Kamu kurumlarımıza çağrı: Yapay zekâ egemenliğimiz için işbirliği yapalım

Yapay zekâ artık kamu hizmetlerinin kali­tesini, hızını, verimliliğini ve karar des­tek kapasitesini doğrudan etkileyen stratejik bir alan. Dolayısıyla kamu kurumlarımızın yapay zekâya yönelmesi son derece kıymetli.

Bunun içinde kamu kurumlarımız için yerli yazılım firmaları sadece hizmet sağlayıcı değil; dijital, veri ve yapay zekâ egemenliğimiz birlik­te inşa edeceği stratejik paydaş olmalı.

Bugün kamu kurumlarımızın yapay zekâya ayırdığı ilgi, bütçe ve proje hacmi; Türkiye ya­zılım endüstrisinin geleceği açısından olduk­ça önemli. Bu nedenle kamu alımları ve kamu projeleri yalnızca idari ya da teknik süreçler olarak değil; aynı zamanda yerli sektör geli­şimi, nitelikli istihdam, yazılım ihracatı, dijital egemenlik, veri egemenliği ve ya­pay zekâ egemenliği açısından da değerlen­dirilmeli.

Veriyi korumak yetmez; veriden üretilen zekâ kimin kontrolünde?

Yapay zekâ projelerinde asıl önemli olan, yerli firmaların bu projelerde nasıl bir rol oynadığıdır. Uygulayıcı mı, entegratör mü, yoksa çözüm geliştiren, mimari kuran, veri işleyen, fikrî mülkiyet üreten ve uzun vadede ihracat yapabilecek ürünler ortaya koyan ak­törler mi?

Milli Sanayi politikası ve de egemenlik açı­sından önemli olan; yapay zekâ projelerinde çekirdek modelin, veri işleme mantığının, sis­tem mimarisinin ve güncelleme bağımlılığı­nın kimde olduğudur. İleride kamu kurumla­rımızın ne kadar bağımsız hareket edebilmesi açısından oldukça önemlidir.

Dijital egemenlik sunucunun nerede olma­sından öte asıl önemlisi kritik dijital süreçler üzerinde gerçek söz hakkına sahip olmaktır.

Veri egemenliği, sadece verinin dışarı çık­maması değil; veriyi işleyen, anlamlandıran ve ondan değer üreten katmanın da kamu ya­rarı ve ülke çıkarlarıyla uyumlu biçimde yö­netilmesidir.

Yapay zekâ egemenliği ise kullandığımız sistemlerin karar mantığı, yönetişimi ve tek­nik geleceği üzerinde ne kadar söz sahibi ol­duğumuzla ilgilidir.

Kalıcı, nitelikli ve stratejik bir işbirliği ile neler olacak?

İhtiyacımız; klasik müşteri-tedarikçi iliş­kisinin ötesine taşıyan, yerli yetkinliği büyü­ten, ürünleşmeyi teşvik eden, sektör kasını güçlendiren ve kritik teknoloji alanlarında ül­kenin hareket serbestisini koruyan bir kamu yaklaşımı..

Karşılıklı güvene dayalı, açık ve uzun vadeli bir işbirliği ile;

Ülke geneli bilgi birikimimiz artacak.

Yerli yazılım şirketlerimiz daha fazla ve de yeni ürün ve yetkinlik geliştirebilecek.

kendi insan kaynağımız gelişecek, nitelikli mühendis ve uzman istihdamı artacak.

Ortaya çıkan çözüm, başka kurumlara ya da ihracat pazarlarına taşınabilecek bir değere dönüşecek ve referans olacak.

Kamunun verisi, karar altyapısı ve teknolo­ji kontrolü daha güvenli ve daha bağımsız hâ­le gelecek.

Kritik dijital alanlarda dışa bağımlılığımız ve ithalatımız azalacak.

Kamu projelerinde stratejik çözüm ortağınız olalım

Kamu, yazılım ve yapay zekâda en büyük müşteri. Bu güç sektörü büyüten ve ülkenin teknoloji bağımsızlığını güçlendiren yönde kullanılmalı. Kamu kurumlarımızın talepleri doğru çerçevede yönetilmeli. İşbirliği sadece satın alma ve teslim ilişkisi olarak değil, kapasite geliştirme ve egemenlik güçlendirme ilişkisi olarak görülmeli.

Projelerde yerli firmaların rolü daha derin tanımlanmalı. Yalnızca uygulama yapan de­ğil, teknoloji geliştiren aktörler hâline gelme­si teşvik edilmeli.

Proje sonunda kuruma ve sektöre bilgi transferi sağlanmalı.

Kamu alımlarında yerli ürünleşme, fikrî mülkiyet katkısı ve teknolojik kontrol düzeyi dikkate alınmalı.

Verinin ve yapay zekâ tabanlı karar katman­larının yönetişimi, kimlerin hangi seviyede kontrol sahibi olduğu dijital egemenlik pers­pektifiyle ele alınmalı.

Kamu kendi ihtiyacını karşılarken özel sektörün alanını daraltan değil, özel sektö­rün gelişimini hızlandıran bir anlayışla hare­ket etmeli.

Son söz: İhtiyaçlarını anlayan, sahayı bilen, çözüm geliştiren, sorumluluk alan, istihdamı, katma değeri ve ihracatıyla daha güçlü bir sek­tör için stratejik çözüm ortağınız olalım.