7 °C
Serbest Kürsü
Serbest Kürsü

Hukuk bilimi açısından sınav sorularında normalite

Av. Cengiz AŞKAN - (LL.M) / Antalya Barosu

Sınav, öğrenmeyi/düşünmeyi, yeteneği/yetkinliği kontrol (ölçme/değerlendirme) için yapılır. Sınav, amaç değil geleneksel/bilimsel bir araçtır. Amaçlaştırılması hukukla, bilimle bağdaşmaz. Faydasız ve olumsuz sonuçlar üretir. Konu/öz yerine soruya/sınava odaklanıldığında düşünme/düşünce sistemi bozulur. Boşa çabalayan bir sisteme ve insan topluluğuna yol açar. Ortada sağlıklı düşünce/bilim kalmaz, sadece bir engelleme sistemi kurulmuş olur. Hukuk bilimi ve hukuk devleti bu sistemi reddeder.

Hukuk bilimi, hukuk devleti olmanın bir gereği olarak sınavla/sorularla ilgilidir/ilgilenir. Ölçeme ve değerlendirmenin doğru/hukuka uygun yapılabilmesi için sınavın/sorunun hukuka uygun olması gerekir. Kaldı ki, sınavlar da esas olarak kamusal alanda yer alır ve kendine özgü bir ekonomi içerir.

Sınav/soru; neyi nasıl ölçmek ve değerlendirmek gerektiği istemine bağlı olarak şekillenir/belirlenir. Sınav/soru, bir zorlama/dışlama/olumsuzlama amaç ve ortamı değil ölçme ve değerlendirme yöntemidir. Sınav ve sorunun hukukla, hukuk bilimi ile ilgisi burada başlar ve devam eder.

Anayasa , Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi , Milli Eğitim Temel Kanunu , Yüksek Öğretim Kanunu , Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve diğer bağlantılı mevzuat ve alt mevzuatın ilgili bölüm ve maddeleri sınav ve soruların hukukunu/normlarını oluşturur.

Ölçülülük, bilimsellik, eşitlik, tarafsızlık ve objektivite, hakkaniyet ilkeleri gereğince de sınav ve soruların keyfi ve ekstrem (aşırı, uç, sıra dışı) durumu değil normali/ normaliteyi yansıtması gerekir. Normalin içinden, ilkeler doğrultusunda özenle/dikkatle daha iyiyi, en iyiyi seçebilen sınav/soru hukuken başarılıdır. Aksi hal yani keyfilik ve ekstrem kurgu kendiliğinden başarısızlığa dönüşür.

Ölçme ve değerlendirme özel bir bilimsel alan olduğu gibi, sınav/soru sisteminin de ana kimliğidir. Veriyi doğru tanımlamak/belirlemek, ölçüyü doğru koymak ve değerlendirmeyi doğru yapmak gerekir. Yine değerlendirmede, ölçü/ölçüt ve amaç çok önemlidir. Güvenilirlik, geçerlik, kullanışlılık ölçme araçlarında var olmalıdır.

Konu ve kişi, sınav/soru bağlamının diğer asıl unsurlarıdır. Her soru sorma bir arayıştır . Dolayısıyla konuda ve kişinin bilgisinde/yeteneğinde/becerisinde ne aradığınız çok önemlidir. Aradığınız muhakkak hukuki/bilimsel olmalı, amaç/mantık/anlam içermelidir.

Hukuk/mevzuat, sınav/soru alanı için de normatif adalet gerekleri öngörmüştür. Hukuk ve adalet gereklerinin sınav/soru ekseninde; sınavı yapanlar, soruyu soranlar ve idarece gözetilmesi beklenen bir husustur. Aksi halde hukuk bu duruma, idari itiraz ve iptal davası yolu ile müdahale eder ve adaleti tesis eder. Hukuk bilimi açısından sınav sorularında normalite, adaleti/hakkaniyeti temsil eder. İlgilinin/hak sahibin, hukukunu korur ve gerçekleştirir.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap