Hırvatistan ekonomisi ‘Startup’la büyüyor

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

AB’nin 28. üyesi Hırvatistan 4 milyonluk nüfusa sahip. 3 teknopark bölgesine (Zagrep, Vodojan ve Split) dengeli dağılan startup’lar büyümenin lokomotifi ve işsizliğin panzehiri oluyor. Değişen sanayi yapısıyla orta gelir üstü bir Avrupa ülkesi olma yolunda ilerliyor.

Uzun bayram tatili bana dünyada olup bitenleri inceleme olanağı tanıdı. Startup’çılıkta Hırvatistan örneği dikkatimi çekti, sizlerle paylaşmak istiyorum. Hırvatistan; Almanya ve Hollanda ile birlikte 3 merkezden biri konumda.

Eski Yugoslavya’dan doğan bu 4 milyonluk ülkede 3 teknopark bölgesine (Zagrep, Vodojan ve Split) dengeli dağılan startup’çılık aynı zamanda işsizliğin panzehiri olmaya aday…

2015 sonrası hızlanan startup’çılık çok yaygın bir sektör yapısı gösteriyor. Bunlar arasında elektrikli oto Rimac en önde gideni. Şirketler piyasa değeri sıralamasında Avrupa’da 135’incilikle 30 binincilik arasında yer buluyor. Şirketlerin büyüklük kazanmamasında en büyük etken “melek yatırımcı” vb. destek araçlarının azlığı. Ancak AB ülkelerinin dikkat çekmesiyle startup’çılığın yükselişe geçmesini bekliyorum.

Kişi başına gelirin 14 bin dolar olduğu ülke yılda 15 milyon turist çekiyor… Tipik bir turizm ülkesi. Startup’çılığın ivmelediği sanayi yapısıyla Hırvatistan’ın orta gelir üstü bir Avrupa ülkesi konumuna yükseleceği kesin. Bu gelişmenin bence 3 nedeni var:

1- Tito döneminde uygulanan de-centralize rejim ve kendi kendine yönetim uygulaması, ülkede bir girişimci dünyasını ortaya çıkardı.

2- Almanya’ya yarım milyon işçi yollayan bu ülkeye insanlar birikimiyle “kesin dönüş” yaptı. Tito onların küçük girişimci olarak bağımsız çalışmalarına izin verdi.

3- Yugoslavya’nın dağılmasından sonra çok yoğun olarak uygulanan özelleştirmede girişimciler “keseye uygun” girişimleri başarıyla işlettiler.

Bu uygulamada darboğaz ne?

1- Startup’çılık sektör seçimlerinde dar bir alana oturuyor. Dünya talebi yerine servis sektörünün beklentilerini karşılayan bir yapı egemen. Şirketlerin satışında İsrail uygulamasındaki “milyar dolar”’ rakamına ulaşmak zor.

2- Eko-sistem zayıf, bu nedenle ortaya çıkan şirketler sinerji etkisi yaşayamıyor. Hırvatistan, parçalanan Yugoslavya’dan doğan 6 ülke içinde en istikrarlısı. 2000 yılı sonrasındaki makro istikrar önlemlerinin payı bunda çok büyük.

2013’de AB’nin 28. üyesi olarak kabulü yanında, para biriminin Euro karşısında dengeli kuru, özgür seçimler ve demokratik reformlar girişim dünyasının önünü açmışa benziyor.

Darısı, başta Türkiye, tüm gelişmekte olan dünyanın başına diyelim....

GÜNÜN NOTU:

Vasvi Çiftçioğlu–Derya Özokutan çiftinin yaptığı ‘’Teslimat’’ İspanya’da Goya Film Festivali’nde ‘’Büyük Ödül‘’ aldı, kutluyorum...

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar