Faktoringde banka ile faiz makası kapandı

Finansal Kurumlar Birliği (FKB) Başkanı Ali Emre Ballı, faktoring sektöründe banka kredi faizleri ile makasın kapandığını, bazı faktoring şirketlerinin ise bankaların sunduğu oranların altında finansman sağlayabildiğini açıkladı. Ballı, “Banka dışı finans, reel sektörün finansman yapısında artık tamamlayıcı değil, sistemin kalıcı bir parçası haline geliyor” dedi.

Bir dönem yüksek ma­liyetli olduğu için ban­kaların gerisinde tu­tulan, reel sektörün finans­manında daha çok “mecbur kalındığında başvurulan” ka­nal olarak görülen faktoringde dengeler değişiyor. Kaynak­lardan edinilen bilgiye göre, banka kredileri ile faktoring finansman maliyetleri arasın­daki makas son dönemde be­lirgin biçimde kapanırken, or­ta risk grubundaki işlemlerde faktoring oranları yüzde 45- 55 bandında seyrediyor. Hat­ta, bankaların 3 puan altında finansman sağlayan şirketle­rin de olduğu söyleniyor.

Finansal Kurumlar Birliği (FKB) Başkanı Ali Emre Bal­lı konuya yönelik olarak, bazı faktoring şirketlerinin banka­ların sunduğu oranların altın­da finansman sağladığı bil­gisini doğruladı. DÜNYA’ya konuşan Ballı, banka ile fak­toring arasındaki faiz maka­sının, bu ölçüde daralmasının sık görülen bir gelişme olma­dığını, rekabet nedeniyle şir­ketlerin kendi kâr marjları­nı da daraltabildiğini söyledi. FKB üyesi şirketlerin kaynak maliyetlerinin farklılaştığı­nı belirten Ballı, şirketlerin banka kaynaklarının yanı sı­ra ÖST, sukuk ve halka arz gi­bi sermaye piyasası araçlarını da kullandığını söyledi.

Finansmanın maliyeti kadar hızı da önemli

Ballı, sıkı para politikası­nın finansman maliyetleri ve finansmana erişim koşulları üzerinde etkili olduğunu be­lirterek, şirketlerin yalnızca yatırım kararlarında değil, iş­letme sermayesi ve nakit akı­şı yönetiminde de daha seçici hareket ettiği bir dönemden geçildiğini ifade etti.

KOBİ’lerde bu etkinin daha belirgin olduğunu belirten Bal­lı, finansmana erişimin artık yalnızca “kredi bulunabiliyor mu?” sorusuyla değerlendi­rilmemesi gerektiğini söyledi. Finansmanın maliyeti kadar vadesinin, erişim hızının ve işletmenin ihtiyacına uygun biçimde yapılandırılmasının da önem kazandığını ifade etti.

Kredi kararlarının bankalar­da daha uzun sürebildiğini be­lirten Ballı, faktoring ve finans­man şirketlerinde karar alma süreçlerinin daha kısa sürede tamamlandığını, leasingde de işlemlerin daha hızlı sonuçlan­dırılabildiğini ifade etti.

Banka dışı finansın payı yüzde 22

Bankacılık dışı finansman kesiminin genel pazar payının yaklaşık yüzde 22 olduğunu belirten Ballı, FKB üyesi şir­ketlerin finansman odaklı bö­lümünün payının ise yaklaşık yüzde 5 seviyesinde bulundu­ğunu söyledi. Ballı, banka dışı finansmanın bankaların müş­terilerini sistemden çıkarması anlamına gelmediğini, amaç­larının Türkiye’deki toplam fi­nansman pastasını büyütmek ve finansal ürün çeşitliliğini artırmak olduğunu ifade et­ti. “Banka dışı finansı banka­cılığın alternatifi olarak değil, finansal sistemin toplam ka­pasitesini genişleten bir yapı olarak görüyoruz” diyen Ballı, Türkiye’nin ihtiyacının tek bir finansman kanalının büyüme­sinden ziyade finansman kay­naklarının çeşitlenmesi oldu­ğunu vurguladı.

Banka dışı finansın payı­nın artmasının reel sektörün daha fazla finansman aracına erişebilmesi, sermayenin eko­nomide daha etkin dolaşması ve finansal sistemin daha di­rençli hale gelmesi anlamına geldiğini belirten Ballı, bunun için kaynak çeşitliliği, sermaye piyasalarıyla entegrasyon, tek­nolojik altyapı ve düzenleyici çerçevenin birlikte ele alınma­sı gerektiğini söyledi.

FKB sektörleri büyümeye devam ediyor

FKB’nin beş sektörden oluş­tuğunu belirten Ballı, bunları faktoring, leasing, tasarruf fi­nansman, finansman ve varlık yönetim şirketleri olarak sıra­ladı. FKB’ye bağlı beş sektörün toplam aktif büyüklüğü yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dö­nemine göre yüzde 72 artarak 1 tril­yon 897 mil­yar TL’ye, toplam alacak­ları yüzde 70 artışla 1 trilyon 366 milyar TL’ye, özkaynakları ise yüzde 72 ar­tarak 378 milyar TL’ye ulaştı. Toplam müşteri sayısı 7 mil­yon 27 bin 742, çalışan sayısı ise 21 bin 132 oldu.

Leasing yatırım, finansman araç odaklı

Leasing şirketlerinin fi­nansmanını doğrudan yatı­rım ve üretim odaklı alanlara yönlendirdiğini belirten Bal­lı, yüksek faiz ve sıkı finansal koşullara rağmen yatırım ta­rafındaki talebin devam etti­ğine dikkat çekti. Finansman sektörünün ise yaklaşık yüz­de 88 oranında araç, kamyon ve otobüs finansmanı yaptı­ğını belirten Ballı, markalarla yapılan iş birlikleri sayesinde araç finansmanında daha uy­gun şartlarda kredi verilebildi­ğini söyledi.

Ödeme disiplini ve NPL yakından izleniyor

Finansman maliyetlerinin yüksek seyrettiği ve şirketlerin nakit akışının daha hassas ha­le geldiği dönemde ödeme per­formansına ilişkin göstergele­rin yakından izlenmesi gerek­tiğini belirten Ballı, 2026’nın Ocak-Haziran döneminde bankalara ibraz edilen 481 bin keşideciye ait 7,2 milyon adet çekin toplam tutarının 5 tril­yon 376 mil­yar TL olduğunu söyledi.

Ballı, yılın ilk çey­reğinde finansal kirala­ma, faktoring, finansman ve tasarruf finansman şirket­lerinde takipteki alacakların toplamının 27 milyar TL, NPL oranının ise yüzde 2’ye yakın olduğunu belirtti.

Takipteki alacaklar, karşı­lıksız çekler, protestolu senet­ler ve tahsilat sürelerinin tek başına değerlendirilmeme­si gerektiğini vurgulayan Bal­lı, bu göstergelerin şirketle­rin nakit döngüsü, finansman koşulları ve ekonomik aktivi­tenin seyriyle birlikte okun­ması gerektiğini söyledi. Bal­lı, bugün işletmeler açısından bilanço yönetiminin yanı sıra nakit akışı yönetiminin de çok daha önemli hale geldiğini be­lirtti. Özellikle vadeli ticare­tin yoğun olduğu sektörlerde alacağın ne kadar sürede tah­sil edildiğinin, hangi finans­man aracıyla yönetildiğinin ve işletmenin vade uyumunun fi­nansal dayanıklılık açısından belirleyici olduğunu ifade etti.

Takipteki alacaklarda bankalardan ayrışma

Ballı, bankalarda takipte­ki kredilerde artış yaşanırken FKB üyesi şirketlerde aynı öl­çekte bir artış görülmediği­ni söyledi. Faktoring, leasing ve finansman şirketlerinin fi­nansman sağlarken hem ala­caklıyı hem de borçluyu birlik­te analiz ettiğini belirten Ballı, nakit akış döngüsünün de dik­kate alındığını ifade etti.

Banka ve mali kurumlardan 46 milyar TL’lik alacak satışı

Varlık yönetimi şirketlerine de değinen Ballı, “Şu anda cid­di oranda alacak satın alınıyor. Tahsilat oranlarında da bir sı­kıntı yok” değerlendirmesinde bulundu.

2026’da banka ve diğer mali kurumlardan yaklaşık 46 mil­yar TL’ye yakın alacak satışı gerçekleştiğini belirten Ballı, yıl sonuna kadar bu rakamın 90 milyar TL olmasını bekledik­lerini söyledi. Geçen yıl banka­lardan 65 milyar TL alacak sa­tışı gerçekleştirildiğini aktar­dı. Ballı, alacak satışlarındaki artışın doğrudan ekonomideki bozulma olarak yorumlanma­ması gerektiğini, bankaların bilanço yönetimi tercihlerin­deki değişimin de bunda etkili olduğunu belirtti.

Dijitalleşmede güçlü altyapı

FKB’nin dijitalleşme konu­sunda da çalışmalar yürüttü­ğünü belirten Ballı, faktoring işlemleri için mükerrer finans­manı engelleyen bir sistem ge­liştirdiklerini söyledi.

Leasing sektöründe tescil sistemi, FKB bünyesinde ise ortak bulut hizmeti bulundu­ğunu belirten Ballı, bu alanlar­da önemli mesafe alındığını ifade etti.

Önümüzdeki dönemde KYC, yüz tanıma ve yapay zeka gibi teknolojilere yatırım yaparak bu hizmetleri üye şirketlerin kullanımına sunmayı hedefle­diklerini belirtti.

"1 Ekim’de yürürlüğe girecek düzenleme olumlu etkiler”

FKB’nin dikkat çeken sektörlerinden birinin tasarruf finansman olduğunu belirten Ballı, BDDK düzenlemeleriyle sektörün daha güvenli ve denetimli bir yapıya kavuşmasının da vatandaşların güvenini artırdığını ifade etti. Ballı, üye şirketlerin sektörü vatandaşlara doğru anlatmasının ve yüksek faiz oranlarının yanı sıra tasarruf kültürünün de büyümeye katkı sağladığını söyleyerek, vatandaşların ev ve araç alma isteğinin bu sektöre yönelimi artırdığını ifade etti. Ballı, geçmişte 54 şirket bulunan sektörde düzenlemeler sonrasında şirket sayısının 6’ya düştüğünü, ardından üç şirkete daha lisans verilmesiyle toplam sayının 9’a yükseldiğini söyledi.

1 Ekim’de yürürlüğe girecek yeni sözleşme limiti düzenlemesinin finansmanı daha geniş bir kesime yayacağını belirten Ballı, düzenlemenin sektör üzerinde olumlu etkisi olmasını beklediklerini söyledi.

2027 daha rahat olacak

Ali Emre Ballı, Türkiye ekonomisine ilişkin beklentilerini de paylaştı. Para politikasının enflasyonu kontrol altına almasıyla faiz oranlarının kademeli olarak düşmesini beklediklerini belirten Ballı, 2027 yılı için daha rahat bir Türkiye ekonomisi öngördüklerini söyledi. Ballı, 2027’de tartışmanın yalnızca büyümenin ne kadar olacağı değil, büyümenin hangi finansman koşulları altında gerçekleşeceği üzerine yoğunlaşacağını söyledi. Ballı, Türkiye’nin önümüzdeki dönemde yalnızca daha fazla finansmana değil, daha çeşitli finansman kanallarına ihtiyaç duyacağını vurguladı.

Özkaynaklarınızı güçlendirin

Ali Emre Ballı, reel sektör şirketlerine finansman yapıları konusunda önemli bir tavsiyede bulundu. Şirketlerin öz kaynaklarını güçlendirmesi ve yapılacak bir yatırımın mümkünse yarısını kredi, yarısını öz kaynakla finanse etmesi gerektiğini belirten Ballı, özellikle mevcut dönemde öz kaynakların güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Ballı, şirketlerin duran varlıklarını gerektiğinde satarak sermayelerini güçlendirmeleri gerektiğini söyledi. KOBİ’lerin tek bir finansman kaynağına bağlı kalmadan vadelerini, nakit akışlarını, işletme sermayesi ihtiyaçlarını ve yatırım finansmanını birlikte planlamaları gerektiğini belirtti. Bankaların kendi bilanço ve koşullarına göre hareket ettiğini belirten Ballı, şirketlerin “bankada limitim var, kullanırım” anlayışıyla hareket etmemesi gerektiğini, finansman koşullarındaki değişimlere karşı hazırlıklı olmaları gerektiğini ifade etti.