Kredi faizi/miktarı /vadesi, mevduat miktarı/vadesine bağımlıysa…
“Vadesiz mevduat” miktarı, toplam mevduatın yüzde 80’ine yaklaşan ülkeler var…
Balkan ülkelerinde dahi bu oran, yüzde 60’lara kadar çıkıyor…
Bizde mi?
“Vadesiz mevduat” miktarı, toplam mevduatın, en fazla yüzde 25’ine çıktı…
***
Ortalama mevduat vadesinde de durum aynı…
1 yılı aşan ülkelerde var, ortalamada 3 ay vadeyi tehlikeli bulanlar da…
Bizde mi?
Ortalama mevduat vadesi, en son, 28 güne çıkmıştı…
***
Buna rağmen…
Düşük faizli ve uzun vadeli kredi kullandırabilmek için, ucuz ve uzun vadeli kaynağa ihtiyacı olan bankacılık sistemi:
Ortalama 26 ay vade ile kredi kullandırdı…
***
Bankacılık sistemi için, “Kredi kullandırmıyorlar”, “Uzun vadeli kredi vermiyorlar”, “Kırk dereden su getirip, yüksek faizle kredi kullandırıyorlar” şeklindeki eleştiriler artıyor…
Ama…
Sanayici/ihracatçı/tüccar/tüketici kadar, bankacılık sisteminin de ucuz ve uzun vadeli kaynağa ihtiyacı olduğu ise görmezden geliniyor…
***
Dün, reel sektör ve finans sektörünün diyaloğu güçlendirme toplantısı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu ev sahipliğinde yapıldı…
Toplantıya, Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar, Vakıfbank Genel Müdürü Osman Arslan, Türkiye Halk Bankası Genel Müdürü Recep Süleyman Özdil ve iş dünyası temsilcileri katıldı…
(Toplantı haberi bugün gazetemizde ayrıntılarıyla var ama bu yazıda, konuşulanlardan bağımsız, son 30-40 yıldır tartışılan sorunun, neden çözülemediğini anlatmaya çalıştım)
VELHASIL
Kıt kaynakların/potansiyelin (finansmandan gençlere, altyapıdan üstyapıya, denizlerden meralara vb) verimli/etkin/planlı kullanılamaması;
Ve bu nedenle ortaya çıkan “rekabet edebilir üretim/arz” eksiği;
Ve bu nedenle ortaya çıkan tasarruf/sermaye eksiği;
Ve bu nedenlerle de ortaya çıkan yatırım/ teknoloji (geliştirme, kullanma) eksiği;
Ve bu nedenlerle güçlenen “yüksek” enflasyon/borçlanma/açıklar;
Ve bu “kısır döngünün” güçlenerek birbirini beslemesi/büyütmesi…
***
Sonuç mu?
Bir işletmenin borçlarının, toplam varlıklarından daha fazla olması durumunu anlatan özsermaye eksiğini yaşayan ve faaliyetlerini sürdürmek için yabancı kaynağa “aşırı bağımlı” olan üretici yapısı…
Düşük faizli ve uzun vadeli kredi kullandırabilmek için, ucuz ve uzun vadeli kaynağa (yabancıdan değil, özsermayesi yüksek üreticiden/çalışandan gelebilecek) ihtiyacı olan bankacılık yapısı...
