HARA: Bağımsız bir sanat vahası

Günümüz çağdaş sanat ekosisteminde sergileme mekânları, yalnızca eserlerin sergilendiği beyaz küpler olmanın ötesine geçerek; düşüncenin, deneysel üretimin ve kolektif diyaloğun bir araya gelme imkânı bulduğu canlı yapılara dönüşüyor.

İstanbul’un kentsel ve kültürel temposunun çeperin­de, Kilyos yolunda, Uskumruköy’ün doğayla sarmalan­mış atmosferinde konumlanan HARA, bu dönüşümün Türkiye’deki en özgün ve ilham verici örneklerinden biri olarak karşıma çıktı.

Şehrin dışında, sanatın içinde

1992-94 yıllarında Londra'da Harrow School of De­sign and Media'da seramik, daha sonra San Francis­co'da Academy of Art College'ın heykel bölümünü biti­ren değerli sanatçımız Canan Bozbağ tarafından 2022 yılında kurulan HARA, adını doğanın bağrında yer alan ve bünyesinde yaşamı, potansiyeli barındıran bir sığı­nak hissiyatından alıyor. Bozbağ’ın bağımsız ve esnek bir kültür-sanat alanı kurgulama vizyonu; katı kurum­sal sınırlar yerine sanatçıların hayal gücüne alan açan, mekânla ve doğayla kurulan derin diyalogları teşvik eden bütüncül bir yaklaşımı merkeze yerleştiriyor.

Yaklaşık 5.000 metrekarelik bir alana yayılan, mima­ri tasarımı Ertan Ergöçmen, Özgür Karasu ve Cengiz Kurt imzasını taşıyan bu yapı; peyzaj mimarı Ermanno Casasco’nun tasarladığı ve kalıcı heykel koleksiyonuna ev sahipliği yapan bahçesiyle sanatı doğanın ritmiyle buluşturuyor. HARA’nın Türkiye çağdaş sanatına sun­duğu katkı, kuşkusuz sadece fiziksel bir mekân sağla­makla sınırlı değil. Şehrin merkezî sanat akslarının ve piyasa odaklı dinamiklerinin dışında kalabilme cesare­ti, HARA’yı bağımsız üretimler için kritik bir özgürleş­me vahasına dönüştürüyor.

Sürece alan açıyor

Güneş Terkol’un “Ses Manzaraları” sergisiyle başla­yan yolculuk, “Bir Yer Var” ve yakın dönem projeleriyle devam ederken; platformun sanat politikasının merke­zinde "süreç odaklılık" yer alıyor. Küratoryal yaklaşım, bitmiş bir nesneyi sergilemekten ziyade; sanatçının araştırma, deneme ve mekâna özgü üretim safhalarını desteklemeyi hedefliyor.

Platform bünyesinde hayata geçirilen Haravan sa­natçı misafir programı ise, sanatçılara konaklama ve odaklanma imkânı sunarak çağdaş sanat pratiğinde sıklıkla ihmal edilen "yavaşlama ve derinleşme" olana­ğını yeniden tesis ediyor. Müzik, performans, dans ve disiplinlerarası atölyelerin doğa ve ekoloji temalarıy­la kesiştiği bu ekosistem, genç ve bağımsız sanatçıla­ra risk alabilecekleri, ezber bozabilecekleri güvenli bir alan kurguluyor.

Sanat bahçeye taşıyor

HARA’nın öğrenme programı, ziyaretçilerini mekâ­nı doğallığıyla doğrudan deneyimlemeye davet ediyor. Çocuk atölyeleri, geniş bahçede gerçekleştirilen uygu­lamalı etkinlikler, katılımcıların ekolojik farkındalık kazanmalarına da yol açıyor.

HARA; Canan Bozbağ’ın vizyoner kuruculuğunda, Türkiye çağdaş sanat sahnesine taze bir nefes, merke­ziyetsiz bir dinamizm ve bağımsız bir üretim modeli kazandırmış durumda. Uskumruköy’de filizlenen bu nitelikli alan, sanatla yaşamanın ve sanatı doğayla iç içe tecrübe etmenin ne kadar dönüştürücü olabileceğini bizlere bir kez daha hatırlatıyor.

Bağımsız alanlar neden önemli?

Türkiye’nin küresel ölçekte nitelikli bir kalkınma hamlesi yakalayabilmesi, kuşkusuz çağdaş sanatı ve kül­türel sermayeyi stratejik bir kaldıraç olarak görmesin­den geçiyor. HARA gibi yenilikçi ve bağımsız projelerin çoğalması; hem entelektüel birikimimizi zenginleşti­recek hem de ülkemizin yaratıcı potansiyelini geleceğe taşıyacak en güçlü ilham kaynaklarından biri olacaktır.