Gümüş can yakabilir

Ons gümüşün dolar bazındaki grafiğine uzun vadeli baktığımızda içinden geçtiğimiz dö­nemdekinin dışında 2 tane çok ciddi yükseliş ol­duğunu görüyoruz. Bunlardan biri 1979 sonu di­ğeri de 2010-2011 yılları. Bu iki harekette de fi­yatlar çok hızlı yükselmiş ve devamında çok hızlı bir şekilde düşmüş.

Bugün de aynısı olacak de­mek istemiyorum ama genellikle bu tarz para­bolik hareketlerin geri dönüşleri can acıtıcı ola­biliyor. Bu tarz hareketlerin önemli bir özelli­ği düşüş başladığındaki ilk 1 haftada çok keskin hareketlerin yaşanması. Bahsettiğim iki dönem­de de düşüşün ilk haftasında gümüş zirvesinden %25 geri gelmiş. Sonra bir süre dinlenmenin ar­dından düşüş devam etmiş.

Hunt Biraderler zamanı

1979 başında gümüşün onsu 6 dolar civarın­dayken 1980 başında 50 dolarlara kadar yüksel­miş. Yani şu andaki yükselişten daha sert bir ar­tıştan bahsediyoruz. O dönem dünya bugüne gö­re daha enflasyonist bir periyottan geçiyordu, gümüşü destekleyen sebeplerden biri olarak bu gösterilebilir. Ama asıl mesele spekülasyon kay­naklı gümüş kıtlığı ve bunun devamında finansal piyasalarda oluşan gelişmelerden kaynaklandı.

Zaten bu tarz ürünlerin finansallaşması ve sert yükseliş zamanlarındaki yoğun talep de az önce bahsettiğim düşüşün başladığındaki sert hare­ketlere zemin hazırlıyor. Ters pozisyonda kalan yatırımcıların panikle satışa koşmaları dar bir kapıdan çok kişinin geçmeye çalışmasına neden oluyor ve haliyle de birilerinin bir yerleri incini­yor. Bu dönemdeki yükselişin şu andaki gibi yılın sonuna denk gelmesi de bir diğer rastlantı.

Küresel krizin beslediği yükseliş

Diğer sert yükseliş dönemi de 2010-2011 yıl­ları. 2010 başıyla 2011 ortası arasında gümüşte­ki artış oranı %188. 2008 krizi sonrası dönemde yaşanan parasal genişleme bütün finansal varlık­larda yükselişler yarattı. Gümüş de bundan nasi­bini aldı. Ayrıca dünya ekonomisindeki büyüme ve gümüşe olan sanayi talebi şimdiki gibi yine artışta rol oynadı. Ama tabii ki fiyatın aşırı böl­gelere gitmesi yine finansal spekülasyon sonucu oldu. Terse dönüşü de tetikleyen şeyler yine fi­nansal piyasalarda gümüşe ilişkin kontratlarda istenen teminatlardaki değişiklikler gibi gerçek talepten bağımsız sebeplerdi.

Müzik susarsa birileri ayakta kalabilir

2025’in tamaında gümüş %147 yükseldi. Her zaman olduğu gibi bu sert yükselişin arkasını doldurmaya gayret gösteren birçok kişi makul hikayeler yazmaya çalışıyor. Bunların elbette ki bir geçerliliği var. Fakat günün sonunda 2025 ön­cesinde de benzer bir durum vardı dünyada. Bir anda bütün üretimde kullanılan metaller gümüşe dönmedi. Daha öncekilerde olduğu gibi finansal spekülasyon gümüşü muhtemelen bu seviyele­re taşıyor. Daha ne kadar taşınır bunu kestirmek zor. Ama müzik sustuğunda sert geri çekilme­lerin olacağını görmek için kahin olmaya gerek yok. Evet tarih tekerrür etmez ama genellikle ka­fiyelidir. Bu tarz durumlarda doğru hareket her yükselişte pozisyon artırmak yerine azaltmaktır.