Libya ve domino etkisindeki ülkeler
Tunus ve Mısır'da başlayan domino etkisiyle 11 ülkeye sıçrayan sokak gösterileri ve değişim taleplerinin son halkasında Libya yer alıyor. Bu 11 ülkede dış ticaret dengemiz 5 milyar 497 milyon dolar artı veriyor. Libya'da taahhüt işlerimiz tutarı ise 15.3 milyar dolar. 200 firmamızın yer aldığı Libya'da 25 bin çalışanımız bulunuyor. Yönetimlerine karşı sokak gösterilerinin ve değişim taleplerinin domino etkisi gösterdiği bu ülkeler hem dış ticaret dengemiz hem de müteahhitlerimizin yürüttüğü işler açısından büyük önem taşıyor.
Tunus'ta başlayıp Mısır'a sıçrayan ve domino etkisiyle 11 ülkeye ulaşan sokak hareketleri bizi de olumsuz etkiliyor. Özellikle bugüne kadar 27 milyar dolarlık taahhüt işimiz olan Libya'daki son gelişmeler bu ülkede iş yapmakta olan müteahhitlik firmalarımızın zor günler yaşamalarına yol açıyor.
Türkiye'nin şu anda 15.3 milyar dolarlık taahhüt işine sahip olduğu Libya'da ülkenin doğu bölgesindeki Bingazi, Tobruk ve Derme kentlerinde iş yapmakta olan Türk Müteahhitlerinin bu bölgedeki iş hacmi 3 milyar dolar büyüklüğünde. Libya'daki toplam taahhüt işlerinin yüzde 20'sinin bulunduğu bölgede cana olmasa da son günlerde mala "yağmalamalarla" büyük zarar verilmiş durumda.
Libya'da şu anda çalışmakta olan toplam 200'ün üzerindeki Türk firmalarında yaklaşık 25 bin Türk işçisi çalışıyor. Ülkenin batısında görev yapan firmalarımızın şantiyelerinde bir "yağmalanma" olayı söz konusu değil. Bu bölgede üniversite inşaatı yapmakta olan köklü bir inşaat firmamızın yetkilisi, "Biz Sirte'de inşaat yapıyoruz. Şu ana kadar bu bölgede bizim şantiyemizde henüz bir sorun yaşamadık. Ama biz işçilerimizin sağlığı için çalışmalarımızı durdurduk. 478 çalışanımızın ülkeye getirilmesinini sağlamak için çalışmaları başlattık. Ülke yönetiminin önümüzdeki günlerde nasıl şekil alacağına bakacağız. Can güvenliğinin bütün ülkede tesis edilmesinin ardından bölgedeki çalışmamızı yeniden başlatacağız. Ancak, ülkede olayların ne zaman durulup, normalleşme olacağını bugünden tahmin etmek zor. " diye konuşarak tedirginliğini ortaya koydu. Libya'daki bütün diğer müteahhitlerin de aynı tedirginlikle, işe ara verip, çalışanlarını Türkiye'ye getirme gayretinde olduklarını söyledi.
Domino etkisinin yaşandığı sokak gösterilerinin yaygınlaştığı 11ülkede son yıllarda dış ticaret dengemizde olumlu gelişmeler söz konusu. 2005 yılında domino etkisi görülen bu 11 ülkeyle toplam dış ticaretimiz 8 milyar 611milyon dolardı, Bunun 3 milyar 929 milyon dolarlık bölümü ihracatken, 4 milyar 682 milyon dolarlık bölümü ithalattı. Denge 753 milyon dolarla açık veriyordu.
O dönemden bu yana Türkiye'nin bu ülkelere ihracatında olumlu gelişmeler olurken, tek tek bütün bu ülkelerle dış ticaretimizde olumlu gelişmeler oldu. 2007 yılından bu yana Libya'dan ithal edilen petrolün yerini Rusya ve İran'dan almaya başlayınca Libya dış ticaretimiz de fazla vermeye başladı. 2010 yılında ise bu 11 ülkeye ihracatımız 10 milyar 807 milyon dolara yükselirken, ithalatımız 5 milyar 310 milyon dolar oldu. Ve bu ülkelerle dış ticaret dengemiz 5 milyar 497 milyon dolarlık pozitif sonuç verdi.
Bütün bu gelişmeler hem dış ticaret dengemiz, hem de uluslar arası taahhüt açısından başta Libya olmak üzere domino etkisi altındaki bu 11 ülkenin ülkemiz açısından önemini ortaya çıkarıyor.
Uzun süreli diktatoryel yönetimlerin yer aldığı ve domino etkisiyle tek tek yıkılmaya başladığı bu 11 ülkede yeni yönetimler şekillenirken, Türkiye hem bu ülkelerdeki kendi işadamlarının çıkarlarını koruyacak çalışmalar yapmalı, hem de dış ticaretimizin pozitif verdiği bu ülkelerle ilişkilerimiz sürekli kılınabilmelidir. Libya'da yürütülen taahhüt işlerimiz de mümkün olduğunca yakın bir dönemde yeniden başlatılabilmelidir. Tunus'tan bu yana 11 ülkede domino etkisi yaşanan ülkelerin bizim açımızdan önemi unutulmamalıdır. Ve olaylar yakından izlenerek atılabilecek adımlar bir an önce atılmalıdır.
