Fitch’in küresel büyüme revizyonu ve Türkiye’nin stratejik konumu

Küresel ekonomide son yılların en çok tar­tışılan başlıklarından biri de büyüme hız­larının giderek yavaşlaması ve farklı bölgeler arasındaki ayrışmalar…

Pandeminin yarattı­ğı arz zinciri kırılmaları, jeopolitik gerilim­ler, enerji fiyat şokları ve para politikaların­daki sert sıkılaşmalar; dünya ekonomisini bir “düşük büyüme – yüksek enflasyon” çıkmazı­na sürüklemişti. Tam da bu ortamda uluslara­rası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch’in 2025 yılı küresel büyüme tahminini %2,2’den %2,4’e yükseltmesi, küçük gibi görünen ama derin anlamlar barındıran bir gelişme olarak dikkat çekiyor diyebilirim.

Fitch’in bu revizyonu özellikle Çin ve Euro Bölgesi’ndeki toparlanma sinyallerine dayanıyor. Yani ABD’nin koyduğu ek vergiler Çin’i zorlasa da, Çin para biriminin değer kaybet­mesi ve ihracat fiyatlarının düşmesi sayesinde mallarını farklı ülkelere yönlendirmeyi başardı. Bu da Çin ekonomisinde yeniden bir hareketlen­me olduğunu göstermekte.

Avrupa’da ise sanayi üretimi toparlanmaya başlarken, enerji fiyatları­nın da fazla oynamaması küresel ekonomiye dair beklentileri olumlu etkiliyor. Hindistan ise adeta küresel büyümenin motoru haline geliyor. Yüzde 6,9’luk büyüme beklentisi, sadece Asya’nın değil, tüm dünyanın ticaret akışlarını etkileyecek nite­likte. ABD cephesinde de tablo karmaşık. Yüksek faiz ortamının yatırımlar üzerindeki baskısı ve borçlanma maliyetlerindeki artış, ekonomide ya­vaşlamanın bir müddet daha devam edeceği sin­yallerini artırıyor. Yani küresel ekonomi “umut ile temkin” arasındaki dar koridorda yol alıyor.

Türkiye için stratejik çıkarımlar

Türkiye açısından küresel büyümenin yukarı yönlü revize edilmesi, ihracat ve sermaye akım­ları bakımından bir fırsat penceresi açıyor.

Avrupa’nın enerji güvenliği konusundaki açık­ları, Türkiye’yi doğal gaz ve yenilenebilir ener­ji lojistiğinde bir merkez ülke haline getirebilir. Hindistan’ın büyüme ivmesi, Türk şirketleri için yeni pazarlar anlamına geliyor. Çin’in toparlan­ma süreci ise Asya ile Avrupa arasında bir tica­ret köprüsü olan Türkiye’nin jeostratejik rolünü daha da pekiştiriyor. Ancak bu fırsatların değer­lendirilebilmesi için içeride sağlam bir zeminin bulunması şart…Yüksek enflasyon, kur dalgalan­maları ve finansman maliyetleri, Türkiye’nin kü­resel trendlere uyumunu zorlaştırıyor. Fitch’in revizyonunun Türkiye’ye somut fayda sağlama­sı, büyük ölçüde içeride fiyat istikrarının ve ön­görülebilirliğin sağlanmasına bağlı.

Küresel rekabetin yeni parametreleri

Bu sadece büyüme rakamlarına bağlı değil, ay­nı zamanda büyümenin niteliği de önem taşıyor. Dijitalleşme, yapay zekâ uygulamaları, yeşil dö­nüşüm ve enerji verimliliği, ülkeler arası reka­bette yeni parametreler haline geldi.

Türkiye’nin küresel değer zincirlerinde daha üst bir basamağa çıkabilmesi için bu alanlarda cesur adımlar atması gerekiyor. Örneğin; Avru­pa’nın karbon düzenleme mekanizması devreye girdiğinde, karbon yoğun sektörlerdeki ihracat­çılarımız daha yüksek maliyetlerle karşılaşacak. Bu durumda Türkiye’nin hem çevre dostu yatı­rımları artırması hem de teknoloji odaklı üre­time yönelmesi kaçınılmazdır. Fitch’in büyü­me revizyonu işte bu nedenle Türkiye’ye sadece “dışarıdan gelen bir rüzgâr” değil, aynı zamanda “içeride yapılması gerekenleri hatırlatan bir uya­rı” niteliği de taşıyor.

Jeopolitik konumun ekonomik anlamı

Türkiye’nin Doğu ile Batı arasındaki coğrafi avantajı sıkça dile getiriyoruz. Ancak artık mese­le sadece lojistik bir köprü olmak değil…

Enerji akışlarında güvenilir bir merkez, fi­nansal piyasalarda bölgesel bir cazibe noktası, teknolojide üretim ve Ar-Ge üssü haline gelme­si gerekiyor. Küresel büyüme hızla Asya ekseni­ne kayarken, Türkiye’nin kendisini sadece Av­rupa’ya değil, Hindistan’dan Çin’e uzanan geniş pazara entegre etmesi stratejik bir zorunluluk haline geliyor.

Küçük revizyon, büyük soru

Fitch’in küresel büyüme tahminindeki küçük revizyon, aslında büyük bir soruyu gündeme ta­şıyor: “Türkiye bu değişen dünyada nasıl bir rol oynayacak?” Bence doğru politikalar hayata ge­çirilirse, ülke sadece küresel büyümeden pay al­makla kalmaz, aynı zamanda yeni küresel eko­nomik mimarinin şekillenmesinde de söz sahibi olabilir. Küresel ekonomide her küçük sayı, bü­yük anlamlar taşır. Bazen %0,2’lik bir revizyon, koca bir kıtanın, hatta bir ülkenin gelecekte­ki stratejik yönünü belirler. Türkiye’nin önün­de de tam olarak böyle bir dönem var. Seçenek net: “Ya dalgaların sürüklediği bir yolcu olmak, ya da küresel akıntının yönünü belirleyecek bir rota çizmek.”