Giyim işçisi yılda 405 bin mücevher işçisi 18.8 milyon lira üretiyor

Vahap MUNYAR
Vahap MUNYAR İŞ DÜNYASINDA DİYALOG vahap.munyar@dunya.com

İSTANBUL Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, Başkan Yardımcıları İrfan Özhamaratlı ve Sadık Ayhan Saruhanlı ile birlikte “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu-2020” araştırmasını açıklamadan önce günün anısına basılan 15 Ağustos 1971 tarihli İSO Dergisi’ni gösterdi:

  • İstanbul Sanayi Odası Dergisi: 100 Büyük Firmanın Cirolarını açıklıyoruz.

O dönemde yayın yönetmenliğini Babür Ardahan’ın yaptığı dergiye baktım, dönemin İSO Yönetim Kurulu Başkanı Ertuğrul Soysal’ın yazısını gördüm:

  • 100 Büyük Firmayı Açıklarken…

Soysal’ın yazısının şu bölümü dikkatimi çekti:

-Kamu kuruluşlarının öz sermayesinin 1.5 kat, özel sektörün ise 2.2 kat ciro elde etmesi, kamu kuruluşlarında nisbi ataleti ifade ediyor.

Soysal, kamu-özel sektör işçisi verimliliği karşılaştırması da yapmıştı:

-En çok dikkat çeken nokta ise kamu sektöründe işçi başına cironun 92 bin lira oluşu, buna karşılık özel sektörde bu rakamın 150 bin lirayı aşmasıdır.

Ardından şu saptamayı yapmıştı:

-İşçi başına düşen üretim aracı değerinde kamunun büyük üstünlüğüne rağmen özel sektör verimlilik üstünlüğünü gene kendi tarafında tutuyor

O dönemde ülkemiz ekonomisinde Kamu İktisadi Teşebbüsleri’nin (KİT) önemli ağırlığı vardı. Ancak, iyi yönetilmedikleri tartışılıyordu. Ertuğrul Soysal, 15 Ağustos 1971 tarihli İSO Dergisi’nde “100 Büyük Firmayı Açıklarken” yazısında o nedenle kamu-özel sektör işçisinin üretim başarısı karşılaştırmasına yer vermişti.

Soysal’ın yazısını okuduktan sonra “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu-2020”araştırmasının “İşgücü Verimliliği” bölümünü inceledim:

  • 2018: “En Büyük 500”de çalışan başına üretimden net satışlar yüzde 31.3 arttı, 1 miyon 271 bin 218 lira oldu.
  • 2019: Çalışan başına üretimden net satışlar yüzde 15.4 büyüdü, 1 milyon 466 bin 534 liraya yükseldi.
  • 2020: Çalışan başına üretimden net satışlar yüzde 12.1 arttı, 1 milyon 643 bin 882 liraya çıktı.

Araştırmada 2020 yılı ile ilgili şu saptama yer aldı:

-İşgücü verimliliğindeki artış oranı 2020’de son 3 yılın en düşük seviyesinde gerçekleşti. Çalışan başına üretimden satışlar nominal olarak artış kaydetmekle birlikte TÜFE enflasyonu ile indirgendiğinde reel olarak yüzde 2.2 düşüş gösterdi.

Araştırmada 2020’nin işgücü verimliliği açısından zorlu bir yıl olduğu vurgulandı:

-Pandemi nedeniyle üretimde sıklıkla kesintiler yaşandı. Çalışanların sağlık sorunları oldu, çalışma saatleri azaldı. Bu nedenle 2020’de işgücü verimliliğinin reel olarak gerilemesi olağan görülmeli.

Araştırmanın “Sektörel Çalışan Başına Üretimden Net Satışlar” tablosunda birinci ve sonuncuya baktım:

  • Mücevherat, bijuteri eşyaları ve ilgili ürünlerin imalatı: 18 milyon 894 bin 836 lira.
  • Giyim eşyalarının imalatı:405 bin 479 lira.

Mücevher işçisi, pahalı ürün ürettiği için çalışan başına net satışlarda liderlik koltuğunda oturuyor.

Hazır giyim sektöründe işler “emek yoğun” yürüdüğü için, sektör oldukça yüksek istihdam yaratıyor, çalışan başına net satışları da düşük kalıyor.

Yani, bu durumun hazır giyim işçisinin başarısızlığı gibi algılanmaması gerekiyor…

Ana metal sanayi çalışan başına verimlilikte 3’üncü

 İSTANBUL Sanayi Odası’nın (İSO) “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu-2020”araştırmasının işgücü verimliliği bölümünde şu değerlendirme yer aldı:

-2020 yılında rafine petrol ürünleri, bilgisayarların, elektronik ve optik ürünleri ve diğer ulaşım araçlarının imalatı haricindeki tüm alt sektörlerde çalışan başına net üretimden satışlar 2019 yılına göre mutlak büyüklük olarak arttı.

Araştırmada sektörel sıralamayla ilgili şu değişikliğin altı çizildi:

-Ana metal sanayi, 2019 yılında yüksek verimlilikte 3’üncü olan tütün ürünleri imalatının yerini aldı, 2020’de 3’üncü sıraya yerleşti.

Çalışan başına üretimden satışlarda sektörel sıralama şöyle:

  • Mücevherat, bijuteri eşyaları ve ilgili ürünlerin imalatı: 18.894.836 TL
  • Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı:10.988.495 TL
  • Ana metal sanayi:3.439.320 TL
  • Tütün ürünleri imalatı:3.151.999 TL
  • Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı:3.013.164
  • Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı:2.082.604 TL
  • İçeceklerin imalatı:1.977.360 TL
  • Motorlu kara taşıtı, treyler ve yarı treyler imalatı: 1.939.769 TL
  • Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç):1.840.330 TL
  • Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı:1.706.468 TL
  • Madencilik ve taşocakçılığı:1.444.864 TL
  • Elektrikli teçhizat imalatı:1.315.060 TL
  • Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı:1.313.458 TL
  • Gıda ürünlerinin imalatı:1.189.673 TL
  • Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı:1.168.683 TL
  • Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç):1.139.461 TL
  • Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı:1.109.227 TL
  • Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı:1.069.448 TL
  • Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı:814.920 TL
  • Diğer ulaşım araçlarının imalatı:789.840 TL
  • Tekstil ürünlerinin imalatı:612.577 TL
  • Mobilya imalatı:501.849 TL
  • Giyim eşyalarının imalatı:405.479 TL

 

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar