Kırsal kalkınma için Anadolu çiftçileri buluşuyor

“Çiftçilerimiz yaşlanıyor, gençleri bir an önce toprakla tanıştırmalıyız!” diyen Buğday Ekolojik Yaşamı Destele­me Derneği, geçtiğimiz günlerde Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerini paylaştı.

Türkiye›de kayıtlı çiftçilerin yaş dağılı­mı: 65 yaş ve üzeri % 35, 50-64 yaş % 35, 33-49 yaş % 25, 18-32 yaş yüzde 5. Dernek köylerde yaşayan gençlerin şehre göçü­nü önlemek için farklı projeler yürütüyor.

Amaç; kırsaldaki genç çiftçileri sosyal ve ekonomik olarak güçlendirmek, şehirler­deki gençleri toprakla tanıştırmak ve ge­leceğin çiftçilerini yetiştirmek. Gençler için düzenlenen agroekoloji eğitimleri ve ekoloji buluşmaları 2026 yılında da de­vam ediyor.

1964 yılında hukuk eğitimi için Muş’tan İstanbul’a giden babam Galip Dede’nin ardından, iki yıl sonra yine üniversite eği­timi için kardeşi Zekai Dede ve sonraki on yıl içinde tüm aile İstanbul’a göçüyor. Çocukluk anılarında babam hep Muş’ta­ki meyve sebze yetiştiriciliğini ve öze­likle bereketli üzüm bağlarını anlatırdı.

Göçlerle güçsüzleşen ve fakirleşen Muş, babamın yüreğinde hep bir özlem ve sızı ile yaşadı. Ben Muş’u ancak 2015 yılında görebildim. Babamın babaannesi Nadiye Hanım’ın meşhur üzüm bağlarının yerin­de artık bir mezarlık vardı. Bereketli Muş Ovası topraklarına bakarken, köklerin­den kopup göçmenin çoklu etkileri üzeri­ne düşünmüştüm. İşte tam da bu nedenle, ilk adımı Muş’ta atılan bir proje beni çok heyecanlandırdı: Tiryaki Tarım Çiftçi Bu­luşmaları.

Tarım Çiftçi Buluşmaları, çiftçilerin ik­lim değişikliğine uyumunu desteklemek ve verimliliği artırmak amacıyla Tiryaki Agro tarafından başlatıldı. Hedef; bilgi te­melli, iklim değişikliğine dayanıklı ve sür­dürülebilir üretimi benimseyen bir üreti­ci topluluğu oluşmasına katkı sunarak, kırsal kalkınmayı desteklemek.

Muş’taki pilot uygulamadan sonra Konya ve Gazi­antep tarım havzalarında programın yay­gınlaştırılması planlanıyor. Tiryaki Agro Holding Global Kurumsal İletişim ve Sür­dürülebilirlik Direktörü Arzu Örsel prog­ramın sosyal etki boyutuna değiniyor. “Bu program, Anadolu’nun bereketli toprakla­rına ve üretimin asıl emekçilerine yapılan uzun vadeli bir yatırım. Sahada paylaşılan her bilgi, bölgenin ekonomik dayanıklılı­ğına doğrudan katkı sunuyor.”

İklim uyumlu tarım eğitimine Muş’ta yoğun ilgi

Eğitimlerde, yenileyici tarımın toprak sağlığı, su kullanımı ve biyoçeşitlilik üze­rindeki etkileri, konvansiyonel tarımla farkları ve Muş koşullarına uyarlanabi­lir teknikler ele alındı. Yeni nesil uygu­lamaların ve dijital tarım teknolojileri­nin gübre, enerji ve bitki koruma ürünle­ri kullanımını optimize etme potansiyeli paylaşıldı. Eğitim öncesinde her katılımcı için toprak analizleri yapıldı. Bütçeleme ve maliyet çalışmaları ile çiftçiler kendi üretimlerini gerçek veriler üzerinden de­ğerlendirebildi. Ayrıca çiftçilere danış­manlık desteği de sağlanıyor.

Sahadaki iş birliğinin önemine dikkat çeken Tiryaki Tarım Bölge Müdürü Recep Mergen “çift­çilerle birlikte sürdürülebilir üretimin altyapısını kuruyoruz” diyor. Muş’taki Tiryaki Agro Muş Alparslan Çiftliği yeni­likçi tarım uygulamaları ile bölge çiftçile­rine rehberlik ediyor. Akıllı sulama sis­temleri, sensörler, drone ve toprak sağlığı uygulamaları ile rejeneratif tarımın yay­gınlaşması için öncülük ediyor. Bu neden­le çiftçi buluşmalarının ilk durağı olarak Muş seçildi.

Sürdürülebilir gelecek için tersine göç ve toprağı onarma zamanı. 1960’larda toprağından göçmeye başlayan o kuşak, kökleri ile bağını hep canlı tuttu. Ve tıpkı babam gibi zaman zaman şöyle düşündü: Doğduğum yer doyduğum yer olsun diye, ben neler yapabilirdim, peki şimdi neler yapabilirim? “İyi haberler var baba, doğ­duğun topraklar yeniden bereketleniyor.”