İran’da “Doğan Güneşin Kuşu” sustu!

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

“İran’ın Çığlığı Mohammed Reza Shajarian” 80 yaşında sustu. O “çığlık” İran’da laik ya da bağnaz, yaşlı-genç, kadın-erkek hepsinin ortak sesiydi. Ne Şah’a, ne de Molla yönetimine yâr olabildi. Türkülerinin yasaklanması adeta yaşamının yazgısı oldu.

Müzik kasetim İran’ın Çığlığı “Mohammed Reza Shajarian”ın (Şejeryan) “Doğan Güneşin Kuşu” türküsünü çalıyor, ben de onun İran ulusu için anlamını düşünüyorum.

8 Ekim’de, 80 yaşında yaşama gözlerini kapatan o “çığlık” İran’da laik ya da bağnaz, yaşlı/genç, kadın/erkek hepsinin ortak sesiydi.

Mashad’da dini bir ortamda yetişen Şejeryan, Hafız’dan Feridun Attar’a, Rumi’den Hayyam’a, tar eşliğinde hemen hepsinden, müzikte tepe değeri olan 12 mod’dan, 40 dakika kesintisiz türkü çığırmasıyla bilinirdi.

Her türküsünde ortak bir tümce vardı: İnsanın dramı...

Bununla İran ulusunun ruhunu yakalamıştı. Ama ne Şah’a, ne de Molla yönetimine yâr olabildi.

“Yasaklanmak” yaşamının yazgısı oldu.

Humeyni, müziği ve tüm müzik aletlerini haram olarak ilan edip yasaklayınca, ortadan yok edildi. Ama İran halkı onu sokakta, pencere kenarında, mahkeme kapısında okuyarak sesini daha da yükseltti, zulme direnişin simgesi oldu. Hele hele “Yarab! Karanlık Zindanı Gün Işığına Çevir” diyen şarkısı her yerde dillerdeydi.

İran-Irak savaşında mollaların aklına geldi, ihtiyaç oldu, umut kaynağı olarak yüzbinlerin önüne çıktı.

Adaletsiz bir dünyayı okuduğu “Bidad” yeni bir direniş türküsü oldu. 2000’de Kayhan Kalhor’la birlikte okuduğu “Karanlık/ Sûkut/Çöl” bunu izledi. Son olarak 2009’da “Ateşin Dili”ni okudu.

Sonrasında ses kaydı yapması bile ömür boyu yasaklandı. Rejim tutuklanmasını göze alamamıştı, yoksa yeri zindanlar olacaktı.

O da köşesine çekildi, Japon bahçesi ve el yazmalarıyla gün geçirdi.

Siyasete hiç angaje olmasa bile rejim sesinden korktu.

Ama “ulusun sesi” olarak bilindi ve hep öyle kaldı ve öyle de kalacak.

Kültürün gücü de bu olsa gerek.

Ulusu birleştiren tek bir ses... Herkes kolay kolay erişemiyor.

Başta komşumuz İran ulusu ve insanlığın başı sağ olsun...

GÜNÜN NOTU:
İran’da panik büyük... 2002’de doların değeri 8.200 Riyal iken dün bu değer 42.000 idi. İran’ın yarası çok derin...

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar