoksa tam tersine, ekonomideki daralma ve istikrarsızlık ile ucuz kaynaklara erişememeleri mi, bunu analiz etmenin yararlı olacağını düşünmüş olmalıyım. Zira yabancı yatırımların neredeyse hiç ilgi göstermediğini de göz önünde bulundurduğumda vardığım sonuç şu oldu: Ekonomi sebep, halka arzlar sonuç.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Buyrun BDDK’dan yakın 01 Temmuz 2022
Enerjide kriz var 03 Haziran 2022