9 °C
Alaattin AKTAŞ
Alaattin AKTAŞ EKO ANALİZ ala.aktas@gmail.com

İş bulmak da zor işten memnun olmak da...

Türk halkı iş yaşamıyla ilgili iki temel problemle karşı karşıya... Birincisi, “Düştü, çok iyi gidiyor” dediğimiz, neredeyse “Belini kırdık” diye yaklaşacağımız işsizlik hala çift hanelerde. İş bulma sorunu bitmedi, bitecek gibi de görünmüyor. Gerçi kimse işsizliğin tümüyle ortadan kalkacağını zaten beklemiyor ama öyle rahat bir nefes alındığı da yok.

İkincisi, bir kesim iş diye kıvranıyor, iş bulanlar ise işinden pek memnun olamıyor.
İşte TÜİK’in geçen yılın ikinci çeyreğindeki durumu gösteren verileri... Çalışan sayısı yaklaşık 28.5 milyon kişi. Bu 28.5 milyon kişinin yüzde 17’si işinden çok memnun, yüzde 54’ü “Eh işte” diyor, yüzde 18 memnuniyet denilince yüzünü buruşturuyor, yüzde 10 ise işinden hiç memnun olmadığını belirtiyor.

İşten memnuniyet duyma oranı kadınlarla erkeklerde çok fark etmiyor; oranlar birbirine yakın.

Ama yaş grubu itibarıyla bakıldığında dikkati çeken bir ayrıntı var. İşinden en az memnun olanlar 15-19 yaş arasındaki genç nüfus. Bu yaş grubundakilerin yalnızca yüzde 12’si işinden çok memnun, yüzde 17’si ise hiç memnun değil. İşinden en çok memnun olanlar 25-54 yaş grubunda bulunanlar.

Eğitim, memnuniyet getiriyor

İşteki memnuniyet düzeyine ilişkin verilerde en dikkat çekici detay eğitim düzeyine bağlı olarak memnuniyetin çok belirgin ölçüde yükseliyor olması.

Okuryazar olmayanların yalnızca yüzde 8’i işinden çok memnun. Bu durumdakilerin yüzde 18’i ise işinden hiç memnun olmadığını dile getiriyor.

Memnuniyet düzeyi eğitimle birlikte aşama aşama artıyor ve yükseköğretimlilerde yüzde 30’u buluyor. Yükseköğretim görmüş olanların yalnızca yüzde 6’sı işinden hiç memnun olmadığını ifade ediyor.

Yevmiyelilerin hoşnutsuzluğu

Mevsimlik ya da günübirlik işlerde çalışan yevmiyeliler işlerinden hiç hoşnut değiller. Bu şekilde çalışanların yalnızca yüzde 5’i işinden memnun olduğunu dile getiriyor, yüzde 27’si ise işinden hiç memnun olmadığını söylüyor.

İşverenler işlerinden gayet memnun görünüyorlar. Ancak kendi hesabına çalışanlarda tıpkı yevmiyelilerde olduğu gibi bir memnuniyetsizlik var.

Diğer detaylar nasıl?

Geçen yılın ikinci çeyreğindeki duruma göre işteki memnuniyete ilişkin dikkat çekici diğer detayları şöyle özetleyebiliriz:

■ Kayıtlı çalışanlar işlerinden doğal olarak kayıtsız çalışanlara göre daha memnunlar. İşten çok memnun olma oranı kayıtlı çalışanlarda yüzde 21, kayıtsız çalışanlarda yüzde 9. - Tarım ve inşaat işlerinden çalışanlarda işlerinden çok memnun olma oranı düşük. Bunun bir yansıması olarak bu iki sektörde memnuniyetsizlik tabii ki yüksek. İşinden en çok memnun olanlar, hizmetler sektöründe çalışanlar. Haliyle işinden en az memnuniyetsizlik duyanlar da bu sektör çalışanları.

■ Meslek grupları arasında işinden en çok memnun olanlar, yöneticiler ve profesyonel meslek mensupları başlığı altında toplanmış olan kişiler. Profesyonel meslek mensupları, “Mevcut bilgi birikimini artıran, bilimsel veya sanatsal kavram ve kuramları uygulayan, sistematik bir şekilde öğreten ya da bu faaliyetlerden iki veya daha fazlasının bileşimi ile uğraşan kişiler” olarak tanımlanıyor. İşte yönetici ve bu şekilde tanımlanan profesyonel meslek mensuplarının yüzde 34-35’i işinden çok memnun. Memnun olmadığını ifade edenlerin oranı yalnızca yüzde 4 dolayında.

■ İşinden en az memnun olanlar ise tarım, ormancılık ve su ürünleri konusunda çalışanlarla nitelik gerektirmeyen işlerde çalışanlar.

Çalışanların işinden memnun olma düzeyi (2017 ikinci çeyrek)

 

 

 

 

 

 

Memnuniyet oranı (Yüzde)

 

Toplam (Bin kişi)

Toplam

Yüksek

Orta

Düşük

Memnun değil

Toplam

28.488

100,0

17,1

54,4

18,2

10,3

Erkek

19.583

100,0

17,1

54,7

18,2

10,0

Kadın

8.904

100,0

17,3

53,7

18,1

10,9

Yaş grubu

 

 

 

 

 

 

15-19

1.478

100,0

11,9

46,9

24,2

17,0

20-24

2.651

100,0

14,9

53,1

20,6

11,5

25-34

7.787

100,0

18,7

55,4

16,3

9,6

35-54

13.326

100,0

17,9

54,9

17,5

9,6

55+

3.247

100,0

14,4

54,2

20,6

10,8

Eğitim durumu

 

Okuryazar olmayanlar

1.018

100,0

8,2

45,0

28,3

18,5

Lise altı eğitimliler

15.236

100,0

12,2

54,1

21,5

12,2

Lise

2.805

100,0

17,5

55,7

16,2

10,5

Mesleki-teknik lise

2.980

100,0

17,9

59,4

15,2

7,5

Yükseköğretim

6.449

100,0

29,7

53,6

10,9

5,8

İşteki durum

 

Ücretli veya maaşlı

17.503

100,0

21,0

56,2

15,5

7,3

Yevmiyeli

1.606

100,0

4,8

36,6

31,5

27,1

İşveren

1.320

100,0

23,7

60,0

11,6

4,7

Kendi hesabına

4.781

100,0

9,7

52,4

23,7

14,2

Ücretsiz aile işçisi

3.278

100,0

10,8

54,0

20,5

14,8

Kayıtlılık

Kayıtlı

18.734

100,0

21,2

57,9

14,0

6,9

Kayıtlı değil

9.753

100,0

9,3

47,6

26,1

17,0

İktisadi faaliyet kolu

Tarım

5.577

100,0

9,3

53,4

23,4

14,0

Sanayi

5.386

100,0

16,1

56,1

17,7

10,0

İnşaat

2.146

100,0

10,9

51,9

23,3

13,8

Ticaret

4.009

100,0

15,6

56,4

18,0

10,1

Hizmetler

11.370

100,0

23,2

53,8

14,9

8,1

Meslek grubu

Yöneticiler

1.398

100,0

34,0

53,8

8,3

3,9

Profesyonel meslek mensupları

2.874

100,0

34,8

52,0

9,0

4,2

Teknisyenler, teknikerler ve yardımcı  meslek mensupları

1.664

100,0

25,4

55,9

12,2

6,6

Büro hizmetleri

1.971

100,0

21,5

59,3

12,9

6,2

Hizmet ve satış elemanları

5.459

100,0

15,2

55,0

19,2

10,6

Tarım, ormancılık ve su ürünlerinde çalışanlar

4.202

100,0

9,8

54,7

22,5

13,0

Sanatkarlar ve ilgili işlerde çalışanlar

3.886

100,0

12,7

55,8

19,5

12,0

Tesis ve makine operatörleri ve montajcılar

2.711

100,0

13,9

56,7

20,2

9,2

Nitelik gerektirmeyen işlerde çalışanlar

4.322

100,0

10,4

49,5

24,2

15,8

Dunya.com

Güncel gelişmelerden anında haberdar olun!
dunya.com'a girmeden de haberleri takip edebilirsiniz.