'Mecburi istikamet'te bilinmesi gerekenler

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

Son dönemde artan ihracatın ‘mecburi istikamet’ olmasının yanı sıra o alanda atmamız gereken birçok adım var. Her şeyden önce ithal hammadde ve ara malı kullanımını azaltıp, yerlilik oranını artırmalıyız.

Arkadaşımız Merve Yiğitcan’ın haberinde kur şokları, enflasyonla bozulan/ cazibesini yitiren iç piyasa nedeniyle sıkıntıya giren üreticilerin, çıkışı ihracatta aradıkları bilgisi yer alıyor. TİM verileri geçen yıl da bu eğilimin olduğunu ortaya koyuyor. 1 milyar doların üzerinde ihracat yapan il sayısı 2021’de 21’e yükselirken ihracat yapan il sayısı da 78’e çıktı. Geçen yıllarda ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 70’li seviyedeyken, 2021’de bu oran da yüzde 83.1’e yükselmiş durumda.

Bunlar ihracatımızın gelişmesi açısından olumlu veriler. Madalyonun diğer yüzünde de bilinmesi gerekenler var. 2021 yılında yüzde 32.9 artışla, 225 milyar dolar ihracat yaparken, yüzde 23.6 artışla 271 milyar dolar ithalat yapmışız. Bu da gösteriyor ki, üretimimiz için de ihracatımız için de ithal hammadde ve ara malına bağımlıyız. İthalatla üretimimizi ve ihracatımızı sürdürebiliyoruz.

İhracatımızın kilo başı değeri 1996 yılında 1.70 dolar iken, 1997 yılında 2.11 dolar seviyesine yükselmiş, 25 yıldan bu yana inişli çıkışlı bir seyir izlerken 2021 yılında yüzde 18 artmasına karşın 1.10 dolardan 1.29 dolara yükselebilmiş.

Zaten ihracat mallarının kalite açısından sıralaması da bunu ortaya koyuyor. İhraç ürünlerinin yüzde 80’e yakını düşük ve orta düşük teknolojili ürünlerden oluşuyor. Orta ileri ürünlerin ihracattaki payı yüzde 16-17 seviyesinde, yüksek teknolojili ürünlerin oranı ise sadece yüzde 2.3. Ar-Ge harcamaları da yetersiz. 2020 yılında 14 milyar 331 milyon liralık Ar-Ge harcamaları GSYH’nin binde 28’i oranında gerçekleşti. 2021 bütçesinde de 18 milyar 339 milyon liralık harcama öngörülüyor. Bunun dolar olarak değeri, gelişmiş Batı ülkelerinde orta boy bir işletmenin Ar-Ge harcamaları seviyesinde kalıyor. Bu da Ar-Ge fakiri bir ülke olduğumuzu gösteriyor.

Bir yandan ihracatımızı artırırken, ihraç ürünlerinin yapısında orta yüksek ve yüksek kaliteli ürünlerin payını artırarak, düşük ve orta düşük kaliteli malların oranını azaltma çalışmaları yapmalıyız. İhracatımız içindeki ürünlerinin kilo başı değerlerini yükseltmeliyiz. Bunun yanı sıra, ithal hammadde ve ara malının kullanımını azaltıp, yerlilik oranını artırmalıyız.

Bütün bunlar gösteriyor ki, ihracat konusunda daha almamız gereken çok yolumuz var…

GÜNÜN NOTU:

Euro News’ün haberine göre, Euro bölgesi kasım ayı işsizliği yüzde 7.2 seviyesine düştü.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Sri Lanka dersleri 16 Mayıs 2022