Eyvah Federaller

22 Mayıs’ta FEDS Notlarında Barbari­no, Diercks, and Miran (2026) bir ma­kale yayınladılar. Federal Rezerv Bankası’nın çekirdek enflasyonda “Bilgisayar Yazılımla­rı ve Aksesuarları” enflasyonunun ölçümü ile ilgiliydi. Geçtiğimiz 12 ayda ortalamadan %9 sapma ile enflasyona katkı koymuş, 6 ay­lık artışı %73 seviyesinde. TÜFE sepetinin %0,035’ini oluştururken, bu kategori çekir­dek PCE endeksinde %1,2’lik bir ağırlığa sa­hip. Ancak, son 25 yılda ortalama yıllık %5,3 oranında düşmüş. Bilgisayar aksamları hariç, mobil zil sesi, flaş bellek, yazılım gibi ürünler­deki bu artışı yapay zekâ ve program güncel­lemeleri gibi durumlara bağlıyorlar.

Son 10 yılda TÜFE’de ise Yazılım ve Hiz­met Grubu altında (zil sesi önceden çıkarıl­dı, yazılım hizmetlerin altına taşındı) artış oranları yıllık %7 civarından pandemi son­rası %50 ve %70 görmüşken şu anda %40 civarında. Asgari ücrete ve dolar kuru ar­tış oranına bakıldığında ise 2 dönem hariç hiçbir zaman son 10 yılda Yazılım ve Hiz­met Grubu artış oranının üzerinde olmamış. Şimdi federallere sormak lazım, ABD’de benzer kalem deflasyonda iken burada TÜ­FE ortalaması üzerindeki yolculuğunu ney­le açıklamak lazım? Kur, asgari ücret?

Kahve falı

Benzer bir durum Arabica kahve için de söz konusu. Son 10 yılda asgari ücret ve do­lar kurundan daha düşük artan Arabica kah­ve çekirdeği fiyatına karşılık bardak kahve fiyatının artışı hep daha fazla oranda olmuş. Federallere yine sormak lazım, acaba kre­di genişlemesinden mi kaynaklanıyor bu du­rum? Yoksa ana akımda neoklasiklerin iddia ettiği gibi ev ve araba almaktan ümidini ke­senlerin yarattığı kahve talebi patlaması mı? Atalet tüketici davranışlarında mı, fiyatlama davranışlarında mı?

Lloyd’s kahvesinde satılan Türk Kahvesi sayesinde sigortacılığın gelişimi kadar tarih­te eski olan kahvenin 40 yıllık hatırına acaba fal bakıp mı analizi daha derine indirmek la­zım? Veya bunun bir talep enflasyonu olma­dığını, hatta maliyet enflasyonu dahi olmadı­ğını daha nasıl anlatmalı? Faizin bütçede pa­yı %15 seviyesine gelmişken eğer bütçe açığı ve kamu harcamaları neoklasik ana akım or­todoksların iddiası ile enflasyonun nedeni ise faizin enflasyonda payının en az %15 olduğu­nu kabul etmek gerekmez mi?

Biz bir aileyiz ütopyam

Bolt CEO’su Ryan Breslow "şirkette aslın­da olmayan sorunları onlar yaratıyor” diye­rek tüm HR ekibini işten çıkardı diye haber­ler ve sosyal medya sallandı. Palantir kurucu­su Joe Lonsdale ise bunu öngördüğü için HR departmanı kurmadığını X’te yazarak tartış­maya katıldı. Aslında herşey Avustralya’da “HR Team Dance” videosunun viral olması ile başladı. O günden sonra hiçbir şey normal değil. Bizim özelimizde detaylarını “Ütopya” yazımızda ele almıştık. Google “best practi­ce”, Wikipedia “deliverables”, Harvırt “keyz sıtadi”, bench PPT manday derken yapay zekâ çıktı mertlik bozuldu. Yönetim danışmanlığı noktasında da işler yapay zekâ ile pek parlak değil. Şirketler artık dış kaynak kullanımına soru işareti ile bakıyor, eskisi kadar para ver­mek istemiyorlar (Hu, 2025, fnlondon.com). Yapay zekânın sahte referansları ile üretilen Çalışma Bakanlığı işgücüne ait rapor nede­ni ile Avustralya devletine 290 bin dolar geri ödemek zorunda kalınması bir başka örnek (McGuirk, 2025, APnews.com).

I Want to Believe X-Files

ABD Savaş Bakanlığı ikinci dalga UFO (UAP) dosyalarını açıkladı. Bütçe açığı nede­ni ile hesap verilebilirlik ve şeffaflık kapsa­mında, Trump’ın ilk dönem son başkanlık ka­rarı ile başlayan süreç ile açıklanamayan hava fenomenlerine dair bilgiler paylaşılmaya baş­landı. Kongrede “H.R.1187 — 119th Congress (2025-2026)” Tim Burchett tarafından öne­rilen yasa (UAP Transparency Act) ile Baş­kanın her federal kuruma, tanımlanamayan anormal olaylarla (UAP) ilgili tüm kurum ka­yıtlarını gizlilikten çıkarmasını ve bu kayıtla­rı kurumun kamuya açık bir web sitesinde ya­yınlamasını emretmesini gerektirmekte.

Kongre, veri toplama ve sınıflandırma stan­dartlarını yönetmesi için “Tüm Alan Anomali Çözüm Ofisi’ni (AARO)” kurdu, bu konularda­ki gizli bilgileri açıklayan askeri personeli ve görevlileri korumayı hedefleyen “UAP Whist­leblower Protection Act” çalışmalarını gün­deme aldı. Son dönemde ABD’de konuya yakın birçok bilim insanı öldü haberleri ile konu Fox Mulder ve Dana Scully boyutuna geldi.