MB’ye bağımlılığın “MB bağımsızlığına” etkisi…

Ferit Barış PARLAK
Ferit Barış PARLAK AYRINTI ferit.parlak@dunya.com

Spekülasyon yaparak “para kazanma” alışkanlığı…

Suç değildir ama risklidir…

Mal veya hizmet piyasasında “dengesizlik” nedenidir…

* * *

Spekülasyona açık ortam yaratmak ise…

Furya, panik, oynaklık, planlayamama, uzun vadeli düşünememe gibi olumsuzluklara kapı açar…

* * *

Dahası…

Manipülasyon gibi “yasa dışı” davranışların gelişimini sağlar…

* * *

Örneğin…

Üreterek para kazanamayan…

Üretimde kendine yetmeyen/tüketimi üretiminden fazla olan…

Ve/veya…

Türev piyasalarda, altında, dövizde, senette, coinde, rantta; üretimden çok çok daha fazla kazanıldığını gören, “verimsiz toplumlar”…

Eninde sonunda “borçlanmaya” ihtiyaç duyuyor… (ABD, AB gibi gelişmiş olsa da…)

* * *

Bu ihtiyacı karşılama maliyeti, bazı dönemlerde yükseliyor…

O dönemlerde gücü ölçüsünde Merkez Bankaları (MB) devreye giriyor…

Üreterek, fazlayı dışa satarak, çalışarak MB’sinin kasasını güçlendiren toplumlar, bu dönemi, “çok daha sıkıntısız” atlatıyor…

Güçlü kasanın yanı sıra güven veren yönetimlerin kredisi de “spekülatif hareketleri” sınırlıyor…

VELHASIL…

Verimli/planlı üretim, “para” (kâr, döviz…) getiriyor…

Spekülasyona açık ekonomilerde ise “verimsiz üretim” tetikleniyor…

Verimsiz üretim, verimli üretenleri de olumsuz etkiliyor…

Bu döngü “borç” ihtiyacını ve maliyetini (faiz) artırıyor…

* * *

Maliyeti/faizi (kısa dönemde) düşürmek için, güçlü/güvenilir MB gerekiyor…

Güçlü/etkin/güvenilir MB için ise verimli üretimle sermaye/tasarruf biriktiren üretici/çalışanlar…

Bu üretim/tasarruf kültürünü edinip özgüven kazanan toplumların ise MB gibi kurumlara bağımlılığı/ihtiyacı azalıyor…

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Bayram… 23 Nisan 2021