GYODER Başkanı, konut arzı konusunda uyarılarda bulundu: Piyasada sadece 3 aylık stok kaldı

Konut sektöründe arzın kritik seviyeye gerilediği uyarısında bulunan GYODER Başkanı Neşecan Çekici, arsa maliyetlerinin merkezi lokasyonlarda yüzde 70’e dayandığını kaydetti. Çekici, konut krizini çözmek için acilen “Konut Politikası Platformu” kurulması gerektiğini söyledi.

Gayrimenkul sektö­ründe konut arzı “dip” noktasına geri­ledi. Mevcut satış hızıyla pi­yasadaki sıfır konut stokunun sadece 3 ay içinde tükenece­ği uyarısında bulunan Gayri­menkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) Başkanı Neşecan Çekici, çözüm için bir çağ­rı yaptı. Arsa maliyetlerinin merkezi lokasyonlarda yüzde 70’e ulaştığına dikkat çeken Çekici, “Konut artık ulaşıla­maz bir noktada. Bu düğümü çözmek için kamu, özel sektör ve STK’ların bir araya gelece­ği bir ‘Konut Politikası Plat­formu’ kurulması artık bir ter­cih değil, zorunluluktur” dedi.

“Eğer aralık ayı performan­sı devam ederse 2-3 aylık sı­fır konut stokumuz var” di­yen Çekici, özel sektörün bu arsa fiyatları ile sosyal konut yapamayacağını ve erişilebi­lir konut sorununu çözme­ye talip olduklarını ifade et­ti. Çekici, çözüm önerileriy­le ilgili şunları söyledi: “Arsa maliyeti, toplam konut ma­liyetinin %50’sine ulaşıyor. Türkiye’de her 3 konuttan 1’i İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa’da satılıyor. Bu şehir­lerde belli bölgelerde kat kar­şılığı oranı %70’lere kadar varabiliyor. Gelişmiş ülke­lerde kamu arsaları, uzun va­deli tahsis veya kira modeliy­le özel sektöre açılıyor. Bu se­beple arsa maliyeti ortalama %20’lerde. Dünyanın ve bi­zim merkezimizde asıl konu konuta erişim. Biz bunun bü­tüncül politika ile çözülme­si gerektiğini düşünüyoruz. Devletin elindeki arsalar, gay­rimenkul geliştiricilerine bel­li bir proje dönemi için ödünç verilirse ve kamu–özel iş bir­liği yöntemi ve seri bir üretim mantığıyla üretim yaparsa on binlerce konut inşa edile­bilir. Bu model çerçevesinde yap-işlet-devret modeliyle bireysel değil kamusal kiraya veren yapı oluşturulur ve ki­racıyla kiraya veren arasında­ki problemleri ortadan kaldı­rırız. Arsa maliyeti sebebiyle oluşan fark da kiraları yarı ya­rıya düşürür.”

Kamu arsaları özel sektöre açılmalı

Kamunun kiraya veren ko­numunda olduğu bu modelin finansmanını, sermaye piya­sası enstrümanlarını da içine alan çeşitli senaryolarla des­tekleyeceklerini ifade eden Çe­kici, “Yani finansman için de devlete yük olmuyoruz; devlet­ten bir tek şey istiyoruz: ‘Arsa’. Bu projeyi hayata geçirebilir­sek hem konut üretim süreci­ni hızlandırabilir hem de kira fiyatlarını regüle ederek krize çözüm getirebiliriz. Özetle ka­mu arsaları özel sektöre açıl­malı. Karşılığında kiralık ko­nut üretimi, kentsel dönüşüm ve sosyal yükümlülükler ta­nımlanmalı. Nitekim arsa ma­liyetini çözmeden, erişilebilir konutu konuşamayız” dedi.

Konut Politikası Platformu kurulmalı

Çekici, Türkiye’de 10 yıllık bir konut politikası oluşturul­masının şart olduğunu dile ge­tirdi. Çekici, “TOKİ, bugüne kadar 1 milyon 740 bin konu­tu teslim etti, 280 bin konutun inşası sürüyor. TOKİ’nin ya­nı sıra özel sektörün de nasıl işin içine girebileceğini düşü­nüyoruz. Arsa, finansman, ta­sarım, konut tipleri net olarak planlanmalı. Bu amaçla ka­mu, özel sektör ve STK’ların katılacağı bir ‘Türkiye Konut Politikası Platformu’ oluş­turulması gerekiyor. Bu ma­sa ülkemizde konut sorunu­nu oluşturan ‘arsa konusunu önce detaylıca konuşmalı. Bi­zim de 3 yıldır vurguladığımız üzere; Yeni Konut Modeli ile kira fiyatlarını yarıya indir­mek ve kentsel dönüşüme ze­min hazırlamak istiyoruz” de­di. Neşecan Çekici’ye göre, bu politikanın 3 ayağı bulunuyor: Sermaye piyasaları temelli üretici finansmanı, uzun va­deli ve erişilebilir konut kre­disi modelleri, kamu arsaları üzerinden maliyet düşürücü iş birlikler.

Gayrimenkul sertifikasının değeri teslimatlarla artacak

Gayrimenkul sertifikaları, geçen yıl borsada işlem gör­meye başlamasıyla birlikte sektörde yeni bir yatırım ara­cı olarak öne çıktı. Neşecan Çekici, henüz geniş yatırımcı tabanına ulaşmayan sertifika modelinin zamanla dengesini bulacağını dile getirerek, ya­tırımcıların bu ürünü klasik bir borsa ürünü gibi değerlen­dirmemesi gerektiğini söyle­di. Sertifikaların değerinin; lansman, inşaat süreci ve tes­lim aşamalarıyla birlikte za­man içinde artacağını belirtti.

Gayrimenkul Zirvesi 27-28 Nisan’da

Neşecan Çekici, bu yıl 20’ncisi düzenlenecek GYODER Gayrimenkul Zirvesi'nin 27- 28 Nisan’da Zorlu PSM’de yapılacağını söyledi. Çekici, etkinlikte sektörün güncel gündeminin ele alınacağını ve geleceğe yönelik ortak bir bakışın oluşturulacağını söyledi. Zirvede dünyanın farklı bölgelerinden alanında uzman konuşmacıların da ağırlanacağını ifade eden Çekici, uluslararası deneyimlerin ve farklı perspektiflerin paylaşılacağı oturumlarla gayrimenkul sektörünün küresel gelişmeler ışığında değerlendirileceğini aktardı.

İkinci evini alanlara da kredi kolaylaşmalı

GYODER Başkan Yardımcısı Burak Kutluğ, bu yıl sektör açısından daha dengeli bir dönem öngördüklerini belirterek, seçim sürecine yaklaşılırken oluşabilecek parasal genişlemenin bir kısmının gayrimenkule yönelmesini beklediklerini söyledi. Faizlerdeki düşüş eğiliminin bu süreci destekleyeceğini ifade eden Kutluğ, asıl sorunun faizlerden ziyade BDDK kredi sınırlamaları olduğuna dikkat çekti. Mevcut düzenlemelerin konut talebini ağırlıklı olarak oturum amaçlı yönlendirdiğini belirten Kutluğ, ilk konutunu alacaklara destek sağlanırken ikinci ve yatırım amaçlı konut alımlarında krediye erişimin ciddi biçimde daraldığını vurguladı. “Konut yatırım aracı olarak görülmezse, üreticilerin arz tarafında ne kadar iştahlı olabileceği tartışmalı” diyen Kutluğ, Türkiye’de konutun yeniden yatırım aracı niteliği kazanmasının arzın canlanması açısından kritik olduğunu ifade etti. Geçtiğimiz yıl Türklerin yurt dışında 2,4 milyar dolarlık konut yatırımı yaptığına dikkat çeken Kutluğ, bu kaynağın yurt içine yönlendirilebilmesi için yatırım amaçlı konut alımlarında krediye erişimin önünün açılması gerektiğini söyledi. Üst segment ve sosyal konut tarafında önemli bir sorun yaşanmadığını belirten Kutluğ, orta segmentte ise çözüm üretilmemesi halinde arzın beklenen ölçüde harekete geçemeyebileceği uyarısında bulundu.

GYODER, okuryazarlık seferberliğine başlıyor

GYODER, kentsel dönüşüm sürecine yönelik okuryazarlık seferberliği başlatmaya hazırlanıyor. Neşecan Çekici, kentsel dönüşümde rehberlik rolünü üstlendiklerini belirterek, eğitim ve bilgilendirme çalışmalarına odaklanacaklarını söyledi. ‘Kentsel Dönüşümde Sıra Sizde, Rehberlik GYODER’de’ sloganı ile yola başladıklarını söyleyen Çekici, eğitimler ve rehberlik faaliyetleriyle sürece dair bilgi eksikliklerinin ve uygulamada yaşanan komplikasyonların azaltılmasının amaçlandığını belirtti.