Kardeş kavgasında çıkan 2 küresel marka

KERİM ÜLKER
KERİM ÜLKER Perde Arkası kerim.ulker@dunya.com

Hindistan’da pembe dizileri aratmayan bir kavgadır Ambani ailesinde yaşananlar. 2000’li yılların başında birlikte çalışan Anil ve Mukesh Ambani, 2009 yılında doğalgaz fiyatları ile ilgili yaşadıkları sorun nedeniyle işlerini ayırdı. Hatta kavgaları, derin bir düşmanlığa kadar ilerledi. Anil Ambani 42, kardeşi Mukesh Ambani ise 84 milyar dolarlık servete sahip.

Hindistan’ın en zengin iki kardeşinin hikayesi bana nedense Dassler kardeşler arasındaki kavgayı hatırlatır. Almanya’nın Bavyera Eyaleti’nde şu anda 24 bin kişinin yaşadığı küçük Herzogenaurach’ta 1898 yılında Rudolf, 1900 yılında Adolf dünyaya gelir.

Amatör olarak ayakkabıcılık eğitimi alan her iki kardeş, Birinci Dünya Savaşı’nın hemen ardından annesinin mutfağında ilk ayakkabı üretimlerine başlar. 1924 yılında henüz 20’li yılların ortasında ilk ayakkabı fabrikasını “Gebrüder Dassler Schuhfabrik" (Dassler Kardeşlerin Ayakkabı Fabrikası) adlı tesis ile kuran kardeşler, 1928 yılındaki olimpiyatlarla adlarını duyurmaya başlar. 1936 yılında Berlin’de düzenlenen Yaz Olimpiyatları’nda Afro-Amerikalı Jesse Owens’ın ayaklarına girmeyi başarırlar.

Owens’ın ayakkabılarla 4 altın madalya kazanması bir anda Dassler kardeşleri, uluslararası arenada da tanınır hale getirir. Ancak Dassler kardeşlerin kaderi, İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla bir dönüşüme girer ve Alman askerlerine bot üreten bir markaya dönüşür.

AĞABEYİ, KARDEŞİNİN İHBARI İLE TUTUKLANDI

Almanya’nın müttefik güçler tarafından bombalanması, kardeşler arasında ilk önemli kavganın fitilini yakar. Zaten zor geçinen Dassler kardeşlerin eşleri arasında patlak veren tartışmanın ardından ipler tamamen kopar. Rudi’nin Amerikan askerleri tarafından yakalanmasına da kardeşi Adolf ’un ihbarının neden olduğu düşünülür.

Rudi savaş kampına giderken, Adolf yarıda bıraktığı işlerin başına geçer savaşın ertesinde. Atılan köprüler ayrılığın da mesajı olur. 1948 yılında Dassler kardeşler hem işlerini hem de ilişkilerini ayırır.

Adolf, kendi isminin kısaltması olan “Adi” ve soyadı olan Dassler’deki “Das”ı bir araya getirir; Adidas’ı kurar. Rudolf ise benzer bir şekilde Ruda’yı yaratır. Taklit olduğunu düşünerek bu isimden vazgeçer ve Puma markasını oluşturur.

Her iki kardeş de fabrikalarını Aurach nehrinin kenarına kurar. Rekabet, kentin ekonomisinin bel kemiğini oluşturur adeta. Kardeşler arasındaki amansız kavga, önce çalışanlara ardından da kente yayılır.

Kent Adidas ve Puma olarak ikiye bölünür neredeyse. Puma’da çalışanlar Adidas çalışanlarının gittiği marketten alışveriş yapmaz, iki fabrikada çalışanlar arasında evlilik dahi yasaklanır. Rudi 1974’te, Adolf ise 1978 yılında hayatını kaybeder.

Neredeyse 30 yıl birbirleriyle konuşmazlar ve son nefeslerini de bu şekilde verirler. Hatta ölümden sonra bile devam eder bu ayrılık. Aynı mezarlıkta ama uzak mesafelerde…

2009 yılında bu düşmanlığı iki fabrikanın çalışanları sona erdirmeye karar verir. Yeşil sahalarda düzenlenen bir dostluk maçıyla, 60 yıllık kavga sona erer.

57 bin çalışanı bulunan Adidas’ın 21 milyar Euro cirosu var. Puma’nın ise 15 bin çalışanı ve 5.5 milyar Euro cirosu.

Hayatları birçok kez film olan düşman kardeşlerin kurduğu her iki şirketin merkezi de kuruldukları kentte hala. Yaşanılan kavgalar da muhtemelen bir fıkra olarak dillerde…

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar