İş yaşamında “mobbing” ürkütücü boyutlara erişmiş halde

Fatoş KARAHASAN
Fatoş KARAHASAN Markalar & İçgörüler fkarahasan@gmail.com

Geçtiğimiz günlerde, Persty Yönetim Danışmanlık ve Canan Duman Akademi ve Danışmanlık tarafından yapılan Türkiye İş Dünyası Araştırması’nın sonuçları paylaşıldı. Periyodik olarak yapılan araştırmada bu kez “mobbing” üzerine odaklanılmış.  (“Mobbing” kavramını Türkçeye psikolojik baskı, bir çalışanı bezdirmek için yapılan haksızlıklar, açık veya örtülü şiddet olarak tanımlayabiliriz.)

Persty Yönetim Danışmanlık ile Canan Duman Akademi ve Danışmanlık tarafından yürütülen 'Türkiye İş Dünyası Araştırması 17-31 Aralık 2021 tarihleri arasında yapılmış. 1246 kişinin katıldığı çalışmada kişilerin mobbing yaşama oranları, yaşanan mobbing durumları, kimler tarafından uygulandıkları, mağdurların tepkilerini nasıl ortaya koydukları ele alınmış.

Sonuçlar üzücü olduğu kadar kaygı verici.  Verilere göre, katılımcıların, yüzde 69’u mobbing konusunda işletmelerinde gerekli önlemlerin alınmadığını düşünüyor. Mobbing mağdurlarının yüzde 85’i bu konuda yetkili kişi ve makamlara seslerini duyuramadıklarını dile getiriyor. Mobbing gören kişilerin yüzde 76’sıysa işlerinden istifa etmeyi düşündüğünü belirtiyor.

Durum gerçekten içler acısı. Şirketlerin bu konuyu ciddi bir biçimde ele alması ve çalışanlarına adil ve huzurlu bir ortam yaratmaya öncelik vermesi gerekiyor. Ürkütücü verileri aşağıda noktalar halinde özetlemeyi diliyorum

'Türkiye İş Dünyası Araştırması” verilerine göre, her 10 kişiden 4’ü mobbing kurbanı

- Araştırmaya katılanların yüzde 42’si mobbinge maruz kaldığını belirtmiş

- Mağdurların yüzde 67’si mobbing’i ispatlamakta zorlandığını, yüzde 85’i bu konuda yetkili kişi ve makamlara seslerini duyuramadığını paylaşmış.

En sık karşılaşılan mobbing davranışı; “performansın engellenmesi”

- Mobbing mağdurlarının en sık maruz kaldıkları mobbing davranışı yüzde 50’lik oranla“performansın engellenmesi”.

- Bunu yüzde 44’lük oranla “yapılan işlerin küçümsenmesi”, yüzde 41’lik oranlarla “dedikoduya maruz kalma”, “yapılan işlerin eleştirilmesi”, “yeteneklerin çok altında işleri yapmaya zorlanma” gibi nedenler izliyor

Mobbing davranışları görmezden geliniyor

- Mobbing’le baş etmek için “mobbing davranışlarını görmezden gelmek” (yüzde 42),  “mobbing yapan kişiye bunu yapmamasını söylemek”

- (yüzde 31), “başka bir yere nakledilmeyi istemek” (yüzde 20)  gibi tepkiler veriliyor.

Mobbing yapanlar arasında erkeklerin oranı daha yüksek

- Erkeklerin mobbing’ine uğrayanların oranı yüzde 46, kadınların mobbingin uğrayanların oranı yüzde 35, her ikisinin birden mobbingine uğrayanların oranı yüzde19.

- Erkek mobbing’cilerin oranının yüzde 65, kadın mobbing’cilerin oranının yüzde 54 olduğunu görülüyor.

Doğrudan bağlı oldukları yöneticiler tarafından mobbing’e maruz kalanların oranı diğerlerinden yüksek

Mobbing kimlerden geliyor?

- Doğrudan bağlı olunan yöneticilerden yüzde 27

- Üst kademe yöneticilerden yüzde 26

- Çalışma arkadaşlarından yüzde 18

- Departman yöneticilerinden yüzde 17

- İşletme sahiplerinden yüzde 12.

Mobbing mağdurları ispatta zorlanıyor

- Mobbing mağdurlarının yüzde 67’si durumu ispatlamada zorlandıklarını dile getiriyor.

- Katılımcıların yüzde 70’i eğitim seviyelerinin mobbinge maruz kalmalarında bir etken olmadığını düşünüyor.

Mobbing konusundaki yasal hakları bilinmiyor

- Mobbing’e maruz kalındığında yasal hakların neler olduğunu bilmeyenlerin oranı yüzde 58.

Kadınların sesi daha güçlü çıkıyor

SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği'nin öncülüğünde, kadın hareketinin geniş katılımıyla belirlenen “SES Yılın Kadınları 2021” ödülleri 20 Ocak'ta Pera Müzesi'nde yapılan törenle sahiplerini buldu.2021 yılında dünyadaki kadın hakları mücadelesinde veya cinsiyet eşitliği çabasında öncü, eşitlikçi ve feminist duruşuyla örnek olan, başarılarıyla kadınlara ilham veren veya sistematik baskılara direnerek dayanışmaya katkı sunan Türkiye ve dünyadan 21 kadın, kadın örgütleri tarafından seçildi.

SES getiren 21 kadın

2021'in SES getiren kadınları arasında; İkizdere direnişinin öncüsü kadınlar adına Ayşe Albayrak, Taliban'a karşı direnen tüm Afgan kadınlar, Paris'in ilk kadın belediye başkanı seçilen Anne Hidalgo, BioNTech'in kurucularından Dr. Özlem Türeci, A Milli Kadın Voleybol Takımı adına Eda Erdem, 2020 Tokyo Olimpiyat Oyunları şampiyonu Busenaz Sürmeneli, deneyimli gazeteci Çiğdem Toker, Diyarbakır'ın tek kadın muhtarı Dilek Demir, Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK) adına Hülya Gülbahar, Boğaziçi direnişi adına Boğaziçili kadın öğrenciler, “Burada aşk var, umut var” diye haykırarak polislerin önünde yürümesiyle geçen yılın simge isimlerinden biri hâline gelen Alman şarkıcı ve söz yazarı Liana Georgi, Şanlıurfa Konuklu İmam Hatip Ortaokulu öğrencisi 13 yaşındaki hentbol oyuncusu Merve Akpınar, 2021 yılında Dünya Ticaret Örgütü'nün tarihindeki ilk kadın ve Afrikalı genel direktörü olan Ngozi Okonjo-Iweala, uzun yıllar kent yoksulluğu ve insan hakları alanında yaptığı saha araştırmalarıyla gazetecilik faaliyeti yürüten Hacer Foggo, kadın cinayetlerine karşı sesiyle sanat dünyasında önemli bir farkındalık yaratan Ezgi Mola,  Beyaz Çarşamba Hareketi adına Masih Alinejad, Urfa Adliyesi önünde başlattığı "Adalet Nöbeti"ni aylardır devam ettiren Emine Şenyaşar, Jeff Bezos'la boşanmasının ardından aldığı tazminatla dünyanın en zengin kadınlarından biri olan MacKenzie Scott, Şili'de feminist anayasa mücadelesi veren kadınlar adına Elisa Loncón Antileo, Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Elif Vatanoğlu Lutz ve Polonya kadın hareketi adına Women's Rights Center yer aldı.

“Yılın kadınlarına verdikleri cesaret ve umut için minnet borçluyuz”

Bu yıl ilk defa düzenlenen ödül töreniyle ilgili açıklama yapan SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği Kurucu Başkanı Gülseren Onanç, şunları söyledi: “2021 yılında kadın hikayelerini topladık ve takipçilerimizle bültenlerimiz ve sosyal medya hesaplarımız yoluyla paylaştık. 21'inci yüzyılın 21'inci yılında, yüzlerce kadın arasından 21 tanesini ‘Ses Yılın Kadınları' olarak seçelim ve onlara geniş kamuoyu önünde teşekkürlerimizi dile getirelim istedik. Kadın hakları mücadelesinde öncü, eşitlikçi ve feminist duruşuyla örnek olmuş, başarılarıyla kadınlara ilham vermiş veya sistematik baskılara direnerek dayanışmaya katkı sunmuş Türkiye ve dünyadan kadınları belirledik. Sonra Türkiye'deki kadınların onayına sunduk ve anketimize cevap veren 690 kadının cevaplarıyla listemizi oluşturduk. Feminist kadın hareketinin katkısıyla seçtiğimiz kadınların hikayelerinin her biri bir umut hikayesidir. SES Yılın Kadınlarına bize verdikleri cesaret ve umut için minnet borçluyuz.”

 “Fazla Gıda”, Avrupa'nın dijital dönüşüm odaklı en prestijli yarışmalarından “Future Unicorn Award 2022”'de finale kaldı

DIGITALEUROPE tarafından gerçekleştirilen Future Unicorn Award 2022'de “Dijital Türkiye Platformu” tarafından aday gösterilen “Fazla Gıda” Avrupa'nın en iyi büyüyen üç teknoloji “scaleup” şirketlerinden birisi olarak finalistler arasında yer aldı. Yarışmanın kazananı 3 Şubat'ta Brüksel'de gerçekleştirilecek olan Masters of Digital etklinliğinde açıklanacak.

Türkiye Bilişim Vakfı, TESİD ve TÜBİSAD işbirliği ile 2011 yılından bu yana faaliyetlerini sürdüren Dijital Türkiye Platformu'nun adayı olarak yarışmaya katılan Fazla Gıda, tüketim fazlası gıdaların bağışlanması, geri dönüştürülmesi ve satılması için yapay zekâ ve makine öğrenimi teknolojilere sahip bir yönetim sistemi olma özelliği taşıyor. Gıda tedarik zincirinde oluşan gıda atığının 2030 yılına kadar yüzde 50 azaltılması için teknoloji tabanlı çözümler oluşturmak amacı ile oluşturulan girişim, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından desteklenen Accelerate 2030 Hızlandırma Programı'na seçilen, dünyadan dokuz etki odaklı girişimden biri seçilmiş ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından organize edilen 2017 Cenevre Sosyal Fayda Zirvesi'nde Türkiye'den tek temsilci olarak yer almıştı.

 Yarışmada Fazla Gıda'nın rakibi olan diğer finalistler ise Birleşik Krallık tarafından aday gösterilen Circulor ve Almanya'nın adayı Zenjob oldu. Circulor ve Zenjob, Avrupa'da sürdürülebilirlik ve istihdam alanlarına eğilen iki değerli proje olarak öne çıkıyorlar.
 
 

 

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar